GALERIĘ ZDJĘĆ TORY MOŻNA ZOBACZYĆ TUTAJ

Unikalna Tora, być może związana z dynastią słynnych rabinów z Kocka, została odkryta w szkolnej bibliotece. Ocalała dzięki odważnym Polakom.

Zygmunt Kamiński, kolekcjoner zabytków i nauczyciel I Liceum Ogólnokształcącego w Sokołowie Podlaskim przekazał tejże szkole w 1991 r. część swoich zbiorów. Wśród nich był zwój z hebrajskim tekstem, który złożono w jednym z regałów biblioteki szkolnej. Nie wiadomo zaś kiedy p. Kamiński wszedł w posiadanie tego zwoju. Niemniej jednak pod koniec ubiegłego roku, podczas modernizacji pomieszczeń szkolnych, poinformowano obecnego dyrektora szkoły - Marcina Celińskiego o znalezieniu tekstu hebrajskiego. Po wstępnych oględzinach dyrektor liceum stwierdził, iż może to być fragmentem cennej, starej Tory (pierwszych pięciu ksiąg Biblii). Zdecydował więc o przeprowadzeniu niezbędnych konsultacji. Dwa tygodnie temu, Dr Eleonora Bergman, była dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego, obecnie koordynator Archiwum Ringelbluma (ŻIH) potwierdziła, iż zwój stanowi fragment Tory i jest napisany niezwykle piękną kaligrafią, którą należałoby poddać dalszym badaniom. Ponadto informacja o Torze została przekazana przedstawicielom wspólnoty żydowskiej w Polsce.

Po programie w TV Trwam i Radiu Maryja nt. Kaplicy Pamięci w Toruniu, gdzie - podobnie jak w Yad Vashem - będą wypisane nazwiska Polaków ratujących Żydów, zwrócono się ks. Pawła Rytel-Andrianika, absolwenta Uniwersytetu w Oxfordzie i profesora Pisma Świętego na Papieskim Uniwersytecie Świętego Krzyża w Rzymie, z prośbą o analizę odnalezionego tekstu. Stwierdził on, iż Tora zawiera część Księgi Rodzaju (Rdz 1,1-28,6). W ramach konsultacji zostało postawione też kluczowe pytanie: Czy ten zwój był używany w synagodze w Sokołowie Podlaskim? Jeśli tak, to odnaleziono Torę, którą studiował (albo był właścicielem) zmarły na początku wojny rabin Icchak Zelig Morgenstern (1866-1939), należący do jednej z najsłynniejszych dynastii polskich rabinów z Kocka, potomek Menachema Mendla Morgenszterna, znanego w świecie twórcy chasydyzmu kockiego.

Całość artykułu w „Niedzieli” (4/2014, dn. 26 stycznia 2014 r.)

Osoby mające informacje o Polakach ratujących Żydów są proszone o kontakt pod numerem tel. 609 498 523 albo 609 002 482, lub o przesłanie relacji na adres: Radio Maryja, ul. Żwirki i Wigury 80; 87-100 Toruń, z dopiskiem na kopercie: Kaplica Pamięci, lub na adres e-mail: relacje@kaplicapamieci.pl

English Version

World class Torah discovered in Poland

A world class scroll of the Torah, most probably from the famous dynasty of the rabbis of Kotzk, Poland was found in a high school library. It was preserved thanks to the courageous Poles in the area.

Upon his retirement in 1991, Zygmunt Kaminski, teacher at the high school in Sokolow Podlaski and collector of antiques, gave his school a part of his collection, which included a certain parts of the Torah (five first books of the Bible). The Torah was placed in a special library shelf. It is unknown when Mr. Kaminski became an owner of this scroll. Only at the end of last year, during the renovation of the library, did the treasure come to light. The director of the high school, Marcin Celinski, saw at first glance that it was a part of the Torah and decided to seek further consultation. Two weeks ago, Dr. Eleonora Bergman, from the Jewish Historical Institute in Warsaw, confirmed that it is part of the Torah written in a very rare kind of calligraphy, which needs further study. Moreover, information about the Torah was forwarded to the representatives of the Jew Community in Poland.

After a program on Radio Maryja about the Chapel of Remembrance, where - like in Yad Vashem - the names of the Poles who saved the Jews will be on the wall, Fr. Paweł Rytel-Andrianik, Oxford graduate, professor of Scripture at the Pontifical University of the Holy Cross in Rome, was asked to consult the Torah. He concluded that this scroll contains a part of the book of Genesis (Gen 1:1-28,6). Moreover, he proposed to consider the question as to whether this is a Torah that was used in the local synagogue in Sokolow Podlaski. If this is so, as some circumstances suggest, it is most probably the Torah studied by (or owned by) Rabbi Yitzchak Zelig Morgenstern (1866-1939), who comes from one of the most famous rabbinic dynasties (that of Kotzk). His direct ancestor was Rabbi Menachem Mendel Morgensztern, known in the world as a founder of the Kotzk Hasidic movement.

This unique Torah is a world class treasure for the Jewish culture and religion. At the same time it has an educational scope, as a witness of the centuries of Jewish and Polish friendly coexistence in Poland. And this scroll was preserved thanks to some courageous Poles, who wanted to preserve a masterpiece of Jewish history.

The whole article will be published in the Catholic newspaper “Niedziela” (4/2014, 01/26/2014).

People who know about the Poles saving Jews are invited to contact the office at the telephone number: (0048) 609 498 523 or (0048) 609 002 482 or to write: Radio Maryja, Żwirki i Wigury 80; 87-100 Toruń, adding on the envelope „Chapel of Remembrance,” or e-mail: relacje@kaplicapamieci.pl

The gallery of pictures of this Torah can be found on the website of the Catholic newspaper Niedziela: www.niedziela.pl