„Dzisiejsze spotkanie jest zatytułowane Martyres tu Logu. Myślę, że w czasie tego spotkania te słowa zostaną naświetlone w taki sposób, że każdy uczestnik wyjdzie z głębokim przekonaniem, iż rozumie te słowa i wie, jak one realizują się w życiu wielu różnych ludzi, oraz będzie miał własne możliwości realizowania tego wydarzenia we własnym życiu” - tymi słowami ks. dr Cezary Korzec rozpoczął sympozjum interdyscyplinarne z okazji 70. rocznicy urodzin ks. prof. dr. hab. Michała Czajkowskiego. Spotkanie zorganizowane przez Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego odbyło się 5 marca w Arcybiskupim Wyższym Seminarium Duchownym w Szczecinie. Wśród prelegentów znalazły się takie znamienite osobistości polskiej biblistyki, jak: abp prof. dr hab. Marian Gołębiewski, abp dr Stanisław Gądecki, ks. prof. dr hab. Henryk Witczyk, ks. dr hab. Wojciech Hanc, s. prof. dr hab. Ewa Jezierska oraz dr hab. Stefan Krajewski - współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Referat wygłosił również prof. Martin Onnasch - profesor Wydziału Teologicznego Uniwersytetu w Greifswaldzie, autor wielu opracowań o Dietrichu Bonhoefferze. Wśród gości obecni byli m.in.: abp dr Zygmunt Kamiński, arcybiskup senior dr Marian Przykucki, bp dr Marian Błażej Kruszyłowicz, wykładowcy i studenci Uniwersytetu Szczecińskiego. Spotkanie naukowe prowadził dziekan Wydziału Teologicznego US - ks. dr hab. prof. US Zdzisław Kroplewski.
Ks. prof. Michał Czajkowski - światowej sławy biblista i teolog ekumenista - urodził się 3 października 1934 r. w Chełmży na Pomorzu. W 1958 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Studiował we Wrocławiu, Lublinie, Rzymie, Jerozolimie i Chicago. Jest autorem i współautorem kilkunastu książek i wielu artykułów, w tym licznych korespondencji z Soboru Watykańskiego II.
Ks. Czajkowski jest od wielu lat zaangażowany w światowy dialog chrześcijańsko-żydowski. Jest laureatem złotego medalu „Pokój przez dialog” przyznawanego przez Międzynarodową Radę Chrześcijan i Żydów. Obecnie Ksiądz Profesor jest wykładowcą Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i Uniwersytetu Szczecińskiego.
Sobotnie sympozjum składało się z trzech części, a każdą z nich kończyła dyskusja. W pierwszej części referaty wygłosili: abp prof. Gołębiewski (Martyres tu Logu - świadek Słowa), abp dr Gądecki (Św. Paweł: świadek Słowa między Azją a Europą), ks. prof. Witczyk (Jan Paweł II: świadek lectio divina w modlitwie i nauczaniu Nowego Tysiąclecia). Pierwszy prelegent - abp prof. Gołębiewski dokonał szczegółowej analizy cech, jakimi powinien wyróżniać się świadek Słowa, oraz przedstawił kryteria, jakimi powinna odznaczać się osoba pretendująca do tego zaszczytnego miana. Abp dr Gądecki, metropolita poznański, wskazywał m.in. na kryteria przepowiadania św. Pawła, który w zależności od tego, kto był adresatem jego nauki, czy to Żydzi, czy też poganie, kierował się różnymi przesłankami. Referent przybliżył sylwetkę św. Pawła jako świadka Słowa i pozwolił na umiejscowienie działalności Apostoła Narodów w konkretnej rzeczywistości, konkretnym miejscu, przestrzeni i środowisku.
Ks. prof. Witczyk, wykładowca KUL-u, ukazał sylwetkę jednej z najważniejszych osób naszych czasów - Jana Pawła II. „Ojciec Święty nie poprzestaje na powiedzeniu, co Kościół na progu trzeciego tysiąclecia winien czynić. Sam daje przykład od 2001 r. W ramach środowych katechez, które poświęcił interpretacji psalmów i kantyków biblijnych umieszczonych w Liturgii Godzin - w brewiarzu, zastosował metodę lectio divina” - mówił Ksiądz Profesor. Prelegent dokonał szczegółowej analizy „papieskiej metody lectio divina”, która „jaśnieje jak brylant w katechezach do psalmów i kantyków”. Wykazywał również, że poszczególne elementy tej metody (lectio - czytanie i rozważanie Słowa Bożego, meditatio - rozmyślanie, oratio - modlitwa, contemplatio - kontemplacja, actio - działanie w życiu codziennym według wskazań Słowa Bożego) można zauważyć we wszystkich wystąpieniach Jana Pawła II.
Pierwszą część sympozjum zakończył ks. prof. Michał Czajkowski, który podziękował organizatorom spotkania, prelegentom i wszystkim, którzy przybyli na tę niecodzienną uroczystość. Dziękując prof. Stanisławowi Krajewskiemu, powiedział: „Kiedy byłem jeszcze dzieckiem, zaprzyjaźniłem się z Panem Jezusem. Nie wiem, czy byłem świadomy, że On był Żydem, a jeśli nawet o tym wiedziałem, to było mi to zupełnie obojętne. Kiedy zawarłem innego rodzaju przyjaźń ze Staszkiem Krajewskim, byłem już w pełni świadomy, kim on jest. Pan Krajewski jest rzeczywiście żydem świadomym, żydem, który pokazuje to, co najpiękniejsze w judaizmie. Nasza przyjaźń opiera się na tym, co wyznajemy obaj - wspólnie: nie ma dialogu (a więc także przyjaźni) bez wierności własnej tożsamości i szacunku dla tożsamości tego drugiego”.
