Wielkie bogactwo może wywołać wielką biedę

Na lotnisku w Bratysławie dostojnego Gościa powitali przedstawiciele Kościoła, władz państwowych oraz kilka tysięcy wiernych. W przemówieniu na powitanie Papież podkreślił, że przybywa jako „pielgrzym Ewangelii”, przynosząc wszystkim pozdrowienia pokoju i nadziei. Następnie przekazał słowa stanowiące przesłanie papieskie dla mieszkańców tej ziemi: „Już niebawem kraj Wasz wejdzie jako pełnoprawny członek do społeczności narodów europejskich. Najmilsi, przyczyniajcie się swą bogatą tradycją chrześcijańską do budowania tożsamości nowej Europy. Nie zadowalajcie się tylko poszukiwaniem korzyści gospodarczych. Wielkie bogactwo może w rzeczywistości wywołać także wielką biedę. Tylko budując społeczeństwo, które - mimo ofiar i trudności - szanuje ludzkie życie we wszystkich jego przejawach, propaguje rodzinę jako miejsce wzajemnej miłości i wzrastania osoby, szuka dobra wspólnego i jest wrażliwe na potrzeby najsłabszych, można zapewnić przyszłość na trwałych podstawach i pomyślną dla wszystkich”.
Wieczorem pierwszego dnia pielgrzymki Jan Paweł II udał się do pobliskiej Trnawy, nazywanej „słowackim Rzymem”, gdzie spotkał się z wiernymi w katedrze pw. św. Jana Chrzciciela. Papież życzył zgromadzonym, aby wzorowali się w życiu na patronie świątyni oraz byli głosicielami i świadkami miłującej i zbawczej obecności Boga w dzisiejszym świecie. Jan Paweł II długo modlił się przed obrazem Matki Bożej, a następnie pobłogosławił chorych.

W rodzinach kształtuje się przyszłość narodu

W drugim dniu wizyty Ojciec Święty udał się do Bańskiej Bystrzycy. We Mszy św. uczestniczyło blisko 150 tys. wiernych zgromadzonych na placu w centrum miasta i przyległych do niego ulicach. Homilia Ojca Świętego poświęcona była sprawie chrześcijańskiego wychowania młodych pokoleń.
„W naszych czasach jest wielu ochrzczonych chrześcijan, którzy nie zżyli się jeszcze na trwałe ze swoją wiarą w sposób odpowiedzialny i świadomy - mówił Papież. - Nazywają się chrześcijanami, ale nie odpowiadają w sposób całkowicie odpowiedzialny na przyjęte łaski, ciągle jeszcze nie wiedzą, czego chcą i dlaczego tego chcą” - podkreślił Ojciec Święty. „Oto nauka na dzisiaj: konieczne jest uczenie się wolności. Trzeba zwłaszcza, aby w rodzinach rodzice wychowywali swe dzieci ku słusznej wolności, przygotowując je do tego, aby kiedyś umiały udzielić prawidłowej odpowiedzi na powołanie Boże” - powiedział Papież. Słowa: „W rodzinach kształtuje się przyszłość narodu” wzbudziły aplauz zgromadzonych wiernych, wśród których było 10 tys. Polaków. Msza św. w Bańskiej Bystrzycy otworzyła II synod diecezjalny na Słowacji. Papież zachęcił, aby synod ten był okazją do odnowienia duszpasterstwa rodzin i do ukazywania nowych sposobów głoszenia Ewangelii nowym pokoleniom ziemi słowackiej.
Po Mszy św. Jan Paweł II podziękował Słowakom za serce i za świadectwo, a następnie udał się do Wyższego Seminarium Duchownego, gdzie spotkał się z członkami słowackiego Episkopatu. W odczytanym orędziu zachęcił biskupów do troski o formację przyszłych księży, o los ubogich i bezrobotnych oraz do dialogu Kościoła z kulturą i współpracy ze świeckimi. Wyraził przy tym radość, że Kościół na Słowacji, który „dał promienny dowód wierności Ewangelii podczas ponurych czasów prześladowań i milczenia, mógł w tych ostatnich latach powrócić do swobodnego wykonywania swego posłannictwa”. Papież zwrócił uwagę biskupów, by broniąc jedności i nierozerwalności małżeństwa, otaczali opieką rodziny oraz młodzież. Zaapelował o troskę o słabych i ubogich, o zainteresowanie ich złożoną sytuacją i zachęcanie wszystkich sił społecznych, aby uczyniły, co w ich mocy, w celu tworzenia nowych miejsc pracy.
Następnie Ojciec Święty spotkał się z przedstawicielami Kościołów chrześcijańskich i reprezentantem wspólnot żydowskich. Zebrani wspólnie odmówili modlitwę Ojcze nasz, po czym Papież pożegnał wszystkich polskim: „Bóg zapłać za spotkanie” i udał się do seminaryjnej kaplicy. Tam poświęcił sutanny seminarzystom drugiego roku.

