Kościelne atrakcje turystyczne

Stare Miasto to najpiękniejsze miejsce w Warszawie. Tak sądzi wielu mieszkańców stolicy oraz przyjezdnych. Dlatego turystów po Starówce przez cały rok, a szczególnie latem, przewija się bardzo dużo. Zwiedzając zabytki wstępują również do licznych tutaj kościołów. Widzą to miejscowi duszpasterze. - Szczególnie latem rzeczywiście jest dużo turystów - przyznaje ks. Filaber. I to właśnie przede wszystkim z myślą o nich Proboszcz katedry uruchomił tzw. południową prezentację organów. Do końca września w poniedziałki, środy i piątki o godz. 12.00 wszyscy chętni mogą posłuchać ok.
20-minutowego recitalu organowego, zwiedzić podziemia, a także obejrzeć izbę pamiątek Prymasa Polski. - Chodzi o to, aby te ciągle przewijające się wycieczki miały możliwość zatrzymania się na chwilę skupienia, refleksji i modlitwy. Muzyka organowa temu sprzyja - wyjaśnia Proboszcz katedry. Dodaje, że katedra dysponuje znakomitymi organami, zaliczanymi do najlepszych na świecie.
Do swoich podziemi, dopiero niedawno udostępnionych zwiedzającym, zapraszają również codziennie od 11.00 do 17.00 sąsiadujący z katedrą jezuici. A na kościelną wieżę, skąd rozpościera się piękny widok na okolicę, zapraszają duszpasterze kościoła akademickiego św. Anny.
Specjalną Mszę św. z myślą o turystach odprawiają dominikanie z kościoła św. Jacka na Freta. Msza nazywana jest popularnie „dla spacerowiczów” i trwa nie dłużej niż 40 minut. Rozpoczyna się w niedziele i święta o godz. 16.00. Ale również w dni powszednie w wielu staromiejskich kościołach można uczestniczyć w Mszach św. odprawianych o „nietypowych” porach. Np. we wspomnianym kościele św. Jacka Msza św. jest o godz. 12.00, w kościele św. Anny o 15.00, a u franciszkanów na ul. Zakroczymskiej o godz. 10.00.

Starzejący się dekanat

Dekanat staromiejski żyje nie tylko turystami. Na jego terenie mieszka kilkanaście tysięcy osób. Są to głównie starsi ludzie, często samotne wdowy. Mieszkańców niestety ciągle ubywa. - Mieszkania są tu drogie, o niskim standardzie. Budynki tylko z zewnątrz wyglądają ładnie, wewnątrz warunki mieszkaniowe nie są dobre. Tak więc rodziny, zwłaszcza wielodzietne, wyprowadzają się. Nie ma więc u mnie w parafii wielu dzieci, mało jest młodzieży. Do Pierwszej Komunii św. przystępuje co roku grupa zaledwie kilkunastu dzieci - martwi się ks. Filaber.
Parafia katedralna (najstarsza w dekanacie) liczy dziś ok. 6 tys. mieszkańców. Oczywiście nie wszyscy uczęszczają do katedry. Mają w końcu do wyboru kilkanaście kościołów w dekanacie. Właściwie cały dekanat można potraktować jako jedną wielką parafię. - I ja właśnie traktuję wszystkie te kościoły, kaplice, jako pewną całość. Dlatego nie powielam w samym kościele katedralnym tego, co się dzieje w innym ośrodku rektorskim. A zainteresowanych właśnie do tych ośrodków odsyłam - wyjaśnia ks. Filaber.
W liturgii, zarówno w katedrze, jak i w innych ośrodkach w dekanacie, bierze udział dużo wiernych z całej Warszawy i okolic.
W samej parafii katedralnej na uwagę zasługuje prężna działalność Caritas (jest wielu parafian chorych, samotnych i biednych) oraz Chóru Archikatedry Warszawskiej. Powstały w 1983 r. chór ubogaca śpiewem najważniejsze liturgie. Przy katedrze istnieje też chór chłopięco-męski.
Na terenie parafii katedralnej funkcjonuje aż 9 ośrodków duszpasterskich. Każdy z nich zasługiwałby na osobne omówienie, co zresztą czyniliśmy już na łamach Niedzieli Warszawskiej. Teraz więc wymieńmy tylko pokrótce te ośrodki:
1. Kościół seminaryjny Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa na Krakowskim Przedmieściu - liturgia seminaryjna, codziennie można wziąć udział we Mszy św. razem z klerykami.
2. Kościół akademicki św. Anny przy pl. Zamkowym - największe w Warszawie duszpasterstwo studentów, absolwentów, kadry naukowej oraz szeroko rozumianej inteligencji.
3. Kościół św. Marcina przy ul. Piwnej - świątynia należy do Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża z Lasek, słynie z duszpasterstwa niewidomych oraz nabożeństw o jedność chrześcijan.
4. Kościół środowisk twórczych św. Alberta i św. Andrzeja na pl. Teatralnym - jest to centralny ośrodek duszpasterstwa środowisk twórczych.
5. Kościół Matki Bożej Łaskawej przy ul. Świętojańskiej - prowadzona przez jezuitów świątynia słynie przede wszystkim z całodziennej spowiedzi i adoracji Najświętszego Sakramentu.
6. Kościół Przemienienia Pańskiego na ul. Miodowej - przy tej kapucyńskiej świątyni dziennie wydawanych jest ponad 200 posiłków dla ubogich - ośrodek kultu św. Ojca Pio i miejsce całodziennej spowiedzi.
7. Kościół Świętego Ducha na ul. Długiej - prowadzona przez paulinów świątynia znana jest z duszpasterstwa grup neokatechumenalnych, z tego kościoła wyrusza najsłynniejsza Warszawska Pielgrzymka Piesza na Jasną Górę.
8. Kaplica Res Sacra Miser - kaplica służy przede wszystkim chorym mieszkającym w ośrodku Caritas.

