- Począwszy od XI i XII wieku, za sprawą mnichów z Cluny, wierni ze wszystkich stron Europy coraz liczniej i coraz częściej przybywali do grobu św. Jakuba, przedłużając aż do miejsca uważanego wówczas za „finis terrae” ową sławną „drogę do Santiago”, wzdłuż której już wcześniej pielgrzymowali Hiszpanie... - mówił 9 listopada 1982 r. w Santiago de Compostela Jan Paweł II. W ogłoszonym wówczas Akcie Europejskim Ojciec Święty wzywał Europę: - Ja, Jan Paweł, syn polskiego narodu, który zawsze uważał się za naród europejski ze względu na swe początki, tradycje, kulturę i żywotne więzi, syn narodu słowiańskiego wśród Latynów i łacińskiego pośród Słowian, ja, następca Piotra na Stolicy Rzymskiej (...) z Santiago kieruję do ciebie, stara Europo, wołanie pełne miłości: Odnajdź siebie samą! Bądź sobą! Odkryj swoje początki. Tchnij życie w swoje korzenie. Tchnij życie w te autentyczne wartości, które sprawiały, że twoje dzieje były pełne chwały, a twoja obecność na innych kontynentach dobroczynna.
„Miejsca Święte”, miesięcznik księży pallotynów, wciąż wsłuchując się w wołanie Ojca Świętego Jana Pawła II, w numerze 7/2008 prowadzi swoich Czytelników na Camino - pielgrzymi Szlak św. Jakuba do Santiago de Compostela w Hiszpanii.
„Według legendy miejsce pochówku św. Jakuba odkrył pod natchnieniem anioła pustelnik imieniem Pelajo w roku 813” - napisał Emil Mendyk w artykule „Droga Gwiazd”. „Grób Apostoła miały wskazać gwiazdy. Stąd wzięła się późniejsza nazwa miasta - Pole Gwiazd, czyli Campus Stellae, a później - Compostela. Podobnemu skróceniu uległo imię św. Jakuba: Sanct (us) Iaco (bus) - Santiago”. Miejsce to z perspektywy ponad tysiąca lat stało się jednym ze źródeł Starego Kontynentu. Cała średniowieczna Europa pokryła się szlakami prowadzącymi do Santiago. Wędrując, pielgrzymi nie tylko dawali świadectwo swojej wierze, lecz także nawiązywali kontakty, dokonywali wymiany dóbr i doświadczeń, słowem - jednoczyli kontynent europejski. Do tej tradycji nawiązał Jan Paweł II, do niej sięgają dziś również europejskie Kościoły lokalne.

(E.Cz.)