W w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa po pięciomiesięcznej pracy konserwatorskiej zakończono renowację i konserwację empory organowej wraz z kolumnami i obrazami. Dzieło zostało wykonane przez artystę – konserwatora dzieł sztuki Jolantę Strzałkowską.

W stronę historii

Po zakończeniu działań wojennych okresu II wojny światowej i początków polskiego osadnictwa na ziemiach zachodnich, wciąż odkrywamy i poznajemy piękno tych ziem. Region odznacza się bogactwem zabytkowych obiektów kultury materialnej, w tym klasztorów, kaplic i świątyń.

W 1945 r. osadnicy przybywający do miejscowości noszącej wówczas nazwę Chojnasty, a od 1947 r. Sobieszów, otrzymali na potrzeby kultu religijnego kościół pw. św. Marcina. W 1947 r., po wyjeździe ostatnich mieszkańców narodowości niemieckiej i pastora ewangelickiego, drugi sobieszowski obiekt sakralny, zbór ewangelicki, położony w centrum miasteczka, przekazano również parafii św. Marcina. Świątyni nadano wezwanie Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Kościół ten został zbudowany w latach 1744-45, a ostateczny wystrój otrzymał w II połowie XVIII wieku i do 1946 r. służył jako dom modlitwy miejscowej gminie ewangelicko-augsburskiej. Jego dzieje poznamy, m.in. korzystając z prac byłego, długoletniego proboszcza parafii ks. prał. Józefa Frąca („Zarys dziejów Sobieszowa”, „700 lat Sobieszowa”, „Prace remontowe i konserwatorskie w kościołach i obiektach parafialnych w parafii św. Marcina w Sobieszowie w latach 1990 – 2014”).

Odtworzyć pierwotne piękno

Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa posiada bogate wnętrze drewniane, zarówno konstrukcyjne, jak i wyposażeniowe: ołtarz, ambona, chrzcielnica, odeskowany strop, prospekt organowy i empory (galerie) oparte na kolumnach z pni drzewa modrzewiowego ze złoconymi kapitelami w stylu jońskim.

Balustrady empor: południowej i północnej biegnących wzdłuż naw bocznych oraz organowej ozdobione są obrazami malowanymi na deskach. Malowidła na emporze organowej oceniane są przez znawców sztuki jako posiadające najwyższą wartość artystyczną. Balustrada empory organowej jest bogatsza kształtem, nawiązująca do barokowego stylu. Obecnie na emporach namalowanych jest 30 obrazów. Malowidła przedstawiają sceny biblijne ze Starego i Nowego Testamentu.

Prace konserwatorskie

Balustrady, kolumny, sufity i obrazy wymagały konserwacji. Był to już najwyższy czas, by zapobiec przyspieszającej degradacji drewna, odpryskom farby i zniszczeniu malowideł. Zgodnie z zaleceniem konserwatora należało przywrócić pierwotną formę dekoracyjną kolumnom i sufitom. Uwzględniając ogrom prac i szacowane koszty, obecny proboszcz ks. dr Adam Lasek zdecydował o podjęciu w pierwszej kolejności prac przy emporze organowej. W 2016 r. opracowana została dokumentacja konserwatorska, program prac, kosztorys i wnioski o dofinansowanie projektu oraz uzyskane pozwolenie Dolnośląskiego Konserwatora Zabytków. Prac podjęła się konserwator dzieł sztuki Jolanta Strzałkowska, absolwentka ASP im. Jana Matejki w Krakowie, znana z przywrócenia świetności wielu wysokiej klasy zabytkom w kraju i za granicą.

W pierwszym etapie oczyszczono empory z kurzu i brudu, co umożliwiło wykonanie prac stratygraficznych dla rozpoznania warstw technologicznych. Po tym rozpoznaniu rozpoczęto naprawę i konserwację kolejnych elementów obiektu prac. Wymagana była też dezynfekcja i dezynsekcja desek i belek, celem zapobieżenia powtórnej inwazji owadzich szkodników drewna.

Mowa obrazów

Obecnie najbardziej przyciągające oko ludzkie malowidła to zwieńczenie dzieła żmudnej, konserwatorskiej pracy. To usunięcie pożółkłego werniksu, przemalowań, uzupełnień rozschnięć i rozszczelnień taszlami z drewna identycznie gatunkowo, wypełnienie ubytków odpowiednimi kitami, co wymagało dużej pieczołowitości i znawstwa. Na koniec scalenie kolorystyczne warstwy malarskiej w technice temperowej zgodnie z badaniami technologicznymi. W efekcie sceny ze Starego i Nowego Testamentu mówią z większą siłą i biją nowym blaskiem.

Podziękowania

Proboszcz sobieszowskiej parafii ks. dr Adam Lasek składa w ten sposób wyrazy wdzięczności wszystkim ludziom dobrej woli i instytucjom, którym na sercu leży dbałość o dziedzictwo kulturowe. Szczególne podziękowania kieruje pod adresem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Zarządu Województwa Dolnośląskiego, Miasta Jelenia Góra, Fundacji KGHM „Polska Miedź” S.A. w Legnicy i parafian sobieszowskiej parafii, a także naszym gościom, którzy ofiarą wspomogli dzieło przywrócenia pierwotnego blasku emporom naszej świątyni, gdyż parafia nie byłaby w stanie sama udźwignąć nakładów finansowych.

Empora organowa odzyskała trwałość techniczną oraz walory artystyczne i estetyczne. Jako spadkobiercy spuścizny kulturalnej pokoleń, które tu przez wieki i pokolenia żyły i tworzyły, jesteśmy zobowiązani wykazać dbałość o te dobra kultury i zachowanie ich dla następnych pokoleń.