Niechaj Święta Rodzina, ikona i wzór każdej ludzkiej rodziny, pomoże postępować każdemu w duchu Nazaretu; niech pomoże postępować każdej rodzinie pogłębić świadomość własnego posłannictwa w społeczeństwie i Kościele przez słuchanie słowa Bożego, modlitwę i braterskie współżycie! Niech Maryja, Matka pięknej miłości, i Józef, opiekun Odkupiciela, towarzyszą wszystkim swą stałą opieką
Bł. Jan Paweł II

W dniach 15-16 października w auli UMK w Toruniu odbyło się sympozjum „Rodzina inaczej” zorganizowane przez wspólnotę Domowy Kościół, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży oraz Wspólnotę Akademicką „Bacówka”. Kilkunastu zaproszonych prelegentów (ks. prof. dr hab. Andrzej Zwoliński, ks. dr Piotr Pawlukiewicz, ks. prof. dr hab. Czesław Kustra, Małgorzata Nawrocka, Magdalena i Piotr Ogrodowczyk, Ireneusz Rogala, dr Jolanta Próchniewicz, Beata i Tomasz Strużanowscy, Anna Wiśniewska i ks. dr Andrzej Wachowicz) podjęło szereg tematów diagnozujących stan polskiej rodziny oraz wyzwania i zagrożenia przed nią stojące. Co najważniejsze we wszystkich wystąpieniach przewijała się jednocześnie pozytywna wizja zasad, którymi powinna kierować się rodzina katolicka. Sympozjum poprowadził Grzegorz Górny z katolickiego portalu internetowego Fronda, a w przerwach między wykładami wystąpił zespół „Bacówka” (w sobotę „dowodził” nim rekolekcjonista świecki i muzyk zespołu „Skaldowie” Jan Budziaszek). Były też czynne stoiska licznych wydawnictw katolickich.

Co to znaczy „normalna rodzina”?

Otwierając sympozjum, jego inicjatorzy i główni organizatorzy Maria i Wiesław Skwirowie podkreślili: - Rodzina inaczej to normalna rodzina. „Normalna” to znaczy taka, która urzeczywistnia Boży zamysł o rodzinie. Prawdę o normalnej rodzinie trzeba głosić i manifestować, jak się da, bo przyszły takie czasy, że o normalność musimy walczyć. Chcemy, aby prawda o rodzinie, świętości małżeństwa, wychowywaniu dzieci przez oboje rodziców (ojca i matkę), odpowiedzialności ojca za rodzinę, poszanowaniu wartości chrześcijańskich w rodzinie docierała do szerokiej rzeszy ludzi, utrwalając się w ich umysłach i sercach.

Sakrament małżeństwa, „żyli długo i szczęśliwie”

Chrześcijańskie małżeństwo to takie, do którego mąż i żona zapraszają Chrystusa jako Tego, z którego chcą czerpać siły do codzienności i którego chcą naśladować zarówno w okazywaniu sobie miłości, jak i w dźwiganiu krzyża. Wielka miłość na początku, uwieńczona hucznym ślubem, a potem… powolne staczanie się w szarość lub (co dziś przeradza się w plagę) równie huczny, szybki rozwód nie mieszczą się w Bożym modelu małżeństwa.
Wśród wielu przyczyn takiego stanu rzeczy należy wymienić jedną - brak wiary polegającej na żywej relacji z Bogiem i płynącą stąd niezdolność do ofiarności wobec drugiego człowieka. Jesteśmy „nijacy”, niezdolni do wysiłku, opanowania przepełniającego nas egoizmu, a jednocześnie odpychamy od siebie Boga, z którego moglibyśmy zaczerpnąć siłę. Powszechnym problemem jest tworzenie fałszywego obrazu siebie. Zranieni na jakimś etapie życia, na użytek samych siebie i innych ludzi wytwarzamy fałszywe „ja”, wskutek czego nie potrafimy nawiązać relacji z Bogiem, który przemawia wyłącznie do naszego prawdziwego „ja”.

