Czy z tej galaktyki obrazu i dźwięku
wyłoni się twarz Chrystusa i zabrzmi głos Chrystusa?
(Jan Paweł II)

W słowie otwierającym obrady rektor KUL ks. prof. Stanisław Wilk przypomniał historię DWA i wprowadził w tematykę sympozjum, przypominając, że „głosiciel Słowa Bożego jest przekazicielem prawdy, prorokiem, tłumaczem, świadkiem i wychowawcą”. Następnie dziekan Wydziału Teologii KUL ks. prof. Jerzy Pałucki zwrócił uwagę na deprecjację słowa, coraz częściej mającą miejsce w naszej kulturze. Podkreślił, że podstawowym zadaniem Kościoła jest służba Słowu Bożemu, które wciela się w historię świata i w życie społeczeństw. W słowie wstępnym abp Józef Życiński nawiązał do często wypowiadanego przez Jana Pawła II zdania: „Nie lękajcie się”. Stanowi ono zachętę, aby nie popadać w przygnębienie w obliczu przejawów zła, lecz w sposób pozytywny ukazywać wartość godności człowieka, miłosierne oblicze Boga i duchowy wymiar ludzkiej pracy. W kontekście widocznej w świecie agresji, wobec irracjonalnego buntu przeciw wartościom i kryzysu tożsamości, odpowiedzią chrześcijaństwa będzie dynamika przeżywanej wiary, powiązanie aktywności z mistyką oraz postawa dialogu wobec inaczej myślących.

Słowo Boże - dar i zadanie

Prowadzący pierwszą sesję prof. Karol Klauza wskazał na główne cele sympozjum, do których zaliczył określenie współczesnego kontekstu kulturowego oraz wskazanie kierunków rozwoju kaznodziejstwa i katechezy, przy zastosowaniu nowoczesnych środków społecznego przekazu.
Pierwszym prelegentem był redaktor polskiego wydania L’Osservatore Romano o. prof. Czesław Drążek SI. W referacie przedstawił historię dziennika Stolicy Apostolskiej, który liczy już 145 lat. Został założony 1 lipca 1861 r. przez papieża Piusa IX. Polska edycja L’Osservatore Romano powstała już po wyborze Jana Pawła II. Prelegent wskazał na podstawowe zadania pisma, do których należą: służba prawdzie bez manipulacji, szerzenie optymizmu chrześcijańskiego przesłania, propagowanie nauczania papieskiego oraz pomoc w ewangelizacji i budowaniu jedności Kościoła.
Kolejnym prelegentem był ks. prof. Jerzy Bagrowicz z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W referacie pt. Słowa jak gromy mówiące podjął próbę refleksji nad istotą i funkcją Słowa Bożego i słowa ludzkiego. Wskazał na występujące niekiedy w kościelnym głoszeniu niebezpieczeństwo zamykania się na dobra kulturowe i bezmyślnym potępianiu osiągnięć współczesnej kultury. Analizując proces komunikowania myśli, zwrócił uwagę nie tylko na kryzys przekazu słowa, ale również kryzys odbiorcy spowodowany postawą konsumpcyjną i malejąca wrażliwością moralną. Nawiązując do wybitnych poetów, myślicieli i kaznodziejów w historii polskiego Kościoła, ks. prof. Bagrowicz sformułował postulaty dla współczesnych głosicieli: należy wciąż pogłębiać wiedzę biblijną i historyczną, budować własną tożsamość, głosić zbawienie, które przychodzi w osobie Jezusa Chrystusa, wiązać prawdę objawioną z życiem ludzkim oraz słowo prawdy czynić również słowem pięknym.

Język prawdy i piękna

W sesji popołudniowej zorganizowano konwersatoria poświęcone problematyce języka religijnego, katechetycznego oraz internetowej formie przekazu wiary. W referacie ks. prof. Wiesław Przyczyna z PAN skoncentrował się na poszukiwaniu definicji języka religijnego. Jako istotne jego cechy wymienił: religijną tematykę, udział czynnika nadprzyrodzonego w formowaniu języka, symboliczne widzenie świata, wymiar wspólnotowy oraz powiązanie z innymi znakami. W dalszej części referatu przedstawił kryteria właściwego używania języka religijnego, do których należą: uwzględnianie sytuacji komunikacyjnej, zastosowanie zasady nie mieszania różnych typów języka (np. potocznego z oficjalnym), zrozumiałość oraz autentyczność.
W kolejnym wystąpieniu ks. dr Andrzej Draguła z Uniwersytetu Szczecińskiego zwrócił uwagę na niebezpieczeństwo przesadnie filozoficznego ujęcia prawd wiary w procesie katechetycznym. Zauważył, że zbytnio abstrakcyjna prezentacja może prowadzić do braku umiejętności nawiązywania relacji z Bogiem. Wiedza religijna jest konieczna, ale ujmowanie wiary w postaci regułek może prowadzić do banalizacji tajemnicy Boga oraz zerwania więzi z codziennym doświadczeniem. Pomocą może być powrót do biblijnej metaforyki oraz poszukiwanie komunikatywnych form przekazu, które ukażą wiarę bardziej jako życie Tajemnicą niż jako jej racjonalne wyjaśnienie.

