Ps 99 [98], 2-4. 9 - z Jutrzni na czwartek III tygodnia
Audiencja generalna, 27 listopada 2002 r.

1. "Pan króluje". To zawołanie rozpoczynające Psalm 99 [98], którego przed chwilą wysłuchaliśmy, ukazuje jego zasadniczy temat i rodzaj literacki. Chodzi tu o pieśń zanoszoną przez lud Boży do Pana, który rządzi światem i historią jako najwyższy i transcendentny Władca. Jest on podobny do analogicznych Psalmów - 96 [95] - 98 [97], które już były przedmiotem naszej refleksji, a Liturgia Godzin wskazuje je jako idealną modlitwę poranną. Wierzący, rozpoczynając swój dzień wie, że nie jest pozostawiony jakiemuś ślepemu przypadkowi ani skazany na niepewność swej wolności czy zależny od decyzji innych, ani też poddany wydarzeniom historii. Wie, że nad wszelką ziemską rzeczywistością wznosi się Stworzyciel i Zbawca w swej wielkości, świętości i miłosierdziu.

2. Różne są hipotezy uczonych na temat wykorzystywania tego Psalmu w liturgii świątyni na Syjonie. Ma on charakter uwielbienia kontemplacyjnego, zanoszonego do Pana zasiadającego w chwale niebieskiej przed wszystkimi ludami i całą ziemią (por. Ps 99 [98], 1). Przede wszystkim zaś Bóg staje się obecny w przestrzeni, pośród wspólnoty, to znaczy w Jerozolimie (por. Ps 99 [98], 2), ukazując się jako "Bóg z nami".
Siedem uroczystych tytułów Psalmista przypisuje Bogu w pierwszych wersetach: jest On Królem, jest wielki, wyniesiony ponad wszystkie ludy, straszliwy, święty, potężny i sprawiedliwy (por. Ps 99 [98], 1-4). Następnie Bóg zostaje przedstawiony jako cierpliwy (por. Ps 99 [98], 8). Akcent położony jest przede wszystkim na świętość Boga: trzy razy powtarza się bowiem - jakby w formie antyfony - że "On jest święty" (Ps 99 [98], 3. 5. 9). To określenie w języku biblijnym wskazuje przede wszystkim na Bożą transcendencję. Bóg jest wyższy od nas i sięga nieskończenie ponad wszelkim stworzeniem. Transcendencja nie czyni Go jednak władcą niewzruszonym i obcym: gdy się Go wzywa, odpowiada (por. Ps 99 [98], 6). Bóg jest Tym, który może zbawić, jedynym, który może uwolnić ludzkość od zła i śmierci. On bowiem "kocha sprawiedliwość" i "ustanowił prawo i sprawiedliwość w Jakubie" (por. Ps 99 [98], 4).

3. Na temat świętości Boga Ojcowie Kościoła pozostawili niezliczone refleksje, celebrując Bożą niedostępność. Jednakże ten transcendentny i święty Bóg stał się bliski człowiekowi, a nawet, jak mówi św. Ireneusz, "przyzwyczaił się" do człowieka już w Starym Testamencie, ukazując się w objawieniach i mówiąc przez proroków, podczas gdy człowiek "przyzwyczajał się" do Boga, ucząc się, jak iść za Nim i jak być Mu posłusznym. Św. Efrem w jednym ze swoich hymnów podkreśla, że przez Wcielenie "Święty zamieszkał w łonie (Maryi) w sposób cielesny, teraz ma swoje miejsce w umyśle w sposób duchowy" (Hymny o Bożym Narodzeniu, 4, 130). Ponadto, dzięki darowi Eucharystii, w analogii do Wcielenia, "Lekarz życia zstąpił z wysoka, aby być w tych, którzy są tego godni. Odkąd zstąpił, zamieszkał z nami, uświęcamy w Nim samych siebie" (Hymny zachowane po armeńsku, 47, 27, 30).

4. Ten najgłębszy związek między "świętością" a bliskością Boga rozwinięty jest również w Psalmie 99 [98]. Po kontemplacji absolutnej doskonałości Pana Psalmista przypomina, że Bóg był w nieustannym kontakcie ze swym ludem przez Mojżesza i Aarona, swoich pośredników, jak również przez Samuela, swego proroka. Przemawiał On i był słuchany, karał występki, ale też przebaczał.
Znakiem tej Jego obecności pośród swego ludu był tron Arki w świątyni na Syjonie (por. Ps 99 [98], 5-8). Bóg święty, niewidzialny stawał się dyspozycyjny wobec swego ludu przez prawodawcę Mojżesza, kapłana Aarona i proroka Samuela. Objawiał się On w słowach i aktach zbawczych oraz w sądzie i był obecny na Syjonie przez celebrację kultu w świątyni.

5. Możemy zatem powiedzieć, że Psalm 99 [98] realizuje się dziś w Kościele, który jest miejscem obecności Boga świętego i transcendentnego. Bóg nie wycofał się w niedostępną przestrzeń swej tajemnicy i nie jest obojętny wobec naszej historii i naszych oczekiwań. "Będzie sądził ziemię. On będzie sądził świat sprawiedliwie i według słuszności ludy" (Ps 98 [97], 9).
Bóg wszedł między nas przede wszystkim w swoim Synu, stał się jednym z nas, ażeby wlewać w nas swoje życie i swoją świętość. Dlatego dzisiaj przybliżamy się do Boga bez lęku, ale z ufnością. W Chrystusie mamy bowiem świętego, najwyższego Kapłana, sprawiedliwego i bez skazy. "Przeto i zbawiać na wieki może całkowicie tych, którzy przez Niego zbliżają się do Boga, bo zawsze żyje, aby się wstawiać za nimi" (Hbr 7, 25). Nasza pieśń napełnia się więc pokojem i radością: wysławia Pana, który jest Królem, mieszkającym pośród nas i ocierającym wszelką łzę z naszych oczu.

Z oryginału włoskiego tłumaczył o. Jan Pach OSPPE