Adamie, gdzie jesteś?, czyli… kryzys męskości

„Gdzie te chłopy?” - pytała kiedyś w znanej piosence Danuta Rinn. Dziś niełatwo znaleźć mężczyznę, który na każdej płaszczyźnie - nie tylko finansowej - udźwignie ciężar odpowiedzialności za swoje małżeństwo i rodzinę. W mediach lansowany jest inny ideał: to macho - mężczyzna twardy, unikający okazywania wrażliwości, emocjonalności, dążący do władzy, prestiżu, sukcesu, bezwzględny, eliminujący przeciwników na szczeblach wiodących do kariery. A w życiu codziennym często okazuje się, że ów „macho” to w gruncie rzeczy mężczyzna miękki, słaby psychicznie, poddający się okolicznościom, ulegający namiętnościom, nieodpowiedzialny, niezdolny do wchodzenia w głębsze relacje.
Nijakość mężczyzn przejawia się w braku cech męskich w stosunku do kobiet; nie ma w nich opiekuńczości, umiejętności zapewnienia poczucia bezpieczeństwa, gotowości wysłuchania, okazania czułości; z drugiej strony brakuje im też poczucia, że kobiety ich podziwiają, że zawsze są po ich stronie, że liczą na ich roztropność, odpowiedzialność, przemyślność, odwagę. Zamiast tego słyszymy niekiedy wyznania żon: „Mam dwoje dzieci - synka i męża”.

Jak wychować prawdziwego mężczyznę?

Męska duchowość nie zrodzi się w wyniku lektury odpowiednich książek czy słuchania wykładów; tu trzeba żywego wzoru, który chłopcu i dorastającemu młodzieńcowi może dać tylko jedna osoba: własny ojciec. Nauka przez naśladowanie - oto jedyny model, który się sprawdza.
Jakie zadania stoją przed mądrym, skutecznym, dobrym ojcem? Nauczyć syna rozróżniania dobra i zła, ukształtować go jako człowieka kierującego się sumieniem; wprowadzać go w modlitwę, życie duchowe; nauczyć niekonsumpcyjnego podejścia do życia; dać mu wzór mężczyzny, czyniąc to przez przykład, a nie moralizowanie, za którym nie idą czyny; nawiązywać kontakt emocjonalny z synem; uczyć chłopca zachowań typowych dla mężczyzny, np. odwagi, zaangażowania i odporności; wprowadzać go w typowo męskie zainteresowania i hobby; wprowadzać syna w sytuacje nowe i trudne w życiu, dając mu jednocześnie wsparcie; być wymagającym, ale nie krzywdzić dziecka ani go nie wyśmiewać; uczyć go właściwego odniesienia do kobiet; okazywać szacunek swojej żonie i córkom, ukazując synowi wzór stosunku mężczyzny do kobiety; być głową rodziny, pozostając autonomicznym podmiotem wobec żony, własnej matki, teściowej.

Jak kobieta może zrobić karierę, nie krzywdząc dzieci?

Media kreują model kobiety wyzwolonej: konsumentki, uciekającej od „pieluch”, oczekującej od mężczyzny nie opieki, lecz zabawy; kobiety, która nie widzi w mężczyźnie żywiciela, obrońcy i wojownika. Dziś 80% Polek uważa, że powinny pracować i być niezależne finansowo od mężczyzny. Do podejmowania pracy zarobkowej zmusza je także brak mądrej, prorodzinnej polityki ze strony państwa, które woli otwierać kolejne żłobki i przedszkola. Zamiast doceniać ich pracę, która ma swoją wartość (w tym również dającą się przeliczyć na konkretne pieniądze), nazywa się je „kurami domowymi”. Milcząco aprobuje się przy tym sytuację, w której kobieta zawodowo czynna haruje na dwa etaty: w pracy i domu…
A przecież - i wybrzmiało to mocno podczas toruńskiego sympozjum - nie ma nic ważniejszego niż drugi człowiek uosobiony we własnym dziecku. Po co powierzać jego wychowanie podwykonawcom, skoro mogę to dużo lepiej zrobić sama? - pytają matki, które wraz ze swoimi mężami podjęły decyzję, iż zrobią karierę właśnie jako… żony i matki.
Macierzyństwo to trud, często ponad siły. Można przyjąć ten trud pod warunkiem, że kobieta odkryje, iż jest ukochaną, piękną, wybraną córką Boga. Dopiero wówczas żona i matka gotowa jest zaakceptować słowa Jezusa mówiące o tym, że kto chce iść za Nim, ma wziąć swój krzyż i naśladować Go.