Bądźcie urodzajną glebą

W trzecim dniu pielgrzymki po ziemi słowackiej Ojciec Święty udał się do Rożniawy. W czasie lotu samolotem z Bratysławy Papież oglądał Tatry, które są tak bardzo bliskie jego sercu.
We Mszy św. odprawionej w amfiteatrze uczestniczyło 170 tys. wiernych, w tym blisko 20 tys. Polaków. Nawiązując do przypowieści o siewcy, Ojciec Święty powiedział do uczestników Mszy św.: „Bądźcie dobrą i urodzajną glebą, która obfitością urodzaju zadośćuczyni oczekiwaniom Kościoła i świata”. Na zakończenie Ojciec Święty dodał po słowacku: „Bądźcie wierni Bogu, zachowujcie Jego przykazania, bądźcie obrońcami życia, bądźcie wierni Kościołowi i Waszej drogiej ojczyźnie - Słowacji!”.

Bogaci w świętość

Ostatni dzień papieskiego pobytu na Słowacji był zarazem punktem kulminacyjnym tej pielgrzymki. Jan Paweł II wyniósł do chwały ołtarzy dwoje męczenników z czasów komunizmu: greckokatolickiego biskupa pomocniczego z Preszowa Vasyla Hopkę i s. Zdenkę (Cecylię) Szelingovą ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia Świętego Krzyża. Beatyfikacja odbyła się w czasie Mszy św. odprawionej w Bratysławie w dzielnicy Petrżalka, na południowym brzegu Dunaju. W Liturgii uczestniczyło 60 kardynałów i biskupów ze Słowacji i z zagranicy, m.in. kardynałowie: Miloslav Vlk z Pragi, Józef Glemp z Warszawy, Franciszek Macharski z Krakowa, Lubomyr Husar ze Lwowa i Christoph Schönborn z Wiednia.
Witając Papieża, metropolita bratysławsko-trnawski - abp Jan Sokol powiedział, że na Słowacji jest wiele „problemów wewnętrznych i zewnętrznych w różnych dziedzinach: moralnej, społecznej, gospodarczej i religijnej, jakby serca ludzi trzymały w mocy tajemne siły zła (...). Czyni się u nas wiele zabiegów, aby odciągnąć człowieka z drogi zbawienia, na co nie żałuje się pieniędzy”.
Po beatyfikacji dwojga Męczenników Ojciec Święty mówił o znaczeniu Krzyża, tego „uprzywilejowanego miejsca, na którym ukazała się nam miłość Boża”. „Na Krzyżu spotyka się ze sobą ludzka nędza i miłosierdzie Boga, a adoracja tego nieskończonego miłosierdzia jest jedyną drogą człowieka, aby się otworzyć na tajemnicę objawioną przez Krzyż” - powiedział Papież i dodał, że za każdym razem, gdy spoglądamy na krzyż, „rozważamy znak nieskończonej miłości Bożej ku ludziom”. O Crux, ave spes unica! (Witaj, Krzyżu, jedyna nadziejo!) - powtórzył kilkakrotnie Jan Paweł II.
Po Mszy św. Ojciec Święty odmówił z wiernymi modlitwę Anioł Pański. „Wraz z nowymi Błogosławionymi prośmy Maryję Pannę, aby za Jej wstawiennictwem społeczność chrześcijańska mieszkająca na Słowacji była bogata w świętość, odważna w czynieniu dobra i silna w dawaniu świadectwa” - powiedział Jan Paweł II. Szczególnie gorące słowa skierował Papież do młodzieży słowackiej. „Drodzy Młodzi Przyjaciele, jesteście nadzieją Kościoła i społeczeństwa. Jesteście nadzieją Papieża! Nie lękajcie się być prawdziwymi przyjaciółmi Jezusa. Od Niego nauczycie się prawidłowo kochać ten świat i przy Jego pomocy zbudujecie kulturę miłości” - apelował Jan Paweł II. Swoje przemówienie zakończył słowami: „Pozostańcie wierni Chrystusowi i Jego Kościołowi! Niech Bóg błogosławi Słowację i jej strzeże!”.
Wieczorem na lotnisku w Bratysławie Słowacy, a także liczna grupa pielgrzymów z Polski, pożegnali Ojca Świętego.