W organizowanie walki z Kościołem w Polsce zaangażowano tysiące funkcjonariuszy różnych organów państwowych i ogromne nakłady finansowe. Dla Kościoła katolickiego najtrudniejszy okazał się 1953 r., kiedy wydano dekret o obsadzie stanowisk kościelnych. Odpowiedź biskupów polskich - Non Possumus - władza ludowa uznała za wystarczający pretekst do otwartej walki. Wówczas „księża patrioci” podjęli liczne akcje rozbijania struktur kościelnych, a kulminacją tych wydarzeń stał się pokazowy proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka i uwięzienie Prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego.
Metody walki były perfidne i okrutne: bicie, szykanowanie, inwigilacja, fabrykowanie fałszywych dowodów, preparowanie śledztw, przesłuchiwanie, poniżanie, głodzenie, przetrzymywanie w nieludzkich warunkach - to tylko niektóre z metod agentów władzy ludowej wobec duchowieństwa katolickiego. Wobec najbardziej opornych stosowano jeszcze okrutniejsze praktyki.
O konieczności opracowania i udokumentowania dziejów męczeństwa kapłanów polskich dyskutowano niejednokrotnie. Osiągnięcia w zakresie tej tematyki są znaczne - powstaje wiele nowych opracowań. Nadal trzeba jednak wielkiego wysiłku specjalistów i historyków, bo pamięć o tamtych wydarzeniach nie może zaginąć w świadomości narodu.
W tym świetle dużego znaczenia nabiera praca historyka Kościoła i proboszcza parafii Kurzelów - ks. Daniela Wojciechowskiego. Książka Kapłani kieleccy więzieni i szykanowani w PRL (1945-1963) ukazała się w bieżącym roku nakładem kieleckiego Wydawnictwa „Jedność”.
Jest to 400-stronicowa historia martyrologii kapłanów diecezji kieleckiej. Warto zauważyć sposób prezentacji materiału historycznego. W pierwszym rozdziale autor przedstawił sytuację duchowieństwa polskiego w pierwszym 20-leciu PRL-u na tle ogólnych przemian politycznych i społecznych. Ukazał formowanie się „księży patriotów” i PAX-u Piaseckiego oraz ważniejsze posunięcia rządowe w porządku chronologicznym, wymierzone w Kościół katolicki. Następny rozdział poświęcił autor sylwetkom kapłanów, którzy zginęli w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach.
Osobne, ważne miejsce w książce, znalazła postać bp. Czesława Karczmarka. Autor podjął się trudnego zadania - próby charakterystyki postaci. Rehabilitacja bp. Karczmarka leżała na sercu zarówno Prymasowi Tysiąclecia, jak i Ojcu Świętemu.
Ks. Wojciechowski ukazał dzieciństwo Czesława Kaczmarka, lata szkolne, dojrzewanie do kapłaństwa, jego posługę kapłańską w trudnym czasie okupacji. Wnikliwej analizie poddał zwłaszcza fakty najistotniejsze: aresztowanie, pokazowy proces i reakcję społeczeństwa. Zaprezentował jego posługę w Kościele kieleckim oraz jego cierpienie. Przedstawiając fragmenty listów pasterskich i zachowanych kazań, ukazał postawę patriotyczną Biskupa kieleckiego.
W rozdziale IV i V znajdzie czytelnik biografie współpracowników bp. Karczmarka, więzionych w związku ze sprawą Ordynariusza czy aresztowanych za przeszłość AK-owską, bądź szykanowanych z innych powodów.
Praca ma charakter naukowy. Podstawę do opracowania tematyki stanowiły dla autora materiały diecezjalnego archiwum, korespondencja, akta personalne oraz relacje i wspomnienia świadków i uczestników tamtych wydarzeń. Niekompletność źródeł, niszczonych często przez głównych sprawców, stanowiła niewątpliwie dużą trudność i wyzwanie dla badacza. Lekturę ułatwia czytelnikowi wykaz skrótów oraz indeks nazwisk.
Z kart książki wyłania się obraz działalności Kościoła katolickiego z czasów władzy ludowej w Polsce, ukazany przez pryzmat diecezji kieleckiej, która chyba słusznie nazwana została przez samego autora „poligonem doświadczalnym zorganizowanej walki z religią i duchowieństwem w PRL”.
Niniejsze opracowanie stanowi cenny wkład w dokumentację tamtych bolesnych wydarzeń z historii Kościoła polskiego. I niewątpliwie - jak mówi bp Kazimierz Ryczan - „publikacja ta uratuje od zapomnienia historię ludzi, którzy ponieśli ofiary tylko dlatego, że byli kapłanami”.
W najbliższym czasie, nakładem Wydawnictwa „Jedność” ukaże się kolejna książka ks. Daniela Wojciechowskiego, poświęcona bp. Czesławowi Kaczmarkowi pt.: Biskup Czesław Kaczmarek w 40. rocznicę śmierci.