Czcigodny Jubilat, który świętował 70. rocznicę swoich urodzin kilka miesięcy temu, bo w październiku 2004 r., zażartował, mówiąc: „Dzięki Szczecinowi dopiero dzisiaj (tj. 5 marca 2005 r. - przyp. red.) kończę 70 lat. Te lata to ani moja wina, ani moja zasługa, a to, co robię, to muszę robić i lubię robić” - powiedział.
Po pierwszych trzech wykładach odbyła się dyskusja na tematy poruszane przez referentów. Warty odnotowania problem poruszył dziekan Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług US - prof. zw. dr hab. Józef Perenz. Pan Dziekan skierował do prelegentów pytania: „Jak my możemy być świadkami Słowa? Jak pociągnąć do tego zadania naród?”. W odpowiedzi na tę kwestię wykładowcy przytoczyli różnorodne przykłady inicjatyw, mających na celu zachęcanie i powoływanie współczesnego człowieka do świadczenia o Słowie Bożym, Chrystusie i Jego Kościele. Ksiądz prof. Witczyk zaprezentował przykład z archidiecezji lubelskiej - comiesięczne spotkania wiernych w lubelskiej katedrze, podczas których czyta się Słowo Boże i dokonuje się interpretacji oraz medytacji tego Słowa metodą lectio divina.
Abp prof. Gołębiewski mówił o realizowanym w archidiecezji wrocławskiej przedsięwzięciu pt.: Verbum cum Musica. Jest to pewien rodzaj formacji biblijnej, polegającej na rozważaniu Słowa Bożego przy akompaniamencie muzyki. Metropolita Wrocławski mówił także o planach stworzenia dwuletniego studium biblijnego przy Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu, w którym przygotowywaliby się do głoszenia Słowa Bożego specjalni formatorzy.
Natomiast abp dr Gądecki wskazywał, iż w obecnej - postmodernistycznej rzeczywistości - potrzebna jest katechizacja dorosłych. Metropolita Poznański zaprezentował także realizowane od 5 lat w Poznaniu przedsięwzięcie biblijne pt.: Verba Sacra. Są to comiesięczne spotkania w poznańskiej katedrze, podczas których aktor - lektor czyta fragment księgi Pisma Świętego.
W drugiej części sympozjum referaty wygłosili: prof. Onnasch (Friedrich Onnasch: świadek jednej i integralnej Biblii w Kościele) oraz dr hab. Krajewski (Michał Czajkowski: świadek ludu Bożego Pierwszego Testamentu).
Dr hab. Krajewski przedstawił sylwetkę ks. prof. Czajkowskiego. Ukazał Czcigodnego Jubilata jako człowieka zafascynowanego teologicznymi relacjami zachodzącymi między chrześcijaństwem a judaizmem.
W ostatniej - trzeciej części sympozjum wykłady wygłosili: ks. dr hab. Hanc (Michał Czajkowski: świadek troski o chrześcijańską jedność) oraz s. prof. dr hab. Jezierska (Anna Świderkówna: świadek kultury hellenistycznej i biblijnej). Ks. prof. Hanc - wychowanek ks. prof. Czajkowskiego i jego następca na Katedrze Teologii Ekumenicznej UKSW zaprezentował sylwetkę swojego promotora i nauczyciela - wielkiej rangi uczonego, bez reszty zatroskanego i zaangażowanego w polską i światową ekumenię, poszerzoną o jej międzyreligijny wymiar, a także przedstawił jego dorobek naukowy. Nazwał ks. prof. Czajkowskiego „człowiekiem zatroskanym o Bożą sprawiedliwość, o paschalne chrześcijaństwo, o autentyczność chrześcijańskiego apostolatu, o Chrystusową prawdę oraz o słuszność Chrystusowych słów i gestów”. Podkreślał również głęboki entuzjazm i życzliwość ks. prof. Czajkowskiego dla niekatolickich Kościołów i dla wyznawców judaizmu.
Siostra Profesor przybliżyła zaś postać prof. Anny Świderkówny jako świadka kultury hellenistycznej i biblijnej. „Anna Świderkówna (…) odkryła kolejne swoje zadanie życiowe; jest nim przekazywanie treści Słowa Bożego zawartego w Biblii, opartego na rozległej wiedzy o dziejach, kulturze, formach życia ludzi Bliskiego Wschodu (…). Biblia w ujęciu Anny Świderkówny jest żywym Słowem Bożym, przekazywanym przez człowieka żyjącego w określonych czasach, w określonej kulturze i mającego swój pogląd na otaczający go świat” - mówiła.
Ostatnim punktem programu obchodów 70. rocznicy urodzin ks. prof. Czajkowskiego były Nieszpory, którym przewodniczył Dostojny Jubilat.
Ksiądz prof. dr hab. Michał Czajkowski poprzez swoją działalność uczy szacunku dla innych religii oraz ukazuje, że pojednanie nie jest tematem abstrakcyjnym.
„Niech Ci Bóg błogosławi i niechaj Cię strzeże. Niech rozjaśni Pan swoje oblicze nad Tobą i niech Ci miłościw będzie. Niech obróci Pan twarz swoją ku Tobie i niechaj Ci da pokój” - niech te słowa Aaronowego błogosławieństwa będą odpowiednimi życzeniami dla Dostojnego Jubilata - wybitnego biblisty i niezwykłej wagi ekumenisty.