Jakubów - niewielka miejscowość w południowej części diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, w powiecie polkowickim, niedaleko Głogowa - od wieków kojarzony jest z kultem św. Jakuba Starszego Apostoła.

Jakub - pielgrzym

Wśród apostołów Jezusa było dwóch Jakubów - Mniejszy i Większy. Św. Jakub Większy jest tym, który wymieniany jest w spisie apostołów wcześniej - został powołany przez Jezusa razem ze swoim bratem Janem jako jeden z Jego pierwszych uczniów. Był synem Salome i Zebedeusza. Był rybakiem i mieszkał nad Jeziorem Tyberiadzkim.
Jakub należał do uprzywilejowanych uczniów Pana Jezusa, którzy byli świadkami wskrzeszenia córki Jaira, przemienienia na górze Tabor oraz modlitwy w Ogrójcu, był również wśród uczniów, którzy pytali Pana Jezusa, kiedy będzie koniec świata. On też był świadkiem drugiego, cudownego połowu ryb, kiedy Chrystus ustanowił Piotra głową i pasterzem Kościoła. Był pierwszym biskupem Jerozolimy.
Jakub zginął w 44 r. śmiercią męczeńską, wyrok wydany został bez procesu, a wykonano go w więzieniu. W IV wieku Euzebiusz z Cezarei napisał, że św. Jakub ucałował swojego kata, czym go tak dalece wzruszył, że sam kat także wyznał Chrystusa i za to sam natychmiast poniósł męczeńską śmierć. Jakub jest pierwszym wśród apostołów, a drugim po św. Szczepanie, męczennikiem Kościoła.
Średniowieczna legenda głosi, że zanim został biskupem Jerozolimy, udał się - zaraz po Zesłaniu Ducha Świętego - do Hiszpanii. Według tradycji, w VII wieku sprowadzono z Jerozolimy do Composteli w Hiszpanii jego relikwie. Tam też znajduje się grób św. Jakuba. Święty jest patronem Hiszpanii i Portugalii, zakonów rycerskich walczących z islamem, czapników, hospicjów, szpitali, kapeluszników, pielgrzymów i sierot.

Cel pielgrzymek

Jakubów to miejscowość będąca od wieków celem wypraw pątniczych. Tradycja mówi o pielgrzymkach do źródła św. Jakuba wypływającego z podnóża wzgórza kościelnego, które w XII i XIII wieku przybywały z Czech, Francji, Moraw i Śląska. Jakubów przez długie wieki był regionalnym ośrodkiem kultu apostoła, o czym świadczą m.in. liczne elementy wystroju świątyni. Jest to jeden z najstarszych ośrodków kościelnych w północnej części Dolnego Śląska. Miejscowa tradycja utrzymuje, że jego geneza sięga X wieku. Po II wojnie światowej parafią opiekowali się m. in. Ojcowie Redemptoryści. Swoje tysiąclecie jakubowska parafia obchodziła oficjalnie w 1991 r.
Przywracanie historycznego znaczenia pielgrzymkowego rozpoczęło się po 1999 r., gdy proboszczem parafii w Jakubowie został ks. Stanisław Czerwiński. Przełom w dziejach tej niewielkiej wsi oraz miejscowej parafii nastąpił wraz powstaniem Bractwa św. Jakuba. Dzięki działaniom grona miłośników tego szczególnego miejsca odzyskuje ono swój dawny blask i znaczenie na pielgrzymkowej mapie Europy.
20 czerwca 2007 r. bp Adam Dyczkowski podniósł kościół parafialny w Jakubowie do godności sanktuarium pielgrzymkowego św. Jakuba Starszego Apostoła. Kustoszem sanktuarium został proboszcz parafii ks. Stanisław Czerwiński. W uroczystości uczestniczyli: biskup diecezji legnickiej Stefan Cichy, przedstawiciele duchowieństwa, władz lokalnych, KGHM Polska Miedź SA, szkół, organizacji, stowarzyszeń - na czele z Bractwem św. Jakuba. Powstanie sanktuarium stało się tez okazją do poświęcenia szybu SG -1, stojącego na szlaku św. Jakuba, któremu nadano imię „Święty Jakub”.
W czerwcu 2008 r. w Jakubowie obchodzono pierwszą rocznicę powstania sanktuarium św. Jakuba Starszego Apostoła oraz trzecią rocznicę sprowadzenia z Rzymu relikwii patrona. Uroczystościom tym przewodniczył kard. Henryk Gulbinowicz.
Dwa lata później w Jakubowie po raz pierwszy uroczyście obchodzono Rok św. Jakuba, a wśród pielgrzymów był m. in. arcybiskup Santiago de Compostela Julian Barrio Barrio.
Co roku do Jakubowa, nie tylko w okolicach odpustu obchodzonego 25 lipca, przyjeżdżają pielgrzymi z różnych stron świata.

