Dialog Kościoła ze światem, tak bardzo postulowany przez Sobór Watykański II i z taką wytrwałością podejmowany przez papieży doby współczesnej: Pawła VI i Jana Pawła II, odbywa się na różnych poziomach i dotyczy różnorodnych płaszczyzn. Niewątpliwie Kościół, który za naszych czasów stał się prawdziwie powszechny, także w wymiarze geograficznym, oraz żyje i działa w owej globalnej wiosce - jak często nazywa się współczesny świat - podejmuje i prowadzi ten dialog ze światem na poziome globalnym. Dokonuje się to w ramach organizacji i forów międzynarodowych, gdzie obecność papieża czy też jego przedstawicieli staje się nie tylko widoczna (jego głos słyszalny), lecz także wielce skuteczna, przyczyniająca się na polu dyplomatycznym do łagodzenia konfliktów czy ich zażegnywania. Także w wymiarze poszczególnych kontynentów i krajów dialog ten jest prowadzony przez poszczególne Kościoły lokalne i ich pasterzy.
Przedmiotem tego dialogu, tak w wymiarze powszechnym, jak i lokalnym, jest przede wszystkim dobro osoby ludzkiej, w której promocję godności oraz przysługujących jej praw Kościół jest szczególnie zaangażowany. To zaangażowanie zaś jest nad wyraz naglące w obliczu współczesnych wyzwań i zagrożeń, które stawiają pod znakiem zapytania autentycznie humanistyczny i osobowy charakter życia człowieka na ziemi oraz grożą jego totalną zagładą, już nie tylko militarną, ale i moralną. Stąd też uprzywilejowanym tematem dialogu Kościoła ze światem jest pokój między narodami, oparty na autentycznych wartościach ludzkich: prawdzie, wolności, sprawiedliwości i miłości, na które wskazał już bł. Jan XXIII w swojej encyklice Pacem in terris.
Kościół jednak nie ogranicza się tylko do dialogu słownego, na którym bazuje nieraz wyłącznie dyplomacja i polityka, lecz wnosi realny wkład w propagowanie i wychowywanie do podstawowych wartości etycznych, leżących u podstaw budowania zarówno indywidualnego gmachu człowieczeństwa, jak i zrębów społeczeństwa autentycznie ludzkiego.
Uznając wagę dialogu Kościoła ze światem, a więc w skali makro, trzeba zauważyć konieczność przedłużenia i swoistego rodzaju przełożenia tego dialogu na skalę mikro, czyli lokalnych wspólnot podstawowych.
Do takiego zaś spotkania świata i Kościoła dochodzi w parafii - podstawowej i najbardziej zasadniczej wspólnocie Kościoła powszechnego i partykularnego.
Autor książki Parafia a świat wartości - ks. Marian Duda ukazuje parafię jako wspólnotę urzeczywistniającą podstawowe wartości etyczne: prawdę, wolność, sprawiedliwość i miłość. Wartości te są fundamentem wartości religijnych i w oparciu o nie parafia jest zbudowana. One niejako żyją w parafii, w jej nosicielach, poszczególnych członkach parafii, i są w nich nieustannie rozwijane i pielęgnowane. Wartości te są przekazywane zarówno w jej łonie, jak i w otoczeniu. Dzięki temu parafia, będąc wspólnotą par excellence religijną, jest i powinna coraz bardziej stawać się wspólnotą autentycznie ludzką, wspólnotą wartości inkorporowanych, które czynią z niej niekwestionowaną wspólnotę prawdy, wolności, sprawiedliwości i miłości. To sprawia, że staje się ona „ogniskiem” cywilizacji miłości, życia i pokoju. Takie spojrzenie na parafię, którą Jan Paweł II właśnie z tego względu nazywa „szkołą formacji moralnej” - pozwala zobaczyć jej nowe, humanistyczne i humanizujące oblicze, odnawiające ją w jej na wskroś humanistycznej konstrukcji oraz zdolnej do inicjowania i prowadzenia skutecznego dialogu z człowiekiem, gubiącym nie tylko Boga, ale również swoje własne człowieczeństwo.
Wydaje się, że na taki obraz i profil parafii istnieje dzisiaj ogromne zapotrzebowanie, zwłaszcza w dobie nowej ewangelizacji. Parafia będąc Kościołem pośród nas i podejmując swoją ewangelizacyjną misję, głosi człowiekowi Dobrą Nowinę o nim samym i fundamentalnych wartościach ludzkich, bez których życie jego nie jest już godne tego miana.
Gratulując Autorowi trudu ukazania parafii jako wspólnoty wartości, a przez to zarazem wspólnoty wartościowej, należy wyrazić nadzieję, że owoc jego poszukiwań stanie się przedmiotem refleksji kapłanów i wiernych świeckich oraz będzie miał oddźwięk w duszpasterstwie, które domaga się wciąż odnowy i szukania nowych dróg docierania do człowieka z orędziem zbawienia, które nigdy nie podlega dezaktualizacji.
Wyrażam także moją radość z tego powodu, iż Autor niniejszej publikacji zadedykował ją pasterzowi Kościoła częstochowskiego - metropolicie arcybiskupowi dr. Stanisławowi Nowakowi, w XX-lecie jego posługi wobec częstochowskiej rodziny diecezjalnej, zachowując w ten sposób dla potomnych wyrazy naszej wdzięczności, pod którymi podpisuje się tak wielu.
Wszystkim, którzy będą brać do ręki tę publikację oraz dzielić się jej treściami ze swoim otoczeniem, a szczególnie tym, którzy usiłują bądź będą usiłować realizować jej przesłanie w życiu, życzę owocnej lektury.