Reklama

Opinie

Czy takie nazwy przynoszą miastu chlubę?

W niemal wszystkich miastach i miasteczkach z wyjątkiem Krosna Odrzańskiego zmieniono nazwy ulic noszących piętno minionego okresu. Tu nadal funkcjonują nazwy rodem z PRL-u. Czy tak być powinno? Pytania takie zadaje wielu mieszkańców miasta nad Odrą, a ci, którzy stykają się z nim tylko od czasu do czasu, są zdziwieni, że w tym mieście takie nazwy jeszcze się zachowały.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Dwie najdłuższe ulice noszą nazwy Obrońców Stalingradu i Armii Czerwonej. Pierwsza, którą się wjeżdża do miasta od strony Słubic, po wojnie nosiła nazwę... Słubickiej i każdy obcy tędy przejeżdżający wiedział, jak dojechać do nadgranicznego miasta. Obrońców Stalingradu nie spełnia informacyjnych warunków, chociaż nie to, ale osoba generalissimusa jest tym, co budzi zdumienie. Są w Krośnie ulice - Gubińska i Szosa Poznańska - i przejeżdżający przez miasto wie, że jedna prowadzi do Gubina, a druga w kierunku Poznania. Nic więc prostszego jak powrócić do starej nazwy.
W mieście są jeszcze ulice: 22 Lipca, 17 Pionierów, ZBOWiD, Marksa, Świerczewskiego, Roli Żymierskiego, 40-lecia PRL i jeszcze kilka innych „ciekawie” brzmiących nazw utrwalających minione czasy.
Przy ul. 22 Lipca usytuowany jest tylko jeden budynek i przystanek taxi. Ta data wiadomo z czym się kojarzy. Jako dzień świąteczny zniknął z naszego kalendarza. Czyżby Krosnu zależało na zachowaniu go we wdzięcznej pamięci?
17 Pionierów ma przypominać, że tu jako pierwsi przyszli do miasta skierowani przez PPR pionierzy. Dla wielu starszych mieszkańców pionierzy ci nie jawią się w pozytywnych barwach. Często kojarzą się po prostu z szabrownikami, którzy tu przyszli, aby się obłowić. A poza tym, czy PPR to była naprawdę partia z rodzimego nadania?
ZBOWiD - organizacja już nieistniejąca nie najlepiej kojarzy się polskim kombatantom, zwłaszcza tym z Armii Krajowej i od generała Andersa.
Wiadomo, kim był Karol Marks. Wiadomo też już dziś dobrze, że „jego” socjalizm podobnie jak i socjalizm Saint-Simona okazał się w praktyce utopijnym systemem.
Karol Świerczewski i Michał Rola Żymierski to postacie o nieco zaciemnionych życiorysach. Współczesna historia nie stawia ich w rzędzie wiekopomnych, zasłużonych dla naszej niepodległości, postaci. Dlaczego wiec mają oni mieć swoje ulice? Ponadto starsi mieszkańcy wiedzą, że ulica Świerczewskiego nosiła po wojnie swojską nazwę Nadodrzańskiej, po prostu dlatego, że leży nad przepływającą przez miasto rzeką. Czyż więc nie warto i do tej nazwy zwyczajnie wrócić?
Do szeregowych żołnierzy Armii Czerwonej nie można mieć pretensji, wielu z nich poległo i na polskiej ziemi, sądząc, że niosą wolność wyzwalanym spod hitlerowskiej niewoli narodom. Ale jakim celom ta armia służyła i co na swych bagnetach przyniosła narodom środkowej i wschodniej Europy, wszyscy wiemy dobrze. Wszyscy też zapewne pamiętają, z jakim „entuzjazmem” na początku lat dziewięćdziesiątych ją żegnaliśmy. Mieszkam przy tej ulicy i kiedykolwiek moim zarówno bliskim, jak i dalszym znajomym podaję swój adres, zawsze się dziwią, że jest w naszym mieście jeszcze tak nazywana ulica. Dziwią się temu osoby wcale niezwiązane z prawicową opcją.