Bractwo św. Jakuba

Bractwo św. Jakuba jest stowarzyszeniem, które jako statutowy cel założyło sobie: pomoc w odtwarzaniu wspólnego dziedzictwa kulturowego chrześcijańskiej Europy, które niegdyś łączyło kraje, regiony, ludzi; wspieranie tradycji europejskich związanych z szerzeniem ruchu pielgrzymkowego pw. św. Jakuba Apostoła. Ponadto włączenie Polaków w coraz powszechniejszy ruch osób świeckich z Niemiec, Francji, Austrii, Szwajcarii i Czech wspierających ideę pielgrzymek związanych ze św. Jakubem.
Bractwo św. Jakuba Apostoła powstało w czerwcu 2004 r. Priorytety jakubowej społeczności to przywrócenie parafii Jakubów roli znaczącego ośrodka religijnego i pielgrzymkowego, jaką miała w Europie przed wiekami, oraz opieka i nadzór nad powstającymi z inicjatywy Bractwa szlakami św. Jakuba Apostoła w Polsce.
Dzięki ich staraniom otwarto pierwszy polski odcinek szlaku pątniczego, który włączony został do europejskiej sieci dróg pielgrzymkowych św. Jakuba.

Droga św. Jakuba

Dolnośląska Droga św. Jakuba jest pierwszym, odtworzonym w Polsce fragmentem drogi św. Jakuba - europejskiej sieci szlaków pielgrzymich prowadzących do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela w Hiszpanii. Odcinek o długości ok. 160 km został otwarty 24 lipca 2005 r. Prowadzi on z kolegiaty w Głogowie, przez sanktuarium św. Jakuba Apostoła w Jakubowie, do granicy polsko-niemieckiej w Zgorzelcu-Görlitz, gdzie przez Most Staromiejski łączy się z Ekumeniczną Drogą Pątniczą (Ökumenischer Pilgerweg) przez Saksonię i Turyngię. Początek tego odcinka łączy się obecnie z kolejnym odtworzonym etapem drogi w Polsce - Wielkopolską Drogą św. Jakuba.
Szlak jest także odtworzeniem trasy historycznego traktu handlowego północ - południe: z Wielkopolski przez Łużyce do Czech.
W Polsce są obecnie 153 parafie pod wezwaniem św. Jakuba Starszego, w tym 3 sanktuaria: w Jakubowie, Lęborku i Szczyrku.

Szlak pątniczy do Jakubowa

- informacje dla pielgrzymów:
Znakami rozpoznawczymi pielgrzyma na szlaku do Santiago są muszla i kostur. Pielgrzym powinien mieć także credencial (identyfikator pielgrzyma), w którym są odnotowane dane pielgrzyma oraz potwierdzenia z pobytu w innych miejscach na szlaku. Credencial można dostać od Bractwa św. Jakuba Apostoła. Jest on załącznikiem do przewodnika po Dolnośląskim Szlaku św. Jakuba.
Miejsca noclegowe należy zarezerwować z góry, tj. przed przybyciem do danej miejscowości.
Pielgrzym powinien mieć karimatę, śpiwór, płaszcz przeciwdeszczowy, buty odpowiednie do pory roku (latem sandały).
Pielgrzymom, którzy planują rozpocząć wędrowanie po Dolnośląskim Szlaku św. Jakuba, proponujemy, żeby rozpoczynali pielgrzymkę niedzielną Mszą św. w Jakubowie o godz. 12. Z Głogowa ok. godz. 11.30 wyjeżdża autobus do Jakubowa.
Ta sama propozycja dotyczy osób, które rozpoczynają pielgrzymowanie w dowolnym miejscu i będą przechodzić przez Jakubów. Prosimy tak zaplanować trasę, żeby wizyta w Jakubowie wypadła w niedzielę.
Niedzielna Msza św. w Jakubowie nada Waszej pielgrzymce dodatkowy aspekt. A Wasz przykład będzie zauważony przez parafian i gości uczestniczących w Mszy św.
Każdy pielgrzym, który powiadomi księdza proboszcza z Jakubowa o rozpoczęciu pielgrzymki, ma możliwość spowiedzi świętej i otrzyma błogosławieństwo na drogę.
Sugerujemy również żeby pielgrzymi brali pod uwagę wędrowanie dolnośląskim szlakiem w kierunku od Zgorzelca do Jakubowa. Jakubów jako „polskie Santiago” doskonale nadaje się do zwieńczenia wędrowania po polskich ścieżkach jakubowych. W tym przypadku również proponujemy, żeby w miarę możliwości planować dojście do Jakubowa w niedzielę przed południem. Tak, żeby zdążyć na niedzielną Mszę św.

Miejsca noclegowe na szlaku rekomendowane przez Bractwo św. Jakuba Apostoła znajdują się na stronie internetowej www.bractwoswjakuba.pl.

Kontakt:
Bractwo św. Jakuba Apostoła
Jakubów 34, 59-160 Radwanice, tel. (76) 831-22-70