Wychowanie - sprawa rozumu i serca, a nie przypadku

W wychowaniu, jak w każdym innym działaniu ludzkim, trzeba wiedzieć, do jakiego celu zmierzamy. Tymczasem wielu rodziców cechuje postawa tułacza, przemieszczającego się w sposób przypadkowy, bez wizji, dokąd chce dotrzeć. A przecież wychowanie ma swój cel - jest nim przekazanie młodemu pokoleniu tych wartości, które są dla mnie ważne. Aby jednak ów przekaz się dokonał, trzeba spełnić dwa warunki: przekazywać wartości mimochodem, będąc z dziećmi (a nie przez serwowane w wolnej chwili „kazania”) oraz trzeba samemu nosić te wartości w sercu.

Media wychowują (?) nam dzieci

Wychowanie naszych dzieci oddajemy mediom. Walkowerem. Nie obwiniajmy mediów za ich destrukcyjny wpływ na młode pokolenie; trudno mieć do nich pretensje, że korzystając z naszego lenistwa, robią w ten sposób ogromne pieniądze.
Pamiętajmy, że telewizji, którą statystyczny Polak ogląda przez ponad 4 godziny dziennie (i wierzy w to, co ona przekazuje), z definicji nie interesuje prawda. Jeśli stacja telewizyjna chce przyciągać widzów, musi kłamać na różne sposoby: przez wysuwanie informacji nieistotnych przed ważne, przez nadmiar informacji, przemilczanie pewnych tematów, a przede wszystkim przez zasadę SMS: sensacja-muzyka-seks. Telewizja niszczy relacje personalne w naszych rodzinach; mamy czas na ulubiony serial czy mecz, ale na pogłębioną rozmowę z dzieckiem - nie.
- Głupotą jest oddać dzieci na wychowanie telewizji - usłyszeli uczestnicy sympozjum. Otrzymali też dwie rady - korzystaj z TV jak z odkurzacza: włącz, zrób swoje i wyłącz; telewizor lub komputer nigdy nie mogą być ważniejsze od osoby.
Kto cię wychowuje? - taki był sens pytania, dostosowanego do możliwości dzieci i młodzieży, postawionego w ramach badania socjologicznego. 61% jego uczestników odpowiedziało - telewizja; 55% - rówieśnicy; 37% - filmy wideo i gry komputerowe; 31% - czasopisma dla nastolatków; 27% - szkoła; 14% - Kościół. Na rodziców wskazało 44% badanych. Ten ostatni wynik, żenująco słaby, i tak plasuje polskich rodziców na stosunkowo wysokim miejscu w Europie.

Bądź wierny - idź tą drogą…

Za swoiste podsumowanie niech posłuży zaprezentowana na sympozjum lista czynników, które spajają rodzinę: miłość okazywana sobie wzajemnie przez męża i żonę; wspólne życie religijne; modlitwa rodzinna, rodzinne uczestnictwo w Eucharystii, rozmowy podejmujące problemy życia duchowego; podtrzymywanie tradycji domowych (święta, uroczystości rodzinne, zwyczaje); wspólne pasje, zainteresowania, razem spędzany czas; dostępność rodziców; pewność w dzieciach, które wiedzą, że mają prawo do czasu i uwagi swoich rodziców, że mogą do nich zwrócić się z każdym problemem.

Dla zainteresowanych istnieje możliwość zakupu filmu z tego wydarzenia. Film składa się z dwóch płyt DVD i kosztuje 25 zł. Dochód ze sprzedaży posłuży na spłacenie kosztów związanych z organizacją sympozjum. Film można zamawiać pod numerem telefonu 509-300-363 (Krzysztof Kosiarski), poprzez e-mail: krzysztof@kdfilm.pl lub osobiście w pracowni fotograficznej przy Rynku Staromiejskim 10 w Toruniu.