Osobnym rozdziałem jest ulica 40-lecia PRL. Przez dziesiątki lat nosiła nazwę Osiedla Północnego i do dziś znaczna część mieszkańców miasta tę długą na około kilometr ulicę tak nazywa. Czy i w tym przypadku nie warto wrócić do starej nazwy?
Przeciwnicy zmian powiadają, że to będzie kosztować, a drugim wysuwanym „argumentem” jest podobno historia. Jest rzeczą niewątpliwą, że zmiany nazw związane są z wydatkami. Nie są to jednak jakieś wielce znaczące koszty, które nota bene inne miasta już dawno poniosły i nie tak znów bardzo przez to zubożały. A czy Krosno z tytułu nieponiesionych na ten cel kosztów stało się krezusem? Najlepszą odpowiedzią jest ponad 36 procent ludzi pozostających bez pracy i druga lokata pod tym względem w województwie. O aspekcie historycznym wspominałem już, mogę tylko dodać, że postaciami historycznymi byli także Hitler, Gebbels, Himmler i wielu niesławnej pamięci ludzi „naukowego” socjalizmu, którzy pragnęli nierzadko za pomocą ognia i miecza zaszczepić ustrój powszechnej szczęśliwości. Wielce wymowny jest też fakt, że kraj, który z socjalizmem był chyba najbardziej związany, pozbył się już miedzy innymi Stalingradu, Leningradu i jeszcze wielu innych nazw miast, miasteczek, wsi i osiedli kojarzących się Rosjanom z „najbardziej postępowym” systemem.
Pozytywnym zjawiskiem dziewięćdziesiątych lat XX wieku i tego, w którym żyjemy, jest to, że nadawane nazwy nowo powstałym ulicom kojarzone są z postaciami polskich królów, książąt i ludzi, którzy rozsławili nasz kraj. Z miłym przyjęciem odebrali krośnianie nadanie jednej z ulic imię Józefa Bojarskiego - człowieka, który odcisnął swoje piętno na powojennej historii miasta. Z pozytywnym odbiorem spotkała się też decyzja nadania centralnemu placowi miasta, który nosił uprzednio nazwę Stalina, a ostatnio Waryńskiego, nazwy Świętej Jadwigi Śląskiej, związanej z miastem nad Odrą poprzez jej męża księcia Henryka Brodatego, który dokonał żywota na krośnieńskim zamku. Również port z alejką - ostatnia i wielce znacząca dla miasta inwestycja - dzięki jednogłośnej uchwale Rady Miejskiej nosi nazwę Jana Pawła II. Idzie więc ku lepszemu. Wydaje się jednak, że trzeba zmienić nazwy nieprzynoszące chluby miastu. Można to uczynić niekoniecznie jednorazowym pociągnięciem, a sprawę zmian rozłożyć w czasie, jak to przed kilku laty proponował nieżyjący Witold Cieciński - znana w mieście postać, którego trudno posądzać o prawicowe poglądy. Wydatki, w ten sposób poniesione, nie byłyby tak uciążliwe dla miejskiego budżetu.
Niejako na marginesie poruszanego tematu wydaje się, że najlepszymi nazwami, w które trzeba będzie „zaopatrzyć” nowo powstające ulice, są takie, które w przyszłości nie okazałyby się kontrowersyjne. Takimi są nazwy kojarzone np. z przyrodą lub też określające ich usytuowanie w stosunku do najbliższego otoczenia.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Święty Jan Chryzostom

