ZT: Na czym polega praca genealoga i co trzeba zrobić, by odnaleźć swoich przodków?

Jolanta Sikora: Genealogia jest długą podróżą w przeszłość naszych przodków, czasem podróżą bez końca. Genealog jest poszukiwaczem i badaczem historii rodziny. Szukamy przeważnie odpowiedzi na pytania: kim byli przodkowie, skąd wywodzą się nazwiska, gdzie mieszkali, na co umierali, jak wyglądali, szukamy ich grobów, nekrologów, różnych pamiątek. Jest tych zagadnień ogrom i są bardzo czasochłonne. W tym celu odwiedzamy archiwa kościelne, państwowe, urzędy stanu cywilnego, kancelarie parafialne, cmentarze, muzea, biblioteki i rodzinę. Szukanie powinniśmy rozpocząć od siebie, swoich rodziców. Sprawdzić posiadane już w domowym archiwum dokumenty i rozpocząć stopniowe tworzenie drzewa genealogicznego rodziny, poparte dokumentacją.

Z jakimi trudnościami trzeba się liczyć?

Dzięki tej mrówczej pracy możemy także poznać swoich krewnych, o których wcześniej nic nam nie było wiadomo i wymienić się zebranymi informacjami. Ale na genealogicznej drodze poszukiwań musimy sprostać kilku trudnościom. Jedna to bariera językowa, gdyż dokumenty, czy akty pisane są po łacinie, po rosyjsku i po niemiecku. Kto nie zna tych języków, szuka pomocy w tłumaczeniu. Kolejną trudnością są nazwy miejscowości i przynależność do parafii (zmiany administracyjne), więc często korzystamy ze Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego.

Inną trudnością bywają nazwy zawodów w wymienionych językach. Tu pomocne będą Słowniki zawodów (odsyłam do wyszukiwań w internecie). Kolejna pułapka, księgi są pisane odręcznie i charakter pisma bywa wyzwaniem w odczytaniu treści. Na te „genealogiczne bolączki” mogą pomóc firmy genealogiczne, usługi jednak są odpłatne.

Po wprowadzeniu rozporządzenia mającego za zadanie ulepszyć ochronę danych osób fizycznych w Unii Europejskiej (RODO) czy nadal można szukać swoich przodków?

Tak. Poszukiwania przodków są nadal prowadzone. Przeglądanie i badanie ksiąg metrykalnych obejmuje dane dotyczące chrztów do 100 lat wstecz; małżeństw do 60 lat wstecz; zgonów do 50 lat wstecz.

Od czego zacząć prowadzenie badań genealogicznych? Czy są jakieś ustalone zasady?

Jak wcześniej wspomniałam prowadzenie badań genealogicznych zaczynamy od siebie, od uporządkowania posiadanych dokumentów rodzinnych. Możemy spisywać dane rodziny ręcznie na wytworzonych swoich tabelach lub skorzystać z gotowych opracowań, bądź zakupić profesjonalny Program Drzewa Genealogicznego. Niezbędnym i bardzo pomocnym będzie przewodnik po genealogii M. Nowaczyk Poszukiwanie przodków. Genealogia dla każdego lub P. Laskowicz Księga Genealogiczna twojej rodziny. Praktyczny Poradnik. Zarówno z gotowymi opracowaniami wzorów drzew jak i profesjonalnymi Programami Drzewa Genealogicznego można zapoznać się w wyszukiwarce na stronach internetowych, np. https://download.komputerswiat.pl/dom-i--hobby/genealogia.

Jolanta Sikora badacz w Małopolskim Towarzystwie Genealogicznym.