Sakrament małżeństwa to piękne i wyjątkowe wydarzenie w życiu dwojga ludzi pragnących przed Bogiem ślubować dozgonną miłość, wierność i uczciwość, by w ten sposób dać początek nowej rodzinie. Nie sposób więc do takiego wydarzenia się nie przygotować. Przygotowanie to jednak nie może ograniczyć się do wymiaru zewnętrznego, bo często na tym skupieni są młodzi i ich rodziny, aby urządzić huczne wesele. A przecież wesele potrwa kilka godzin, zaś małżeństwo ma trwać całe życie. Jeśli tak, to warto zadać sobie pytanie - czy można tę kwestię zaniedbać albo potraktować drugorzędnie? Nie wolno. W obecnym roku duszpasterskim, szczególną uwagę przywiązuje się do sakramentów, jako budulców komunii z Bogiem, więc przy tej okazji na łamach „Niedzieli Rzeszowskiej” przypomniane zostaną etapy i związane z nimi kwestie przygotowania do małżeństwa.

Pierwsza katecheza - dom rodzinny, szkoła, środowisko

Przygotowanie to można podzielić na 3 etapy: najdalsze w czasie to zdobywanie odpowiedniej wiedzy i szlifowanie stosownych cnót, związanych z życiem - odbywa się w rodzinie. Polega na budowaniu własnego charakteru, szacunku do prawych wartości, umiejętności współżycia z innymi, zrozumienie i rozpoznanie własnego powołania, szacunku do czystości oraz odpowiedzialności za siebie i inne osoby. To rodzice są pierwszymi katechetami, pokazują, co to znaczy tworzyć wspólnotę rodzinną i to z tej katechezy korzystamy najdłużej, bo czasem przez całe życie.
Szkoła ma ze swej natury nie tylko uczyć, ale i wychowywać. Jak to jest, w dużej mierze zależy od zaangażowania rodziców. Problemem szczególnym jest narzucana kwestia źle rozumianej edukacji seksualnej, nie mającej nic wspólnego z prawdziwym wychowaniem w dziedzinie płciowości.
Zanim zakończymy naukę po 16. roku życia, parafia zaprasza młodych na ważne przygotowanie w formie katechez przedmałżeńskich. Powinny się one składać z 25 spotkań przy parafii, w wyjątkowych sytuacjach skrócone są do 10, i odbywają się od września do czerwca każdego roku w wyznaczonych parafiach Rzeszowa jako uzupełnienie katechezy parafialnej. Mają za zadanie zgłębić naukę o małżeństwie i rodzinie, uwrażliwić na fałszywe teorie w tych dziedzinach, pogłębić życie wspólnotowo-liturgiczne. Do owocnego przebiegu katechezy należałoby powołać zespół pastoralny składający się z duszpasterza, doradców życia rodzinnego, przedstawicieli ruchów rodzinnych.

Katecheza przedślubna, czyli przygotowanie bezpośrednie - ważne!

„Małżeństwo i rodzina nie są jedynie świecką rzeczywistością, kierującą się prawami tego świata czy indywidualnych opinii i upodobań. Prawda o «instytucji» małżeństwa i rodziny jest «ponad wolą jednostek, ponad kaprysami poszczególnych małżeństw (...) Sam Bóg jest twórcą małżeństwa i rodziny» („Służyć prawdzie o małżeństwie i rodzinie”, dokument Konferencji Episkopatu Polski, s. 24).
Po latach wychowania w rodzinie, w szkole i parafii przychodzi czas na przygotowanie bezpośrednie, czyli na tzw. katechezy przedślubne. Tu narzeczeni udają się razem na I spotkanie z proboszczem w parafii narzeczonej lub narzeczonego i rozpoczynają katechizację przedślubną. W naszej diecezji katechizacja odbywa się w 33 Poradniach Rodzinnych lub na Dniach Skupienia dla Narzeczonych, w Ośrodku Rekolekcyjnym bł. Karoliny w Przybyszówce.
Ten etap przygotowań, niestety, często bywa bagatelizowany, zupełnie tak, jakby kochającym się ludziom nie zależało na ich wspólnej, dobrej przyszłości. Tymczasem przygotowanie bezpośrednie ma na celu uświadomienie istoty małżeństwa chrześcijańskiego, miłości małżeńskiej, zapoznanie z etyką współżycia w małżeństwie oraz obrzędem sakramentu małżeństwa. Diecezjalne Duszpasterstwo Rodzin Diecezji Rzeszowskiej zwraca szczególną uwagę na ten aspekt przygotowania: Obowiązkiem narzeczonych, wynikającym z Instrukcji Episkopatu Polski, jest zgłoszenie się do proboszcza jednego z narzeczonych przynajmniej na trzy miesiące przed planowaną datą ślubu. Warunkiem rozpoczęcia przygotowania bezpośredniego narzeczonych do małżeństwa jest wcześniejsze odbycie katechez przedmałżeńskich.
Ponadto obowiązkiem narzeczonych jest odbycie trzech rozmów w Poradni życia rodzinnego w celu dokładnego zapoznania się z metodami naturalnego planowania rodziny.
Przygotowanie nie zastępuje jednak rozmów indywidualnych dotyczących rozpoznawania płodności w Poradni Życia Rodzinnego. Narzeczeni uczestniczący w dniu skupienia lub katechizacji w poradni zobowiązani są do odbycia trzech rozmów indywidualnych, w odpowiednich odstępach czasu. W przypadku, gdy czas nie pozwala narzeczonym na odbycie rozmów indywidualnych przed ślubem, mogą, a nawet powinni je kontynuować jako małżonkowie w Poradni Rodzinnej.

Wesele ważne, ale nie ważniejsze od sakramentu

Papież Benedykt XVI zwrócił uwagę na przygotowanie do małżeństwa, które Jan Paweł II opisuje w adhortacji apostolskiej „Familiaris consortio”. Ma ono cele wykraczające poza wymiar prawny, kierując ostatecznie ku świętości w życiu rodzinnym. Jednak bezpośredni cel tego przygotowania to doprowadzenie do zawarcia prawdziwego małżeństwa jako związku, w którym sprawiedliwość i miłość łączy nierozerwalnie małżonków celem ich dobra oraz zrodzenia i wychowania potomstwa.
To wszystko więc, miesiące przygotowań, katechez, indywidualnych spotkań nie są ciężarem, jeżeli rozpocznie się je odpowiednio wcześnie i przyjmie się za słuszną opinię, iż to do lat życia małżeńskiego, a nie do kilku godzin wesela, należy się przede wszystkim przygotować przez czas narzeczeństwa. Dzień ślubu to dzień radości, którą młodzi chcą dzielić z innymi. Powinien być poprzedzony sakramentem pokuty, oczekuje się nawet, że narzeczeni przed ślubem odbędą przynajmniej dwie spowiedzi. W dniu ślubu ważne jest, by pamiętać o wdzięczności Bogu, rodzicom, tym, którzy do tego dnia pomogli nam dojść, a i w dalszym życiu stanowić będą oparcie.

Wszystkie potrzebne informacje i kontakty z Diecezjalnym Duszpasterstwem Rodzin można znaleźć na stronie: www.duszpasterstworodzin.rzeszow.opoka.org.pl