Ślubne kościoły

Drugą parafią dekanatu staromiejskiego jest parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny na Nowym Mieście przy ul. Przyrynek. Pięknie położony na skarpie kościół przyciąga bardzo dużo narzeczonych, chcących właśnie tutaj wziąć ślub. Zresztą prawie we wszystkich kościołach dekanatu udzielanych jest dużo ślubów (oprócz kościoła Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny dotyczy to szczególnie kościołów św. Anny, Świętego Ducha i św. Jacka).
W parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny są 4 ośrodki duszpasterskie:
1. Kościół św. Jacka na ul. Freta - prowadzona przez dominikanów świątynia słynie przede wszystkim z jednego z najbardziej prężnych w Warszawie duszpasterstw akademickich.
2. Kościół św. Franciszka Serafickiego na ul. Zakroczymskiej - świątynia należy do franciszkanów konwentualnych, słynie z kultu św. Antoniego z Padwy.
3. Kościół św. Benona przy ul. Pieszej - w tej maleńkiej świątyni należącej do redemptorystów odbywa się m.in. liturgia w rycie trydenckim.
4. Kościół św. Kazimierza na Rynku Nowego Miasta - należy do sióstr benedyktynek sakramentek, jedyny w dekanacie i jeden z czterech w diecezji klasztorów kontemplacyjnych. Siostry oprócz modlitwy zajmują się m.in. wypiekiem komunikantów.
Ostatnia parafia w dekanacie, najmniejsza i najmłodsza, nosi wezwanie św. Jana Bożego i należy do bonifratrów. Kościół stoi przy ul. Bonifraterskiej, ale bardziej znany jest zespół budynków zakonu przy ul. Sapieżyńskiej, gdzie mieści się apteka, przychodnia, ziołolecznictwo i dom opieki dla osób starszych. Tutaj też wydaje się codziennie ponad 100 posiłków dla ubogich.
Proboszczem parafii św. Jana Bożego jest znany z długoletniej pracy w Caritas Polska o. Hubert Matusiewicz. Obecnie parafianie przygotowują się do misji świętych, które odbędą się w 2005 r.

Ks. dziekan Andrzej Filaber urodził się 2 marca 1952 r. w Warszawie. Pochodzi z parafii Nawrócenia św. Pawła na Grochowie. Święcenia przyjął 4 czerwca 1978 r. z rąk kard. Stefana Wyszyńskiego. Był wikariuszem w Zdunach i w Gołąbkach. Od 1982 r. był rezydentem w parafii archikatedralnej. Pomagał duszpastersko w kościele św. Marcina na ul. Piwnej. Pełnił, i pełni nadal, dużo ważnych funkcji w archidiecezji. Jest członkiem Rady Duszpasterskiej archidiecezji, dyrektorem Instytutu Szkolenia Organistów, profesorem Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie. Od 2002 r. jest dziekanem dekanatu staromiejskiego i proboszczem parafii katedralnej.