Jan z Antiochii, nazywany Chryzostomem, czyli „Złotoustym”, z racji swej wymowy, jest nadal żywy, również ze względu na swoje dzieła. Anonimowy kopista napisał, że jego dzieła „przemierzają cały świat jak świetliste błyskawice”. Pozwalają również nam, podobnie jak wierzącym jego czasów, których okresowo opuszczał z powodu skazania na wygnanie, żyć treścią jego ksiąg mimo jego nieobecności. On sam sugerował to z wygnania w jednym z listów (por. Do Olimpiady, List 8, 45).

Urodził się około 349 r. w Antiochii w Syrii (dzisiaj Antakya na południu Turcji), tam też podejmował posługę kapłańską przez około 11 lat, aż do 397 r., gdy został mianowany biskupem Konstantynopola. W stolicy cesarstwa pełnił posługę biskupią do czasu dwóch wygnań, które nastąpiły krótko po sobie - między 403 a 407 r. Dzisiaj ograniczymy się do spojrzenia na lata antiocheńskie Chryzostoma. W młodym wieku stracił ojca i żył z matką Antuzą, która przekazała mu niezwykłą wrażliwość ludzką oraz głęboką wiarę chrześcijańską. Odbył niższe oraz wyższe studia, uwieńczone kursami filozofii oraz retoryki. Jako mistrza miał Libaniusza, poganina, najsłynniejszego retora tego czasu. W jego szkole Jan stał się wielkim mówcą późnej starożytności greckiej. Ochrzczony w 368 r. i przygotowany do życia kościelnego przez biskupa Melecjusza, przez niego też został ustanowiony lektorem w 371 r. Ten fakt oznaczał oficjalne przystąpienie Chryzostoma do kursu eklezjalnego. Uczęszczał w latach 367-372 do swego rodzaju seminarium w Antiochii, razem z grupą młodych. Niektórzy z nich zostali później biskupami, pod kierownictwem słynnego egzegety Diodora z Tarsu, który wprowadzał Jana w egzegezę historyczno-literacką, charakterystyczną dla tradycji antiocheńskiej. Później udał się wraz z eremitami na pobliską górę Sylpio. Przebywał tam przez kolejne dwa lata, przeżyte samotnie w grocie pod przewodnictwem pewnego „starszego”. W tym okresie poświęcił się całkowicie medytacji „praw Chrystusa”, Ewangelii, a zwłaszcza Listów św. Pawła. Gdy zachorował, nie mógł się leczyć sam i musiał powrócić do wspólnoty chrześcijańskiej w Antiochii (por. Palladiusz, „Życie”, 5). Pan - wyjaśnia jego biograf - interweniował przez chorobę we właściwym momencie, aby pozwolić Janowi iść za swoim prawdziwym powołaniem. W rzeczywistości, napisze on sam, postawiony wobec alternatywy wyboru między trudnościami rządzenia Kościołem a spokojem życia monastycznego, tysiąckroć wolałby służbę duszpasterską (por. „O kapłaństwie”, 6, 7), gdyż do tego właśnie Chryzostom czuł się powołany. I tutaj nastąpił decydujący przełom w historii jego powołania: został pasterzem dusz w pełnym wymiarze! Zażyłość ze Słowem Bożym, pielęgnowana podczas lat życia eremickiego, spowodowała dojrzewanie w nim silnej konieczności przepowiadania Ewangelii, dawania innym tego, co sam otrzymał podczas lat medytacji. Ideał misyjny ukierunkował go, płonącą duszę, na troskę pasterską. Między 378 a 379 r. powrócił do miasta. Został diakonem w 381 r., zaś kapłanem - w 386 r.; stał się słynnym mówcą w kościołach swego miasta. Wygłaszał homilie przeciwko arianom, następnie homilie na wspomnienie męczenników antiocheńskich oraz na najważniejsze święta liturgiczne. Mamy tutaj do czynienia z wielkim nauczaniem wiary w Chrystusa, również w świetle Jego świętych. Rok 387 był „rokiem heroicznym” dla Jana, czasem tzw. przewracania posągów. Lud obalił posągi cesarza, na znak protestu przeciwko podwyższeniu podatków. W owych dniach Wielkiego Postu, jak i wielkiej goryczy z powodu ogromnych kar ze strony cesarza, wygłosił on 22 gorące „Homilie o posągach”, ukierunkowane na pokutę i nawrócenie. Potem przyszedł okres spokojnej pracy pasterskiej (387-397). Chryzostom należy do Ojców najbardziej twórczych: dotarło do nas jego 17 traktatów, ponad 700 autentycznych homilii, komentarze do Ewangelii Mateusza i Listów Pawłowych (Listy do Rzymian, Koryntian, Efezjan i Hebrajczyków) oraz 241 listów. Nie uprawiał teologii spekulatywnej, ale przekazywał tradycyjną i pewną naukę Kościoła w czasach sporów teologicznych, spowodowanych przede wszystkim przez arianizm, czyli zaprzeczenie boskości Chrystusa. Jest też ważnym świadkiem rozwoju dogmatycznego, osiągniętego przez Kościół w IV-V wieku. Jego teologia jest wyłącznie duszpasterska, towarzyszy jej nieustanna troska o współbrzmienie między myśleniem wyrażonym słowami a przeżyciem egzystencjalnym. Jest to przewodnia myśl wspaniałych katechez, przez które przygotowywał katechumenów na przyjęcie chrztu. Tuż przed śmiercią napisał, że wartość człowieka leży w „dokładnym poznaniu prawdziwej doktryny oraz w uczciwości życia” („List z wygnania”). Te sprawy, poznanie prawdy i uczciwość życia, muszą iść razem: poznanie musi się przekładać na życie. Każda jego mowa była zawsze ukierunkowana na rozwijanie w wierzących wysiłku umysłowego, autentycznego myślenia, celem zrozumienia i wprowadzenia w praktykę wymagań moralnych i duchowych wiary. Jan Chryzostom troszczył się, aby służyć swoimi pismami integralnemu rozwojowi osoby, w wymiarach fizycznym, intelektualnym i religijnym. Różne fazy wzrostu są porównane do licznych mórz ogromnego oceanu: „Pierwszym z tych mórz jest dzieciństwo” (Homilia 81, 5 o Ewangelii Mateusza). Rzeczywiście, „właśnie w tym pierwszym okresie objawiają się skłonności do wad albo do cnoty”. Dlatego też prawo Boże powinno być już od początku wyciśnięte na duszy, „jak na woskowej tabliczce” (Homilia 3, 1 do Ewangelii Jana): w istocie jest to wiek najważniejszy. Musimy brać pod uwagę, jak ważne jest, aby w tym pierwszym etapie życia człowiek posiadł naprawdę te wielkie ukierunkowania, które dają właściwą perspektywę życiu. Dlatego też Chryzostom zaleca: „Już od najwcześniejszego wieku uzbrajajcie dzieci bronią duchową i uczcie je czynić ręką znak krzyża na czole” (Homilia 12, 7 do Pierwszego Listu do Koryntian). Później przychodzi okres dziecięcy oraz młodość: „Po okresie niemowlęcym przychodzi morze okresu dziecięcego, gdzie wieją gwałtowne wichury (…), rośnie w nas bowiem pożądliwość…” (Homilia 81, 5 do Ewangelii Mateusza). Potem jest narzeczeństwo i małżeństwo: „Po młodości przychodzi wiek dojrzały, związany z obowiązkami rodzinnymi: jest to czas szukania współmałżonka” (tamże). Przypomina on cele małżeństwa, ubogacając je - z odniesieniem do cnoty łagodności - bogatą gamą relacji osobowych. Dobrze przygotowani małżonkowie zagradzają w ten sposób drogę rozwodowi: wszystko dzieje się z radością i można wychowywać dzieci w cnocie. Gdy rodzi się pierwsze dziecko, jest ono „jak most; tych troje staje się jednym ciałem, gdyż dziecko łączy obie części” (Homilia 12, 5 do Listu do Kolosan); tych troje stanowi „jedną rodzinę, mały Kościół” (Homilia 20, 6 do Listu do Efezjan). Przepowiadanie Chryzostoma dokonywało się zazwyczaj podczas liturgii, w „miejscu”, w którym wspólnota buduje się Słowem i Eucharystią. Tutaj zgromadzona wspólnota wyraża jeden Kościół (Homilia 8, 7 do Listu do Rzymian), to samo słowo jest skierowane w każdym miejscu do wszystkich (Homilia 24, 2 do Pierwszego Listu do Koryntian), zaś komunia Eucharystyczna staje się skutecznym znakiem jedności (Homilia 32, 7 do Ewangelii Mateusza). Jego plan duszpasterski był włączony w życie Kościoła, w którym wierni świeccy przez fakt chrztu podejmują zadania kapłańskie, królewskie i prorockie. Do wierzącego laika mówi: „Również ciebie chrzest czyni królem, kapłanem i prorokiem” (Homilia 3, 5 do Drugiego Listu do Koryntian). Stąd też rodzi się fundamentalny obowiązek misyjny, gdyż każdy w jakiejś mierze jest odpowiedzialny za zbawienie innych: „Jest to zasada naszego życia społecznego (…) żeby nie interesować się tylko sobą” (Homilia 9, 2 do Księgi Rodzaju). Wszystko dokonuje się między dwoma biegunami, wielkim Kościołem oraz „małym Kościołem” - rodziną - we wzajemnych relacjach. Jak możecie zauważyć, Drodzy Bracia i Siostry, ta lekcja Chryzostoma o autentycznej obecności chrześcijańskiej wiernych świeckich w rodzinie oraz w społeczności pozostaje również dziś jak najbardziej aktualna. Módlmy się do Pana, aby uczynił nas wrażliwymi na nauczanie tego wielkiego Nauczyciela Wiary.
CZYTAJ DALEJ

Papież do katolików Singapuru: waszym powołaniem jest szerzenie miłości

2024-09-12 11:58

[ TEMATY ]

Franciszek w Azji i Oceanii

PAP/EPA/ALESSANDRO DI MEO

„Najpiękniejszą budowlą, najcenniejszym skarbem, najbardziej opłacalną inwestycją w oczach Boga jesteśmy my: umiłowane dzieci tego samego Ojca, powołane każde z osobna do szerzenia miłości” - mówił Franciszek do wiernych obecnych na Mszy św. sprawowanej na Stadionie Narodowym w Singapurze.

Ojciec Święty wyszedł od słów św. Pawła z pierwszego czytania dzisiejszej liturgii: „«Wiedza» unosi pychą, miłość zaś buduje”. Zauważył, że w Singapurze jest wiele wspaniałych budowli, ale u źródeł wszelkich osiągnięć zawsze jest miłość, „która buduje”. „Jeśli cokolwiek dobrego istnieje i trwa na tym świecie, to jest tylko dlatego, że w nieskończonych i różnorodnych okolicznościach miłość zwyciężyła nad nienawiścią, solidarność nad obojętnością, wielkoduszność nad egoizmem” - stwierdził papież.
CZYTAJ DALEJ

Papież spotkał się z osobami starszymi

2024-09-13 08:30

[ TEMATY ]

Franciszek w Azji i Oceanii

PAP/EPA/ALESSANDRO DI MEO

Odwiedziny Domu św. Teresy i spotkanie z osobami starszymi to kolejny punkt piątkowego programu papieskiej wizyty w Singapurze.

Ojca Świętego powitał arcybiskup Singapuru, kard. William Goh, dyrekcja i przewodniczący zarządu Katolickich Służb Opieki Społecznej (CWS), dr Michael Thio. Zaznaczył on, iż dom ten został założony 90 lat temu i dziś opiekuje się 200 osobami starszymi. W kaplicy obecnych było 60 seniorów na wózkach inwalidzkich, podchodzący z trzech domów opieki prowadzonych przez Katolickie Służby Opieki Społecznej: św. Teresy, św. Józefa oraz św. Franciszka. Wyjaśnił, że Dom Świętej Teresy wkrótce przeniesie się do nowego, większego ośrodka opieki zintegrowanej o nazwie Saint Theresa's Village, a obecny dom zostanie przebudowany Centrum Katolickie Archidiecezji Singapuru. Znajdą się w nim między innymi główne organizacje archidiecezjalne, centrum kongresowe, ośrodki rekolekcyjne i dom dla starszych duchownych. Dr Thio poprosił papieża o pobłogosławienie tablicy dla Katolickiego Centrum oraz mieszkańców Domu św. Teresy.
CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję