Mało nas

Włoski Krajowy Ośrodek Dokumentacji i Analizy Dzieciństwa i Młodości ( Centro nazionale di documentazione e analisi per l´infanzia e l´adolescenza) przy Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej we Włoszech przeprowadził badania statystyczne na temat Dzieci i młodociani w Unii Europejskiej. Jest to pierwsze tego rodzaju studium w Europie. Ukazuje sytuację młodocianych w różnych krajach w zakresie 16 tematów, m.in. takich jak: rodzina, rozwody, wykształcenie, przyrost naturalny, przerywanie ciąży, AIDS, samobójstwa, narkomania, przestępczość, sprawiedliwość i inne (por. www.minori.it).
Studium wykazuje, że począwszy od lat 60. z powodu wielkiego spadku stopy przyrostu naturalnego i coraz dłuższego życia następuje stopniowe starzenie się ludności krajów tworzących Unię Europejską. W wyniku tego wśród Europejczyków populacja dziecięca (0-14 lat) oraz młodocianych (0-17 lat) stanowi coraz skromniejszą warstwę społeczną. W 1999 r. populacja dziecięca i młodocianych wynosiła odpowiednio 17,3% i 21% całej ludności zamieszkującej Unię Europejską (ponad 375 mln mieszkańców). Najmniejszy procent dzieci i młodocianych mają Włochy: 14,5% dzieci i 17,70% młodocianych. Poniżej średniej europejskiej mieszczą się Niemcy i kraje śródziemnomorskie, takie jak Włochy, Hiszpania i Grecja. Średni procent utrzymuje się w Austrii, Belgii i Portugalii, natomiast Francja, Luksemburg, Holandia, Anglia i Irlandia wraz z krajami skandynawskimi, jak Szwecja, Finlandia i Dania, znajdują się zdecydowanie powyżej średniej, zwłaszcza Irlandia z 22,2% dzieci do 14 lat i 27,7% dorastających w wieku do 17 lat.
Do niskiej stopy przyrostu naturalnego jako niekorzystny czynnik dochodzi ogromny spadek liczby zawieranych małżeństw, wzrost przerywanych ciąż u młodych do 20. roku życia (we Francji ­ 152 693, w Niemczech ­ 130 899, Anglii ­ 35 518, Hiszpanii ­ 6 595, we Włoszech ­ 11 424 ­ wg danych sprzed 1997 r.), AIDS (UE 63 393) i wypadki drogowe.

Cudzoziemcy coraz liczniejsi

W ciągu ostatnich lat zaznaczył się wieloetniczny i wielorasowy charakter kontynentu europejskiego. We wszystkich krajach Unii wzrosła liczba ludności cudzoziemskiej. Do wzrostu liczby dzieci i dorastających cudzoziemców przyczyniają się zarówno urodzenia przez rodziców cudzoziemskich, jak i mali emigranci przybywający do danego kraju w wyniku łączenia rodzin. Najlepiej o tym świadczy proporcja dzieci cudzoziemskich i krajowych. W Luksemburgu na 100 dzieci 33,8% stanowią dzieci cudzoziemskie, w Niemczech dzieci tych jest 8%, w Austrii ­ 9,7%, w Belgii ­ 8%, we Francji ­ 6,8%. Najmniej dzieci cudzoziemskich jest w Grecji ( 0,4%), w Finlandii (1,8%), w Anglii (2,1%), w Irlandii (2,2%), w Portugalii (2,2%), we Włoszech (2,3%) i w Hiszpanii (2,8%).

Karać i zapobiegać

Znaczna część młodocianych daje o sobie znać swym zachowaniem. Ogólna "stopa przestępczości" (ilość przestępstw na 1000 mieszkańców) okazuje się bardzo wysoka w Szwecji i w Danii, w Anglii, Belgii, Niemczech, Holandii. Najniższa stopa występuje w Hiszpanii, Irlandii, Portugalii, w Grecji i we Włoszech. Z wyjątkiem Irlandii północne kraje Unii Europejskiej mają stopy wyższe aniżeli kraje południowe.
W Raporcie o przestępczości nieletnich senacka komisja we Francji zaproponowała utworzenie "wyspecjalizowanych instytutów penitencjarnych dla małoletnich" celem "przeprowadzenia intensywnej formacji". Senatorowie domagają się otwarcia nowych struktur wychowawczych. Dopuszczają oni również zamykanie małoletnich, co ma zapewnić społeczeństwu bezpieczeństwo, a młodych odciąć od procesu samozniszczenia.
Od kilku lat działa program Unii Europejskiej zapobiegania przestępczości małoletnich o nazwie "Jump" (Juveniles and models of prevention). Postuluje on wielodziedzinowe podejście i wspólne działanie różnych czynników społecznych ­ jak rodzina, szkoła i Kościół ­ celem przywrócenia całokształtu tradycji i pozytywnych wartości, które mogą odwieść młodego człowieka od przestępstwa. Tymczasem już w połowie XIX wieku św. Jan Bosco wprowadził do pedagogiki system zapobiegawczy, utrudniający młodemu człowiekowi popełnienie grzechu dzięki wszechobecnej asystencji wychowawców salezjańskich i przypominaniu: Deus te videt (Bóg cię widzi).