Reklama

Strona polska - Zasieki

Bunkrowy las

Od miejscowości Zasieki do przejścia granicznego w Olszynie, na obszarze około 700 hektarów lasów i pól wznoszą się betonowe budowle. Jedne sięgają ponad ziemię do pierwszej kondygnacji, inne chowają się w głąb ziemi do głębokości kilku pięter.

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Niemiecka tajemnica

Reklama

Niegdyś cały ten obszar ogrodzony był metalową siatką zwieńczoną drutem kolczastym pod napięciem elektrycznym. Wtedy teren ten należał do specjalistów z Niemieckich Zakładów Chemicznych Materiałów Wybuchowych SA w Berlinie, którzy pod koniec lat 30. XX w. rozpoczęli tu budowę fabryki amunicji, a ściślej mówiąc prochu strzelniczego. Pierwsze prace prowadzono obok Bródka, który rok później włączono do miasta Forst. W latach 60. XX w. ogrodzenie zdemontowano; od tego czasu zaczęła się dewastacja tych terenów. Przeznaczenie fabryki w początkowym okresie okryte było głęboką tajemnicą. Okoliczni mieszkańcy podawali sprzeczne wiadomości. Jedni twierdzili, że będzie tu fabryka nawozów sztucznych, inni, że materiałów dezynfekcyjnych, a jeszcze inni, że mieści się tu fabryka czekolady. Produkcja ruszyła w 1941 r. Odgłosy wystrzałów dochodzące z poligonu usytuowanego na południowo-wschodnim krańcu fabrycznego terenu rozwiały wątpliwości okolicznych mieszkańców. Przysłowiową kropką nad „i” stały się coraz liczniejsze przypadki okaleczeń. Poszkodowani trafiali bez rąk czy nóg do pobliskiego szpitala w Forst lub Lubsku. Mimo zakazu ujawniania miejsca zatrudnienia, nie udało się ukryć, skąd pochodzą ranni. Pod koniec 1940 r. transportem kolejowym do pracy w fabryce napływają pierwsze kolumny jeńców, wśród nich Polacy, Francuzi, Holendrzy i Belgowie. W następnych transportach byli już Rosjanie i Żydzi. Wkrótce pracujących tu Niemców prawie całkowicie zastąpili cudzoziemcy.

Techniczne nowinki

Układ komunikacyjny wewnątrz zakładów był imponujący. Ślady dróg są widoczne do tej pory. Na 700 hektarowym obszarze zbudowano około 72 km betonowych dwupasmowych dróg. Każdy budynek na powierzchni, podziemne hale, silosy, magazyny i domy mieszkalne posiadały bezkolizyjna komunikację z głównymi zakładowymi drogami. Podobnie zaplanowano komunikację szynową, która ciągnęła się na ok. 38 km. Fabryka posiadała własne stacje kolejowe, lokomotywownie i wagonownie, perony, rampy. W ten sposób przygotowane stacje mogły przyjmować i rozładowywać najbardziej skomplikowane materiały sypkie, ciekłe i stałe. Całe składy pociągów mogły wjeżdżać do podziemnych tuneli. Do tej pory doskonale rozpoznawalne są nasypy kolejowe.
Cały obszar zakładów był dokładnie zamaskowany. Trzy wyrastające na dwadzieścia pięć metrów nad powierzchnię ziemi kominy o teleskopowej konstrukcji mogły być złożone w ciągu kilkunastu minut. W ten sposób, w razie potrzeby, przykrywano także ruchomymi płytami maskującymi sztuczne zbiorniki wodne i baseny przeciwpożarowe.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Miejsce zagłady

Od 1943 r. ilość cudzoziemskich robotników przymusowych wzrastała. Byli to przeważnie żołnierze, którym Niemcy odbierali statut jeniecki i zmuszali do nieludzkiej pracy. W latach 1940-45 w Zasiekach zatrudnionych było około 600 obywateli państw Europy Zachodniej, zwłaszcza Francuzów, Polaków, Rosjan, Ukraińców i Żydów. Rosjanie i Żydzi zmuszani byli do najbardziej niebezpiecznych prac, m.in. w suszarniach i przy młynach prochowych. Przyjmuje się, że w ostatnich latach wojny w Zasiekach zginęło z wycieńczenia, głodu, chorób zakaźnych ponad 2 tys. robotników przymusowych. Do tej pory nie zlokalizowano cmentarza zakładowego, przypuszczalnego miejsca ich pochówku. W ostatnim okresie działalności fabryki zatrudniano tu także więźniów obozów koncentracyjnych.
Fabryka działała do połowy lutego 1945 r. Ewakuację zarządzono 20 lutego, kiedy w Brodach i Lubsku stała już Armia Czerwona. Dla wielu pracujących tu jeńców wojennych była to ostatnia droga.

