Reklama

Porządkowanie pojęć

Matura 2004

Niedziela Ogólnopolska 22/2004

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

„Im mniej będziemy znali literaturę narodową, tym mniej będziemy Europejczykami i ludźmi” - tę prawdę przypomniał ostatnio ks. prof. Albert M. Krąpiec na sympozjum poświęconym miejscu filozofii w edukacji, zorganizowanym przez KUL. Wydaje się ona oczywista, a przecież coraz mniej Polaków bierze ją sobie do serca. Księgarnie zawalone są popularną, najczęściej kompletnie bezwartościową literaturą obcą, przede wszystkim współczesną, dotkniętą chorobą kontrkultury. Literatura narodowa rzadko bywa wydawana i popularyzowana w mediach, nagłaśniane są natomiast dyskusje publicystów i krytyków, którzy przechodzą sami siebie, by udowodnić „grafomaństwo” Sienkiewicza, anachroniczność wieszczów, żeby obrzydzić ich twórczość, rzucając cień na ich biografie, wygrzebując jakieś sensacyjki z ich życia.
Tę tendencję do pomniejszania i kwestionowania, a następnie stopniowego eliminowania klasyki narodowej z kultury umysłowej Polaków widać dobrze w tematach tegorocznych matur z języka polskiego. W dwóch tylko - na 58, biorąc pod uwagę wszystkie województwa - pojawił się Mickiewicz, w jednym - Norwid. Po Słowackim, Krasińskim, Sienkiewiczu nie ma w tematach matur śladu. Królują - jak można się było spodziewać - „nasi nobliści”. Oboje w swojej twórczości wręcz programowo odcinają się od tematyki narodowej. Czesław Miłosz - typowy outsider, który przyznawał kiedyś, że czuje się bardziej Litwinem niż Polakiem, Wisława Szymborska - poetka, z której twórczości trudno wyczytać, jakiej jest narodowości. Na szczęście obok nich w tematach egzaminów dojrzałości równie często pojawia się Zbigniew Herbert, który od polskości nie zamierzał abstrahować i składał hołd walczącym o Polskę. Prof. Krąpiec przypomniał także, że naprawdę szczęśliwe są te narody, które znają historię. Smutne, że tylu pedagogów w Polsce, idąc za wyczuwanymi nieomylnie „trendami”, gdzieś z ministerialnych zaciszy zdaje się tę myśl lekceważyć: wtóruje przemijającym lewicowym modom, orientuje się na gazetowe rankingi popularności pisarzy, na płaską literaturę, która usiłuje narzucić odbiorcom uniform myślenia i odczytywania historii według kanonów poprawności politycznej. Stąd w tematach prac maturalnych takie nazwiska, jak: Jean P. Sartre, Susan Sontag, a także współcześni krytycy literaccy, których twórczość jest poświęcona efektownemu pomijaniu polskich wielkości. Kanon literatury narodowej, która wychowywała pokolenia Polaków, dawała im poczucie godności, dumy, wpisywała ich egzystencję we wspólny nurt z bohaterami wielkiej sprawy - rozmywa się przez kompromisy i zwykłe tchórzostwo niektórych ludzi odpowiedzialnych za oświatę. Wielka szkoda. Komuś najwyraźniej zależy, by młodzi Polacy nie znali Krzysztofa K. Baczyńskiego, zaczytywali się w Leszku Kołakowskim, a nie mieli pojęcia np. o eseistyce Jerzego Narbutta. To ten zapomniany pisarz, jeden ze współczesnych, którzy nie wstydzą się poruszać problematyki moralnej i odważnie występują przeciw relatywizowaniu prawdy, pisał w 1974 r.: „Bohaterstwo Sienkiewiczowskich «bohaterskich głupców» nigdy nie mogło zadowolić pięknoduchów: nie było ani tytanicznym, przezwyciężającym bezsens, uporem Syzyfa, ani bogoburczą odwagą Prometeusza, szturmującego bramy raju, tylko bardzo zwyczajnym przekonaniem, że są rzeczy ważniejsze od nas samych - oraz bardzo nadzwyczajnym wysiłkiem, by tym ważniejszym rzeczom służyć najwydatniej. Strasznie to mizerne - ja rozumiem - ale to tym mizernym postawom, nie tylko Prometeuszom, zawdzięczamy, że istnieje świat”. Tyle Jerzy Narbutt. Można być prawie pewnym, że Polska odrodzi się właśnie wtedy, gdy kontakt z bohaterami Sienkiewicza, z klasyką narodową, którą zachwyca się świat, ale którą my najlepiej potrafimy odczytać, zostanie podtrzymany, a niejednokrotnie nawiązany ponownie. Gdy odkryją ją dzieci i młodzież. Tak jak wychowane na niej pokolenie Polski niepodległej, zdolne - także dzięki niej - do wspaniałej pracy dla niej, niepowtarzalnego poświęcenia, heroizmu w czasie II wojny światowej, którego zazdrościła nam Europa. Szkoda, że pewna część szkół i nauczycieli daje się wyeliminować z tego cudu odkrywania przez młodzież Trylogii, Pana Tadeusza, Beniowskiego, Króla Ducha, Nie-Boskiej komedii.
Pora więc na domy, pora na rodziny, na wspólne z rodzicami lektury przy niedzielnym stole i rozmowy o nich. Nie wstydźmy się swoich dawnych miłości, nie bójmy się tych powrotów ani podejrzeń o staroświeckość. Bądźmy dumni, że w naszych domowych biblioteczkach stoją jeszcze te tomy w szarych okładkach, tak dawno wydane, które w czasach pogardy przypominały nam, kim jesteśmy.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Korea Południowa spodziewa się nawet 1,5 mln wiernych na Mszy kończącej Światowe Dni Młodzieży

2026-11-15 12:55

[ TEMATY ]

Światowe Dni Dzieci

ŚDM Seul 2027

sdmpolska.pl

Organizatorzy Światowych Dni Młodzieży w Seulu przygotowują się na przyjęcie do 500 tys. zarejestrowanych uczestników, ale Msza św. kończąca wydarzenie może zgromadzić nawet 1,5 mln wiernych. Ks. Amos Lee Sang-jin, zastępca dyrektora ds. planowania komitetu organizacyjnego, określił przygotowania jako „prawdziwe wyzwanie logistyczne”. Wskazał na konieczność zapewnienia odpowiedniej infrastruktury, sprawnej komunikacji oraz współpracy z władzami i środowiskami pozakościelnymi.

Władze Seulu powołały specjalny zespół, który co tydzień spotyka się z organizatorami Światowych Dni Młodzieży. Wydarzenie odbędzie się w dniach 3-8 sierpnia 2027 r. w stolicy Korei Południowej. Przygotowania obejmują także inicjatywy ekumeniczne oraz wydarzenia poświęcone pokojowi i perspektywom zjednoczenia Półwyspu Koreańskiego.
CZYTAJ DALEJ

Chorzy, jesteście w bijącym sercu Kościoła - mówił dzisiaj Papież przed modlitwą Anioł Pański w Cusco

2026-11-15 18:44

[ TEMATY ]

Leon XIV w Ameryce Południowej

Vatican Media

Myślę o was, którzy cierpicie na ciele i duszy z powodu choroby. Jesteście w bijącym sercu Kościoła – mówił Leon XIV do chorych podczas niedzielnej modlitwy Anioł Pański przed katedrą w peruwiańskim Cusco. Kapłanów i osoby konsekrowane zachęcił słowami: „Nie bójmy się oddawać życia, poświęcać wszystkich swoich sił dla Chrystusa”.

Podczas rozważania przed modlitwą Anioł Pański Leon XIV wskazał, że ewangeliczne talenty symbolizują miłość Boga, którą On nam ofiaruje, abyśmy pozwolili jej wzrastać w naszym życiu i dzielili się nią z innymi.
CZYTAJ DALEJ

ZHP odznaczył harcerza, który pomagał policjantom rannym w strzelaninie w Krakowie

2026-11-16 09:36

[ TEMATY ]

ZHP

Adobe Stock

Druh Wiktor Maziarz-Piotrowski z Chorągwi Śląskiej ZHP, który przed tygodniem zaangażował się w pomoc policjantom rannym w strzelaninie w Krakowie, został wyróżniony Brązowym Krzyżem „Za Zasługi dla ZHP” - poinformowali przedstawiciele Związku Harcerstwa Polskiego.

Jak podał ZHP na stronie internetowej, podczas tragicznych wydarzeń w Krakowie Maziarz-Piotrowski przebywał z mamą w okolicy ulic Dietla i Stradomskiej. Gdy sytuacja na to pozwoliła, dołączył do osób udzielających pomocy rannym policjantom.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję