W Ewangeliach zazwyczaj słyszymy o faryzeuszach, którzy wiedli spory z Jezusem, a także chcieli Go pojmać i zabić. Dla pełnego zrozumienia tła nauczania Jezusa jednak konieczne jest przypomnienie, czym była druga, bardzo potężna grupa społeczno-religijna i polityczna, którą byli saduceusze. Stronnictwo to działało w Judei od czasów machabejskich (II wiek przed Chr.) aż do zburzenia Jerozolimy i świątyni przez Rzymian w 70 r. po Chr. Nazwa ugrupowania pochodzi najprawdopodobniej od Sadoka – arcykapłana z czasów króla Salomona, co mocno podkreślało ich roszczenia do wyłącznego sprawowania wyższych urzędów kapłańskich.
Reklama
Saduceusze rekrutowali się z żydowskiej arystokracji i wyższego kapłaństwa, dlatego stanowili elitę (arystokratyczną, kapłańską i majątkową) ówczesnego społeczeństwa żydowskiego. Choć większym poparciem ludu cieszyli się faryzeusze, to jednak saduceusze z racji bogactwa i pochodzenia sprawowali kontrolę nad Świątynią Jerozolimską oraz zasiadali w Sanhedrynie (stanowili większość żydowskiej Wysokiej Rady). W przeciwieństwie do faryzeuszy i większości ludu byli nastawieni ugodowo wobec okupacyjnej władzy rzymskiej, co pozwalało im zachować polityczne i ekonomiczne przywileje. W poglądach religijnych natomiast cechował ich silny konserwatyzm. Otóż dla nich natchnionym Pismem była jedynie Tora (Pięcioksiąg Mojżeszowy), odrzucali więc ustną Tradycję (tzw. Tradycję starszych) oraz późniejsze księgi prorockie i mądrościowe. Odrzucali także prawdę o zmartwychwstaniu umarłych i sprzeciwiali się nieśmiertelności ludzkiej duszy. Dlatego też negowali ideę nagrody lub kary po śmierci, twierdząc, że tylko w życiu doczesnym jest ona możliwa. Nie uznawali również istnienia świata bytów duchowych, ani tych dobrych (aniołów), ani złych (demonów), a nawet Bożej Opatrzności, bo uważali, że przecież człowiek sam decyduje o swoim losie.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
To właśnie saduceusze odegrali kluczową rolę w procesie i skazaniu Jezusa, gdyż to z tej grupy wywodzili się arcykapłani Annasz i Kajfasz. To oni, nie chcąc ryzykować konfliktu z Rzymianami, wydali wyrok śmierci na Jezusa, bo uważali, że Jego nauczanie podburza lud przeciw władzy Cezara, zresztą taki właśnie zarzut wobec Jezusa pada w czasie procesu przed Piłatem. O saduceuszach piszą też Dzieje Apostolskie, relacjonując proces Pawła Apostoła, który sprawnie wykorzystał różnicę zdań między nimi a faryzeuszami w kwestii zmartwychwstania (por. Dz 23, 6-8).
Dla saduceuszy centralnym ośrodkiem religijnym była świątynia wraz ze sprawowanym w niej kultem, dlatego jej zburzenie i zniszczenie całej Jerozolimy przez Rzymian sprawiło, że zniknęli oni całkowicie z kart historii Izraela. Przetrwali natomiast faryzeusze, stając się fundamentem dla judaizmu rabinicznego.
