Prowadzony przez jezuitów Katolicki Ośrodek Informacji i Inicjatyw Europejskich w Warszawie zainagurował specjalne seminarium poświęcone Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Na pierwszym spotkaniu 22 listopada br. o. Andrzej Koprowski SJ omówił poszczególne etapy powstawania dokumentu. Dyskutanci poddali obecny projekt Karty dość głębokiej krytyce.

Karta Praw Podstawowych UE - jak poinformował o. Koprowski - została zamierzona pierwotnie jako prawny fundament określający specyfikę kulturową państw członkowskich Unii Europejskiej. Do jej opracowania powołano specjalny międzynarodowy zespół, zwany Konwencją. Karta - w świetle zamierzeń - miała wejść w życie jeszcze pod koniec 2000 r. Jednak po prezentacji tekstu na spotkaniu Rady Europejskiej w Biarritz w październiku 2000, a następnie w dwa miesiące później na szczycie Unii w Nicei, okazało się, że wiele ugrupowań społecznych, w tym także Kościoły chrześcijańskie, pozostały bardzo krytyczne wobec wielu zapisów dokumentu.
Zastrzeżenia - jak stwierdził o. Koprowski - wnosiły bardzo różnorodne środowiska. Ostro protestowały np. związki zawodowe, gdyż nie znalazły tam potwierdzenia prawa do strajku i innych aspektów praw socjalnych.
Kościoły z kolei, zarówno katolicki, jak i protestanckie, wskazały na istotne braki w projekcie Karty w odniesieniu do roli kulturowej chrześcijaństwa w Europie i w zakresie wolności religijnej. " Jest w niej mowa - powiedział o. Koprowski - o prawie jednostki do indywidualnego bądź zbiorowego manifestowania swojej religii, brak natomiast uznania dla instytucjonalnego wymiaru tej wolności oraz brak zagwarantowania Kościołom praw do podejmowania działań odpowiadających ich celom religijnym, nie mówiąc o działalności wchodzącej w zakres kultury, stosunków społecznych odpowiadających antropologii chrześcijańskiej itp.".
"Zauważa się - dodał o. Koprowski - że Karta przyjmuje wiele słusznych i powszechnie uznanych zasad, ale całość wydaje się jednak bardzo miałka - bez istotnego fundamentu".
W tej sytuacji Karcie został nadany wyłącznie charakter deklaracji, a nie dokumentu wiążącego o mocy prawnej. Zdecydowano też, że dalsze prace nad tekstem mają być prowadzone do roku 2004, a wtedy zostanie rozstrzygnięte, jaki będzie ostateczny kształt i moc wiążąca Karty.
Do współmyślenia nad przyszłym kształtem Karty - jak poinformował o. Koprowski - włączyła się Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (COMECE), ze swym stałym sekretariatem w Brukseli. W związku z tym skierowała do wszystkich episkopatów Europy apel o wypracowanie stanowisk, inspiracji oraz postulatów, jakie zgodnym głosem powinny być podniesione przez Kościół w tych okolicznościach historycznych.
Poważnej krytyce obecny projekt Karty Praw Podstawowych UE poddał na spotkaniu Jerzy Wocial z miesięcznika Więź. Jego zdaniem, dokument nie posiada żadnej określonej aksjologii, co więcej - w dość paradoksalny sposób stara się ominąć kwestię "duchowego dziedzictwa Europy". W projektowanym tekście Karty pada bowiem sformułowanie, że Unia Europejska jest "świadoma swojego duchowego i moralnego dziedzictwa", jednak nigdzie dalej nie jest wyjaśnione, na czym to dziedzictwo miałoby się opierać. Podobnie, choć zostało zagwarantowane prawo do życia, jednak nie ma ono charakteru absolutnego, który by utrudniał np. praktyki eutanazji czy aborcji na życzenie. Także ogólnikowy charakter ma paragraf mówiący o tym, że "godność człowieka jest nienaruszalna" . Zdaniem Wociala, jest on sprzeczny z praktyką obowiązującą w krajach UE, dotyczącą np. uznawania prostytucji za legalny zawód, na równi ze wszystkimi innymi usługami społecznymi.
Dr Ostromęcki wskazał natomiast na nieprawidłowości w polskim tłumaczeniu dokumentu, dokonanym przez rządowy Urząd Komitetu Integracji Europejskiej. Mianowicie pojęcie "osoba ludzka" zostało tam zastąpione słowem "jednostka", co w dużej mierze zmienia aksjologiczną wymowę całego dokumentu.
Katolicki Ośrodek Informacji i Inicjatyw Europejskich ma swą centralną siedzibę w Brukseli i jest zaangażowany w bezpośrednie rozmowy ze strukturami Komisji Europejskiej. Blisko też współpracuje z sekretariatem Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (COMECE) . Jego oddziały istnieją w Strasburgu, Warszawie i Budapeszcie.