Z uznaniem należy odnotować ukazanie się ostatnio książki autorstwa ks. Romana Stawinogi, kapłana naszej archidiecezji, który od roku 1996 pełni funkcję kapelana Konwentu i Szpitala Bonifratrów w Łodzi. Przedmiotem refleksji Autora, znanego z tak rozległych zainteresowań humanistycznych, jest tym razem próba ukazania i oceny stanowiska wybitnego pisarza, apologety, przedstawiciela świata chrześcijańskiego - Tertuliana (ok. 160-240) wobec współczesnego mu świata grecko-rzymskiego. Autor w swoich zamiarach badawczych sięga jednak dalej poza ściśle historyczny kontekst, zakładając - jak sam pisze we wstępie - historyczną ciągłość cywilizacji europejskiej, powstałej w twórczym ostatecznie zetknięciu się chrześcijaństwa z życiem i myślą cywilizacji starożytnej, wyraża nadzieję, że krytyczne przeniesienie wniosków i ocen z jednego etapu procesu dziejowego w drugi, winno okazać się przydatne, mimo odległości epok, do wyrazistszego widzenia form rozwojowych i zasad współżycia ludzkiego, i pomocne aktualnie do obrania właściwej w tym względzie postawy. Pomijając niezwykle interesującą stronę książki, która w swej warstwie merytorycznej bliższa jest specjalistom z zakresu literatury wczesnochrześcijańskiej, należy zauważyć, że ze względu na styl publikacji i próbę aktualizacji problematyki, stanowi niezwykle interesującą lekturę dla szerszego kręgu czytelników. Na uwagę zasługuje próba znalezienia punktów stycznych i elementów, które są jakby "ponadczasowe" i mogą być użyteczne w dialogu, który chrześcijaństwo prowadzi dziś ze światem współczesnym, tym bardziej, iż Tertulian szczególnie w traktacie De testimonio Animae, należącym - jak się wydaje - do najbardziej oryginalnych i celnych dzieł, uważał, że chrześcijaństwo wyraża wierzenia i aspiracje samego ducha ludzkiego (por. H. Henson). Autor odwołuje się przy tym do odpowiednich dokumentów kościelnych Vaticanum II (np. Deklaracja o wolności religijnej Dignitatis humanae, Dekret o ekumenizmie Unitatis reintegratio, Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate) oraz nauczania ostatnich papieży (m.in. encykliki Pawła VI Evangelii nuntiandi, Jana Pawła II Fides et ratio). Lektura stawia czytelnika wobec ważnego problemu dotyczącego każdego wierzącego chrześcijanina: bycia żarliwym obrońcą wiary i jej zasad oraz przyjaznej i pokojowej współpracy z wszystkimi innymi w budowaniu lepszego, opartego na porządku miłości świata. Na osobną wzmiankę, jak pisze w przedmowie do książki prof. dr hab. Anna Maria Komornicka, zasługuje piękna polszczyzna, klarowny styl, precyzja w definiowaniu nieraz zawiłych koncepcji, oryginalne piękno literackie, umiejętność przechodzenia od skomplikowanych komentarzy do swobodnego stylu, bliskiego publicystyce - w najlepszym tego słowa znaczeniu. Praca zainteresuje z pewnością nie tylko specjalistów z zakresu filologii klasycznej i teologii. Zapewne sięgnie po nią szeroki krąg czytelników, którym nieobce są problemy postulowanej przez Jana Pawła II nowej ewangelizacji w konkretnych warunkach społecznych i politycznych. Książka uczy nadto, jak sięgać i obficie czerpać z dorobku myśli wczesnochrześcijańskiej.

Ks. Roman Stawinoga. "Tertulian a świat antyczny". Kraków 2002.