Minęło wiele lat, a sprawa Katynia do dziś nie jest całkowicie wyjaśniona. Tymczasem groby polskich oficerów w okolicach Katynia rozpoczęto rozkopywać już w lutym 1943 r., ale dopiero w marcu prace ekshumacyjne rozpoczęła ekipa pod kierownictwem wybitnego niemieckiego specjalisty z zakresu medycyny sądowej, nienależącego do NSDAP prof. Gerbadta Buhtza. 10 kwietnia Niemcy sprowadzili na miejsce zbrodni grupę intelektualistów polskich z Krakowa i Warszawy. 13 kwietnia 1943 roku o godz. 15.15 niemieckie radio nadało komunikat, informujący o zbrodni katyńskiej i wiarołomstwie sprzymierzonych: oto jeden z aliantów wymordował drugiemu niemal połowę korpusu oficerskiego. Komunikat niemiecki rozwiązywał zagadkę tajemniczego zniknięcia tysięcy polskich oficerów i podoficerów, bezskutecznie poszukiwanych od czasu umowy Sikorski - Majski z 30 lipca 1941 r.

Podczas ekshumacji

Robert Brasillach, francuski dziennikarz, który był naocznym świadkiem katyńskich ekshumacji, pisał w lipcu 1943 r.:
„Jest ranek. (...) W ciszy przemierzamy las, którym nas prowadzą w pobliże dołu. I nagle uderza nas w twarz - smród. Kierowca naszego samochodu, który już wcześniej odbył tą straszną wizytę ostrzegał mnie. (...) Jest odznaczony, był na froncie (...): - Nie mogłem jeść przez dwa dni, wyznał. Są tam - ułożeni tak, iż głowy jednych leżą przy stopach innych, dobrze rozpoznawalni w swoich pięknych mundurach, już ubrudzonych i wyblakłych, w oficerkach i wojskowych płaszczach. (...) Są odwróceni twarzą do ziemi, pokazują nam w ich karkach ślady po rewolwerowej kuli. (...) W tej miazdze wszystko zdaje się być złączone, jakby jakaś lepka materia spajała ciała. Trzeba je odrywać jedno od drugiego kolcami wideł. I daje się wówczas słyszeć odgłos przypominający trzask rozdzieranego papieru. (...) O ile twarze są zniszczone i nierozpoznawalne, dobrze, gdy nie zredukowane do nagiej kości, to ciała (co widać) przez rozcięte mundury, zachowały wciąż skórę, mięśnie, zielona, różowa i żółta masa, gdzieniegdzie twardawa, gdzie indziej galaretowata, w stanie, w jakim zachowała ją piaszczysta gleba”.

Czym był Katyń?

Ojciec Święty Jan Paweł II niejednokrotnie mówił o potrzebie przebaczania, ale i obowiązku pamięci, bo „narody, które tracą pamięć - giną”, dlatego cieszy, że również w naszej diecezji pamięć o tych, którzy poświęcili życie dla Ojczyzny jest kultywowana, przypominana, uświadamiana nie tylko starszemu pokoleniu, ale przede wszystkim współczesnej młodzieży, która żyje przecież w innych czasach i być może nie bardzo nawet zdaje sobie sprawę, czym był Katyń.