Reklama

Letnie wędrówki

Pustynia Błędowska

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

U prawdziwego wędrowca już sama nazwa „pustynia” wywołuje dreszcz emocji. Pustynia Błędowska leżąca na terenie diecezji sosnowieckiej to największy w Polsce i - do niedawna - w Europie Środkowej obszar luźnych piasków położonych w głębi lądu, który, niestety, stale zarasta roślinnością. Rozpościera się na obszarze 32 km2 (do niedawna 150 km2) między Kluczami, Chechłem i Błędowem. Osiąga 9 km długości oraz 3-4 km szerokości, a średnia głębokość piasku wynosi 25 m (maksymalna - 60 m). Środkiem płynie rzeka Biała Przemsza, która dzieli obszar na dwie części - północną i południową.
Geneza pustyni sięga czasów lodowcowych. Podczas zlodowacenia środkowopolskiego przez okolice Klucz płynęły wody z topniejących lodowców, które niosły potężne ilości piasku. W ten sposób dolina rzeki, nazywanej dziś Białą Przemszą, została zasypana, a rzeka znalazła sobie inne koryto. Zanim rozpoczęła się ekspansja człowieka, teren prawdopodobnie porastały lasy. Jednak za Kazimierza Wielkiego wzmożone zapotrzebowanie na drewno spowodowało ich wyrąbanie, co w efekcie doprowadziło do odsłonięcia naniesionego przez lodowiec piasku. Utworzyła się pustynia, która swój efektowny, piaszczysty charakter zachowała niemal do dzisiaj. Jeszcze Stanisław Staszic donosił, że „Olkusz otoczony jest okiem nie przejrzanym morzem piasków”. Natomiast według popularnej legendy pustynia zawdzięcza swoje powstanie diabłu. Zazdrościł on bogactwa olkuskim górnikom i postanowił pomieszać im szyki. W tym celu poleciał nad Bałtyk, nabrał z dna piasku i udał się w drogę powrotną, aby zasypać olkuskie kopalnie srebra. Niestety, kiedy szybował nad Kluczami, wór z piaskiem zawadził o wieżę kościelną i rozdarł się, a cała zawartość spadła na ziemię i w ten sposób utworzyła się pustynia.
W latach 50. i 60. XX stulecia obserwowano tutaj jeszcze zjawiska pustynne - fatamorganę, zamiecie piaskowe, trąby powietrzne, oazy. Obecnie Pustynia Błędowska silnie zarasta - głównie wierzbą kaspijską - więc trudno wypatrzyć na niej efektowne połacie „gołego” piasku. Na szczęście istnieją też hipotezy mówiące, że piasek częściowo zacznie się sam odradzać.
Florę Pustyni, oprócz wspomnianej wcześniej wierzby kaspijskiej, stanowi roślinność, której niewiele potrzeba do przeżycia. Typowe okazy to szczotlicha siwa czy wydmuchrzyca piaskowa, rosną też grzyby. Przedstawicielami świata zwierzęcego są przede wszystkim ptaki, ale można też spotkać gady i płazy. Najlepszym sposobem na zapoznanie się z Pustynią jest przejście z Klucz do Błędowa żółtym Szlakiem Pustynnym. Niezły punkt usytuowany jest na Kluczewskiej Górze, ale warto też zajrzeć do Chechła i Błędowa. Teren jest wykorzystywany przez wojsko do ćwiczenia działań w razie klęsk żywiołowych. Takie manewry odbyły się we wrześniu 1999 r.
Pustynia Błędowska - jedna z atrakcji turystycznych naszej diecezji - stała się ostatnio przedmiotem dyskusji. Nad jej przyszłością zastanawiali się w Kluczach przedstawiciele Komisji Ochrony Krajobrazu i Przyrody Nieożywionej. Zarastającej Pustyni grozi zatracenie jej pierwotnego kształtu i charakteru, dlatego też przyrodnicy i samorządowcy chcą opracować program ratowania tego unikatowego terenu. Są jednak pewne utrudnienia. Przez kilkadziesiąt lat Pustynia była poligonem wojskowym, a to stwarza barierę dla podjęcia konkretnych działań. Wójt gminy klucze Małgorzata Węgrzyn informuje o szeregu innych ograniczeń, jak np. ze strony ekologów, którzy mogą nie zezwolić na pełne zagospodarowanie turystyczne tych ziem i może okazać się niemożliwe wykorzystanie tych terenów jako atrakcji turystycznej. Tymczasem należy wykonać mnóstwo prac badawczych, jak np. rozpoznać teren pod względem klimatycznym, hydrologicznym czy florystycznym. Należy też dokładnie zbadać Pustynię Błędowską. Tutaj pomocą będą saperzy. Chodzi o pozbycie się niewybuchów, które mogą zalegać pod piaskiem. Koszt prac przekracza jednak nie tylko gminny, ale i wojewódzki budżet.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Łódź: Czyńcie dalej dobro

2026-11-19 18:32

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

ks. Paweł Kłys

Odznaczeni „Za Zasługi dla Miasta łodzi”

Odznaczeni „Za Zasługi dla Miasta łodzi”

W Pałacu Izraela Poznańskiego odbyła się sesja łódzkiej Rady Miejskiej, podczas której wręczono odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”. Uroczystość rozpoczęła się odśpiewaniem hymnu narodowego i odegraniem łódzkiego hejnału. Wśród uhonorowanych byli społecznicy działający od lat na rzecz mieszkańców Łodzi, lekarze, pracownicy oświaty i szkolnictwa wyższego, sportowcy, artyści oraz dwie organizacje.

W życiu publicznym bardzo dużo uwagi poświęcamy temu. co nie działa. Krytyka jest potrzebna, bo pozwala dostrzec błędy i je naprawiać. Rozmawiamy przede wszystkim o problemach, konfliktach i porażkach. To one przyciągają uwagę, dominują w mediach i wywołują duże emocje. Każdego dnia wokół nas dzieje się jednak mnóstwo dobrych rzeczy. Ktoś poświęca swój czas innym, tworzy kulturę, rozwija naukę, pomaga, organizuje, inspiruje i od lat robi coś wartościowego. Nie trzeba mieć władzy, dużych pieniędzy ani wielkich możliwości, żeby wpływać na rzeczywistość wokół nas. Trzeba natomiast chcieć wziąć odpowiedzialność za podjęte działania i konsekwencje za ich realizację. - Za każdym z tych osiągnięć kryją się przecież wybory. Czas poświęcony na pracę, wysiłek, którego inni często nie widzieli, i decyzje, żeby się nie poddawać, nawet gdy efekty nie przychodziły od razu. Dziś mamy okazję powiedzieć, że to wszystko zostało dostrzeżone i ma znaczenie. Gratuluję wszystkim wyróżnionym i życzę, aby dzisiejsza uroczystość była nie tylko powodem do dumy, ale również źródłem satysfakcji z tego, co udało się Państwu zrobić – powiedział Bartosz Domaszewicz przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi.
CZYTAJ DALEJ

24-metrowa choinka już w drodze do Watykanu. Skąd tym razem pochodzi drzewo?

2026-11-19 12:37

[ TEMATY ]

choinka

Plac Świętego Piotra

24‑metrowa

Włodzimierz Rędzioch

Z włoskiego regionu Basilicata na południu kraju transportowana jest 24-metrowa choinka, która stanie na Placu Świętego Piotra. Jodła waży 7,5 tony i pochodzi z Parku Narodowego Pollino, największego we Włoszech. W tym roku zapalenie świateł na choince w Watykanie będzie miało wyjątkowy przebieg.

60-letnia jodła pospolita rosła w lesie na terenie gminy Terranova di Pollino w prowincji Potenza. Tamtejsi ofiarodawcy choinki wyjaśnili, że jej wybór odbył się zgodnie z kryteriami zrównoważonej gospodarki leśnej, z pierwszeństwem dla dojrzałych drzew, których wycinka sprzyja naturalnemu odnawianiu się lasu.
CZYTAJ DALEJ

Kraków: Rodzina zamachowca odebrała jego ciało z zakładu medycyny sądowej

2026-11-20 15:14

[ TEMATY ]

Kraków

zamach

Adobe Stock

Rodzina sprawcy strzelaniny z 7 listopada odebrała w piątek ciało zamachowca z zakładu medycyny sądowej – poinformował PAP naczelnik Małopolskiego Wydziału ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej prok. Eryk Stasielak.

Jak wyjaśnił, dodatkowe badania zostały wykonane, więc nic nie stało na przeszkodzie, żeby wydać ciało w celu zorganizowania pochówku. - W tym momencie prokurator nie dysponuje już tym ciałem – powiedział naczelnik.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję