Wydarzenie, na które zaprosiła Caritas Diecezji Kieleckiej w Tygodniu Miłosierdzia, rozpoczęła Msza św. w bazylice katedralnej pod przewodnictwem bp. Jana Piotrowskiego. Zarówno w Eucharystii, jak i w sympozjum, wzięła udział liczna grupa zainteresowanych osób.

– Jezus jest w każdym potrzebującym i w najbiedniejszym i tą prawdą zawsze żył Kościół apostolski – mówił w homilii biskup kielecki. Zauważył m.in. zróżnicowane zjawisko współczesnego ubóstwa, tj. brak środków materialnych, wykluczenie społeczne, ubóstwo moralne, duchowe, kulturowe oraz dzieła Caritas „rozsiane po całej diecezji”. Za św. Bazylim podkreślił: – Nad wszystkim, co mamy ciąży hipoteka społeczna.

Ubóstwo i miłosierdzie w Biblii

W Auli Kurii Diecezjalnej w Kielcach sympozjum, zainspirowane „Dilexit te”, zainaugurował wykład ks. dr. hab. Tomasza Siemieńca, biblisty, wykładowcy w WSD w Kielcach, pt. „Biblijne rozumienie miłości wobec ubogich”, który jej źródeł poszukiwał w tekstach Starego i Nowego Testamentu, zaznaczając, że „pochylenie się nad Biblią wymaga uruchomienia wiary i rozumu”. Pięcioksiąg określił jako „konstytucję biblijnego Izraela”, a jako bazę rozważań wskazał m.in. Księgi Rodzaju i Wyjścia – te ich fragmenty, które człowieka Biblii wręcz obligują do dobroczynności. Elementy opisu stworzenia, historii patriarchów, czy wyjścia z Egiptu traktują ziemię jako dar. Człowieka ukazują jedynie jako dysponenta dóbr ziemskich, a nie ich właściciela. Szczegółowe przepisy Księgi Kapłańskiej, przekaz Amosa, czy Księga Tobiasza także dotyczą dobroczynności. Rok Jubileuszowy (co 50 lat) miał zapobiegać ubóstwu. Jednak prawdziwy przewrót w podejściu do ubóstwa przyniósł Nowy Testament, w którym Bóg staje się wielkim obrońcą ubogich.

– Nowością Nowego Testamentu jest kategoria relacji względem bliźniego. Bliźni to ten, z którym wchodzę w relację, ten, który jest blisko; może być innej narodowości, wyznania, co przekracza uwarunkowania etniczne – tłumaczył biblista. Zaznaczył także troskę o ubogich widoczną w Dziejach Apostolskich czy u św. Pawła, ale też rozsądne, pozbawione naiwności, realistyczne podejście do dobroczynności.

Realne wejście w świat ubogich

Marcin Kawko, doktorant w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, koordynator Centrum Analiz Problemów Społecznych w Caritas Polska, mówił na temat „Społeczne aspekty i wyzwania adhortacji «Dilexit te»”. Zastanawiał się, kto jest dzisiaj ubogi i czy to ten, który jest głodny; jak „nie zgubić współczesnego człowieka”; czy Caritas ma tylko pomagać, czy także nazywać po imieniu problemy społeczne? Skupił się m.in. na przewadze jakości życia nad stanem posiadania, na „głodzie obecności drugiego człowieka”, na edukacji ubogich, która jest „praktyczną pedagogiką społeczną katolickiej nauki społecznej”. – Odważnie nazywajmy przyczyny niesprawiedliwości – mamy jako Kościół mandat ku temu, oceniajmy i działajmy w kierunku lepszego świata – mówił. Nawiązując do „Dilexit te”, stwierdził: – Nie da się kochać Chrystusa bez realnego wejścia w świat ubogich.

Ks. dr Stanisław Słowik, dyrektor Caritas Diecezji Kieleckiej, członek Krajowej Rady ds. Pożytku Publicznego, przewodniczący Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej w Polsce, przybliżał praktyczną realizację miłosierdzia chrześcijańskiego w diecezji kieleckiej. Bilans jest imponujący: 44500 osób w skali rocznej i 83 placówki – za tymi liczbami kryje się wielopłaszczyznowa działalność Caritas kieleckiej – lidera wśród Caritas diecezjalnych w Polsce.

Ks. Słowik scharakteryzował różne formy docierania do potrzebujących i angażowania do tego różnych grup ludzi, przybliżał dylematy opieki wytchnieniowej, w tym usługi asystenckie i ograniczenia prawne w tym zakresie. Realizacja ogromu usług opiekuńczych plasuje Caritas kielecką na pierwszym miejscu w kraju, podobnie jak rozwój mieszkań wspieranych, kierowanych do różnych grup ludności, pomimo oporu niektórych samorządów lokalnych. – Caritas kielecka ma ich obecnie w dyspozycji ok. 130 w różnych lokalizacjach, jak Wiśniówka, Gorzków, Piasek Wielki, Proszowice. Jak Bóg pozwoli i ludzie nie przeszkodzą, 5 mieszkań treningowych powstanie wkrótce w Jędrzejowie – zapowiedział ksiądz dyrektor. Wskazał także kapitał – być może mało doceniany, jaki wnosi praca Parafialnych Zespołów Caritas.