Ks. Sławomir Marek: - Czy jest potrzeba ustanawiania nadzwyczajnych szafarzy?

Ks. prał. Edward Szajda: - Mimo pewnych obaw i dystansu wielu osób, dla których tylko kapłan pozostaje jedynym możliwym człowiekiem mogącym dotykać Ciało Chrystusa, często istnieje nie tylko potrzeba, ale nawet konieczność. Zwiększająca się z roku na rok liczba ludzi samotnych w podeszłym wieku, szpitale, duże parafie, gdzie podczas świąt do Eucharystii przystępuje większa liczba osób to pola, na których świeccy szafarze są dużą pomocą dla prezbiterów.

- Jakie są ich zadania?

- Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego postanawia w p. 162: „W rozdawaniu Komunii świętej mogą kapłanowi pomagać inni obecni prezbiterzy. Jeśli ich nie ma, a liczba przystępujących jest znaczna, kapłan może wezwać do pomocy szafarzy nadzwyczajnych (…)”. W takim przypadku szafarze ubrani w alby uczestniczą we Mszy św. Po przyjęciu Komunii św. przez kapłana przystępują do ołtarza, przyjmują Komunię z jego rąk i otrzymują naczynia zawierające postacie eucharystyczne, jakie mają rozdawać wiernym. Zgodnie z zasadą podziału funkcji w zgromadzeniu liturgicznym nadzwyczajny szafarz Komunii św. nie powinien pełnić innych posług liturgicznych, np. lektora, komentatora itp. chyba że brak właściwych osób i ich czynności musiałby wykonać odprawiający kapłan.
Do zasadniczych obowiązków nadzwyczajnego szafarza Komunii św. należy również pomoc w zanoszeniu jej chorym i niepełnosprawnym. Szafarz zanosi Komunię św. do chorego w specjalnie do tego celu wykonanym naczyniu umieszczonym w odpowiedniej bursie. Swoją posługę poza Mszą św. pomocnik pełni w ubraniu cywilnym, ale odświętnym i poważnym. Po drodze nie powinien z nikim rozmawiać, ale uwielbiać Pana Boga.

- Kto może zostać szafarzem?

- Zgodnie z postanowieniem Konferencji Episkopatu Polski nadzwyczajnymi szafarzami Komunii św. mogą być mężczyźni w wieku 25-65 lat, przedstawieni przez proboszcza.
Kandydaci muszą wyróżniać się dojrzałością w wierze, nieskazitelnym życiem moralnym i solidnością w życiu małżeńskim, rodzinnym, sąsiedzkim i zawodowym. Powinni posiadać odpowiednie kwalifikacje intelektualne i przynajmniej ponadpodstawowe wykształcenie; aktywnie uczestniczyć w życiu parafialnym, cieszyć się poważaniem wiernych i duchowieństwa. Jest potrzeba, żeby odznaczali się sprawnością psychiczną i fizyczną, a także innymi pozytywnymi cechami charakteru, jak: otwarta i służebna postawa wobec drugich, serdeczność i łatwość nawiązywania kontaktu z osobami chorymi i w podeszłym wieku. No i na koniec powinni mieć właściwe przygotowanie teologiczne.

- Czyli tylko mężczyźni?

- W nadzwyczajnych przypadkach szafarzem może zostać także kobieta. W naszej diecezji są siostry zakonne, które dostąpiły tej godności.

- Jeszcze kilka lat temu nadzwyczajny szafarz był ewenementem i czasem z nieufnością odbierany we wspólnocie. Czy są sygnały z diecezji, jak dziś przebiega ich posługa?

- Na szczęście pomoc świeckich szafarzy odbierana jest coraz lepiej i początkowa nieufność ustępuje miejsca wdzięczności za możliwość częstszego korzystania z Komunii św. Oczywiście, zdarzają się przypadki, gdzie szafarz byłby dużą pomocą, lecz ciągle nie cieszy się zaufaniem wiernych albo proboszcza, ale dzięki coraz większej powszechności tej posługi (mamy już ok. 100 szafarzy) są to przypadki sporadyczne. Na obecnym kursie mamy 12 nowych kandydatów z terenu całej diecezji, którzy podjęli trud stałej formacji i pomocy kapłanom.
Kurs nie kończy bowiem przygotowania kandydata. Każdy szafarz jest zobowiązany do udziału w corocznych dniach skupienia, pomocy w duszpasterstwie stanowym i młodzieżowym, w przygotowaniu sakramentalnym przed I Komunią św., bierzmowaniem, a także aktywna działalność w pracy charytatywnej lub w innych przedsięwzięciach duszpasterskich.