W wielu przypadkach są one objawem choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa.

Prawdopodobieństwo wystąpienia tego typu zmian zwiększa się wraz z wiekiem, ale chociaż można je stwierdzić u większości osób po 65. roku życia, PESEL nie jest tu jedynym winowajcą. Proces degeneracji struktur kręgosłupa, m.in. stawów międzykręgowych i krążków międzykręgowych, może rozpocząć się nawet w młodym wieku. Przyczyniają się do tego: otyłość, mała aktywność fizyczna, długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, przeciążenia związane z wykonywanym zawodem, wady postawy, przebyte urazy, niektóre choroby i in.

Objawy

Choroba zwyrodnieniowa objawia się nie tylko bólem, ale również sztywnością i mniejszą ruchomością kręgosłupa. W miarę postępów zmiany mogą utrudniać wykonywanie codziennych czynności i ograniczać samodzielność chorej osoby. W przypadku zwyrodnień w obrębie kręgosłupa szyjnego mogą wystąpić zawroty głowy i zaburzenia równowagi. Zwyrodnienia w odcinku lędźwiowym mogą powodować ból promieniujący do nóg i pośladków, a także sztywność pleców.

Diagnostyka

Istotne informacje w wywiadzie lekarskim to m.in.: od kiedy występują dolegliwości, na ile ograniczają one codzienne funkcjonowanie pacjenta, czy obok bólu występują inne objawy, np. obrzęki, zawroty głowy. Lekarz może zlecić badania krwi w celu wykluczenia innego podłoża dolegliwości, np. choroby reumatoidalnej. Pomocna, zwłaszcza w przypadku seniorów, może być densytometria, która pozwoli ocenić stan kości. Kolejnym krokiem mogą być badania obrazowe, np. RTG, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Warto zwrócić uwagę, że często w opisie badania RTG klatki piersiowej, zleconego w kierunku diagnostyki płuc, znajdziemy dodatkowe informacje dotyczące stanu kręgosłupa, np. zauważonych przez radiologa zmian zwyrodnieniowo-przeciążeniowych lub osteofitów, czyli wyrośli chrzęstno-kostnych.

Działanie

Zmian zwyrodnieniowych cofnąć się nie da i w tym sensie choroby nie można wyleczyć. Ale świadomość takiego stanu rzeczy i skutków, które może przynieść postęp choroby, powinna mobilizować do działania. Terapia ma na calu złagodzenie symptomów oraz opóźnienie progresji zmian. Dobór środków farmakologicznych i metod leczenia to domena lekarza. W pierwszej kolejności stosowane są leki przeciwbólowe i niesteroidowe środki przeciwzapalne w postaci tabletek i maści. W zależności od potrzeb lekarz może zalecić stosowanie ortez lub stabilizatorów, takich jak np. gorset czy kołnierz ortopedyczny. W zaawansowanych przypadkach pacjenci kierowani są na zabiegi operacyjne.

W celu ograniczenia bólu, zachowania ruchomości poszczególnych segmentów kręgosłupa i spowolnienia postępu choroby bardzo ważne są fizjoterapia, styl życia i dostosowanie otoczenia do potrzeb chorego. W zależności od indywidualnych potrzeb lekarz lub fizjoterapeuta mogą zdecydować o zastosowaniu: krioterapii, laseroterapii, ultradźwięków, magnetoterapii, kinesiotapingu i in. Na tyle, na ile stan zdrowia pozwala, pacjent powinien korzystać z ćwiczeń, które po wdrożeniu pod kierunkiem specjalisty powinny stać się jednym z elementów systematycznej aktywności fizycznej w domu. Konieczne jest również utrzymanie prawidłowej masy ciała i zadbanie o higienę pracy oraz codziennych czynności, np. dostosowanie wysokości biurka i krzesła do wzrostu, ustawienie monitora na wysokości oczu, schylanie się na ugiętych kolanach, unikanie przeciążeń, które powoduje np. noszenie zakupów w jednej ręce.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.