Internet - współczesny Areopag

Sposób wykorzystania Internetu oraz problem elektronicznego Kościoła (e-Kościół), to odrębny blok tematyczny, poruszony w popołudniowej sesji. W konwersatorium wzięli udział specjaliści z zakresu katechetyki, dziennikarze, znani twórcy katolickich portali internetowych oraz rzecznik Konferencji Episkopatu Polski. W wystąpieniu ks. dr Ryszard Podpora z KUL wskazał na edukacyjną funkcję Internetu w procesie katechetycznym. Podkreślił wartość e-learningu oraz zapewnił, że realizowany projekt e-learningu powinien zaowocować pojawianiem się licznych materiałów w wersji elektronicznej przeznaczonych do katechizacji.
Tematem wystąpienia ks. dr. Józefa Klocha, rzecznika Konferencji Episkopatu Polski, było miejsce informatyki i Internetu w głoszeniu Słowa Bożego. Prelegent w formie multimedialnej zaprezentował podstawowe zadania Internetu w dziedzinie przekazu wiary. Wskazał na konieczność analizowania wirtualnej przestrzeni Internetu jako miejsca spotkania ludzi i jednocześnie środowiska, które można i należy ewangelizować i katechizować. Podkreślił, że sieć to także przestrzeń refleksji na temat tego, co Bóg chce powiedzieć człowiekowi oraz możliwość wymiany e-materiałów do katechizacji, kaznodziejstwa i duszpasterstwa. Uznał, że Internet jest świetnym narzędziem do zdalnego nauczania czyli e-learningu, nie tylko w odniesieniu do dziedzin świeckich, lecz również w sferze religii.

Sakrament - Słowo i Łaska

Sesję popołudniową zamknął ks. prof. Czesław Krakowiak z KUL, który wygłosił wykład poświęcony problemom przygotowania do sakramentu bierzmowania. W referacie podkreślił konieczność gruntownej formacji poprzedzającej przyjęcie sakramentu. Analizując dokumenty kościelne, przypomniał trzy etapy przygotowania młodzieży: dalsze (katecheza szkolna), bliższe (katecheza i celebracje liturgiczne w parafii) oraz bezpośrednie (dzień skupienia połączony ze spowiedzią dla kandydatów, świadków i rodziców). Prelegent podkreślił ścisły związek sakramentu bierzmowania z chrztem i Eucharystią oraz przypomniał, że katecheza o bierzmowaniu powinna koncentrować się na osobie Ducha Świętego, który ożywia i jednoczy Kościół, będąc jednocześnie darem Boga dla każdego ochrzczonego. Duch Święty jest głównym skutkiem sakramentu bierzmowania i zarazem źródłem siedmiu darów.

Jan Paweł II - Herold i Świadek

W drugim dniu abp Henryk Muszyński ukazał Jana Pawła II jako „Herolda słowa”. Odnosząc się do biblijnego pojęcia herolda, prelegent przedstawił Jana Pawła II jako Sługę Słowa, świadomego swego posłannictwa i odpowiedzialności za głoszoną prawdę. Papież rozumiał prawdę przede wszystkim w biblijnym znaczeniu, jako prawdę domagającą się wypełnienia w życiu. W nauczaniu Jana Pawła II zawsze było obecne pośrednie wezwanie do nawrócenia oraz troska o wyrażenie Prawdy Bożej w szacie ludzkich słów. Zdaniem abp. Muszyńskiego, Papież urzekał przede wszystkim swoim człowieczeństwem i umiejętnością pełnego miłości dialogu. Do znaczących cech przepowiadania papieskiego należy zliczyć: wyraźne dążenie do zjednoczenia Tradycji Wschodu i Zachodu, precyzję wypowiedzi, unikanie dwuznaczności, odwoływanie się do własnego świadectwa wiary, budzenie nadziei oraz niekiedy pełną dramatycznego napięcia obronę godności osoby ludzkiej.
Ostatnim punktem w programie tegorocznych Duszpasterskich Wykładów Akademickich było wystąpienie znakomitego biblisty ks. prof. Józefa Kudasiewicza, poświęcone przepowiadaniu na „ziemi jałowej”. Prelegent przedstawił rozumienie biblijnej kategorii „ziemi jałowej” oraz egzegezę fragmentów Pisma Świętego, ukazujących dynamikę i moc Słowa Bożego.
Podsumowaniem dwudniowych obrad mogą być słowa zawarte w końcowym przesłaniu: „Uczestnicy Duszpasterskich Wykładów Akademickich pragną wyrazić wdzięczność wszystkim, którzy jako siewcy Bożego Słowa czynią to z całym oddaniem i przekonaniem, że Boskie ziarno wyda plon wiary w sercach ludzi. Jednocześnie zachęcamy środowiska naukowe, dziennikarskie, artystyczne, homiletyczne i duszpasterskie, do podejmowania różnych prac nad nowymi formami i sposobami odkrywania piękna Bożego zamysłu wobec zranionego grzechem świata”.