* * *

Po zakończeniu wojny obszar fabryki materiałów wybuchowych znalazł się w granicach państwa polskiego. Do lat 60. XX wieku teren ten był zamknięty i należał do Wojska Polskiego. Przeprowadzona po wojnie inwentaryzacja obiektów wykazała, że na fabrycznym terenie znajdowało się 400 bunkrów i budowli naziemnych o różnym przeznaczeniu. Obecnie wszystkie są w stanie daleko posuniętej dewastacji. Niektóre z pomieszczeń podziemnych są w ogóle niedostępne. Przyczyniło się do tego m.in. przeznaczenie tych budynków na magazyny, piwnice win, palarnie kawy, pieczarkarnie oraz częste kradzieże i dewastacje. ‘

2003-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Łódź: Czyńcie dalej dobro

2026-11-19 18:32

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

ks. Paweł Kłys

Odznaczeni „Za Zasługi dla Miasta łodzi”

Odznaczeni „Za Zasługi dla Miasta łodzi”

W Pałacu Izraela Poznańskiego odbyła się sesja łódzkiej Rady Miejskiej, podczas której wręczono odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”. Uroczystość rozpoczęła się odśpiewaniem hymnu narodowego i odegraniem łódzkiego hejnału. Wśród uhonorowanych byli społecznicy działający od lat na rzecz mieszkańców Łodzi, lekarze, pracownicy oświaty i szkolnictwa wyższego, sportowcy, artyści oraz dwie organizacje.

W życiu publicznym bardzo dużo uwagi poświęcamy temu. co nie działa. Krytyka jest potrzebna, bo pozwala dostrzec błędy i je naprawiać. Rozmawiamy przede wszystkim o problemach, konfliktach i porażkach. To one przyciągają uwagę, dominują w mediach i wywołują duże emocje. Każdego dnia wokół nas dzieje się jednak mnóstwo dobrych rzeczy. Ktoś poświęca swój czas innym, tworzy kulturę, rozwija naukę, pomaga, organizuje, inspiruje i od lat robi coś wartościowego. Nie trzeba mieć władzy, dużych pieniędzy ani wielkich możliwości, żeby wpływać na rzeczywistość wokół nas. Trzeba natomiast chcieć wziąć odpowiedzialność za podjęte działania i konsekwencje za ich realizację. - Za każdym z tych osiągnięć kryją się przecież wybory. Czas poświęcony na pracę, wysiłek, którego inni często nie widzieli, i decyzje, żeby się nie poddawać, nawet gdy efekty nie przychodziły od razu. Dziś mamy okazję powiedzieć, że to wszystko zostało dostrzeżone i ma znaczenie. Gratuluję wszystkim wyróżnionym i życzę, aby dzisiejsza uroczystość była nie tylko powodem do dumy, ale również źródłem satysfakcji z tego, co udało się Państwu zrobić – powiedział Bartosz Domaszewicz przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi.
CZYTAJ DALEJ

Adwent, który nadchodzi, będzie szkołą rozpoznawania nawiedzin

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Karol Porwich/Niedziela

Wizja trwa: „i ujrzałem na prawej ręce Zasiadającego na tronie księgę zapisaną wewnątrz i na odwrocie, zapieczętowaną na siedem pieczęci”. Biblion, zwój zapisany obustronnie, jak zwój Ezechiela, pełen po brzegi. Siedem pieczęci to forma najściślejszego zabezpieczenia, jaką znało antyczne prawo dokumentowe, bo rzymski testament pieczętowało siedmiu świadków. Księga jest testamentem historii, Bożym planem dziejów. Oto dramat: „nikt w niebie ani na ziemi, ani pod ziemią nie mógł otworzyć księgi ani na nią patrzeć”. Jan „bardzo płakał”. To płacz wszystkich pokoleń nad historią zamkniętą, nieczytelną, toczącą się jakby bez sensu.
CZYTAJ DALEJ

Rozważania na niedzielę: Ksiądz uratował kobietę z 5. piętra

2026-11-20 09:01

[ TEMATY ]

rozważania

ks. Marek Studenski

Materiał prasowy

Przeprowadzono kiedyś niezwykły eksperyment. Przyszli księża, którzy doskonale znali Ewangelię, mieli po drodze spotkać człowieka potrzebującego pomocy. Niektórzy przygotowywali właśnie kazanie o miłości bliźniego. A jednak wielu z nich przeszło obojętnie. Dlaczego? Odpowiedź jest zaskakująca. I bardzo wiele mówi także o naszym życiu.

Opowiem Wam również historię kobiety, która uważała się za najgorszą osobę w Nowym Jorku. Była przekonana, że dla niej nie ma już ratunku. A jednak jedno spotkanie odmieniło nie tylko jej życie, ale także losy wielu innych ludzi.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję