Święta Maryjne zazwyczaj kierują nas ku rzeczywistości człowieka, Kościoła i wiary, z którą w jakiś szczególny sposób związana jest obecność Maryi. Wskazują one na tajemnicę wchodzenia Boga w ludzką rzeczywistość, stałego przenikania się tego, co kieruje myśli ku Bogu, i tego, co jest codziennością człowieka. Kontemplujemy tajemnicę wejścia Zbawiciela w świat, przeżywając uroczystość Zwiastowania Pańskiego. Stajemy przed tajemnicą Przedwiecznego, który przyjmuje ludzkie ciało, gdy podziwiamy Bożą Rodzicielkę. W cierpieniu wpatrujemy się w Tę, którą nazywamy Matką Bolesną i w której bólu pod krzyżem Syna odnajdujemy ból każdego ludzkiego serca. W chwilach próby, zamętu wzywamy wstawiennictwa Tej, którą czcimy jako Matkę Kościoła, Wspomożenie Wiernych, Królową Polski, Królową Pokoju.

Łączność Maryi z miłością Trójcy Świętej

Wśród tych świąt jest jedno szczególne, które kieruje nas do wewnętrznego życia Maryi – święto Jej Niepokalanego Serca. Prowadzi ono do największej tajemnicy – misterium życia człowieka z Bogiem i całkowitego zaufania Bogu. Na tę rzeczywistość wskazuje kolekta z Mszy św. na wspomnienie Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny: „Boże, Ty przygotowałeś w Sercu Najświętszej Maryi Panny godne mieszkanie dla Ducha Świętego, spraw, abyśmy za wstawiennictwem Najświętszej Dziewicy stali się świątynią Twojej chwały”. Słowa te w dyskretny sposób przypominają łączność Maryi z miłością całej Trójcy Świętej – ofiarowuje Ona swe serce Bogu, matczyną miłością kieruje je ku wcielonemu Słowu, a równocześnie pozostaje ono przybytkiem Ducha Świętego. W ten sposób Maryja uczestniczy w przedziwnych dziełach Bożych swym Niepokalanym Sercem, w którym jest miejsce jedynie na miłość. Wsłuchana w Boże Słowo, wypełniona nim, równocześnie staje się najbardziej wrażliwa na wołanie człowieka, by na Bożą miłość umiał odpowiedzieć miłością.

Maryja, której serce jest tak czyste, może całą pełnią duszy przyjąć i kochać swego Pana i Stwórcę, nie zatrzymując niczego dla siebie. W Niej jednej i w Jej sercu miłość nie napotyka żadnej przeszkody, dlatego człowiek wpatrzony w Niepokalane Serce Maryi uczy się czystości serca, które chce kierować się we wszystkim ku Bogu, Jego uczynić centrum swego życia – stać się godnym przybytkiem Jezusa. Maryja uznaje swą małość przed Bogiem, stąd mówi: „Oto ja służebnica Pańska” (Łk 1, 38), ale równocześnie przyjmuje i wysławia wielkie rzeczy, które Bóg sprawia w Jej życiu: „wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny” (Łk 1, 49). Pokorne serce potrafi dostrzec wspaniałe dzieła Boga, które trwają z pokolenia na pokolenie, a równocześnie na miarę otrzymanego powołania uczestniczyć w nich tu i teraz, nieść radość obecności Boga w dziejach człowieka, tak jak czyni to Maryja, gdy udaje się do Elżbiety.

Kult Niepokalanego Serca Maryi ma długą tradycję w Kościele, poczynając od czasów średniowiecza, jego rozwój następuje jednak w XIX wieku, najpierw pod wpływem objawień św. Katarzyny Labouré i Cudownego Medalika. Na rewersie medalika znajdują się dwa serca: jedno otoczone koroną cierniową, drugie przebite mieczem. To symbole Serca Jezusa i Serca Jego Matki. Ich bliskość wskazuje na szczególną więź miłości, która jest równocześnie miłością skierowaną do każdego człowieka.

Niepokalane Serce Maryi drogą do pokoju

Nabożeństwo do Niepokalanego Serca rozwinęło się szczególnie po ogłoszeniu przez Piusa IX w 1854 r. dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Kolejnym wydarzeniem, które sprzyjało umocnieniu kultu, były objawienia fatimskie. W Europie trwała Wielka Wojna, gdy Matka Boża objawiła się trójce dzieci – rodzeństwu Franciszkowi i Hiacyncie Marto oraz ich kuzynce Łucji dos Santos – w portugalskiej miejscowości Cova da Iria. Maryja ukazywała się dzieciom sześć razy, by przynieść wezwanie do pokuty i nawrócenia, do modlitwy różańcowej, szczególnie w intencji grzeszników, i wskazać na swoje Niepokalane Serce jako drogę do pokoju. Pokój bowiem rodzi się tam, gdzie człowiek zapatrzony w Boga i zanurzony w Bożej miłości potrafi wyrzec się swojej pychy, egoizmu, pragnienia dominacji nad innymi. Maryja, powtarzając w kolejnych objawieniach prośbę o modlitwę wynagradzającą, prosi również o poświęcenie świata, a szczególnie Rosji Jej Niepokalanemu Sercu. Do tej prośby Maryi będą powracać kolejni papieże, wskazując na Tę, która zarówno całym społecznościom i narodom, jak i pojedynczym ludziom wskazuje drogę życia całkowicie otwartego na Boga, a w konsekwencji najbardziej otwartego na potrzeby człowieka.

Po raz pierwszy poświęcił świat Niepokalanemu Sercu Maryi papież Pius XII. Uczynił to 31 października 1942 r., wypowiadając słowa: „Poświęcamy się na zawsze Tobie i Twojemu Niepokalanemu Sercu, Matko nasza i Królowo świata, aby miłość Twoja i opieka zapewniły zwycięstwo królestwa Bożego oraz by wszystkie narody, pojednane między sobą i z Bogiem, Ciebie błogosławiły i wysławiały”. To oddanie ponowił Jan Paweł II w Fatimie 13 maja 1982 r. w łączności z episkopatem całego świata, zgodnie z oczekiwaniem wyrażonym przez Maryję w czasie Jej objawień. Następnie 25 marca 1984 r. odnowił ten akt w Rzymie na placu św. Piotra przed figurą przywiezioną z Fatimy. Jan Paweł II modlił się wraz z biskupami świata: „Przed czterdziestu laty, a także w dziesięć lat później, Twój sługa papież Pius XII, mając przed oczyma bolesne doświadczenia rodziny ludzkiej, zawierzył i poświęcił Twemu Niepokalanemu Sercu cały świat, a zwłaszcza te narody, które ze względu na swą sytuację stanowiły szczególny przedmiot Twej szczególnej miłości i troski. Ten świat ludzi i narodów mamy przed oczami również dzisiaj (...): świat kończącego się drugiego tysiąclecia, świat współczesny, nasz dzisiejszy świat! (...) O Matko ludzi i ludów, Ty, która znasz «wszystkie ich cierpienia i nadzieje», Ty, która czujesz po macierzyńsku wszystkie zmagania pomiędzy dobrem a złem, pomiędzy światłem i ciemnością, jakie wstrząsają współczesnym światem – przyjmij nasze wołanie skierowane w Duchu Przenajświętszym wprost do Twojego Serca i ogarnij miłością Matki i Służebnicy Pańskiej ten nasz ludzki świat, który Ci zawierzamy i poświęcamy, pełni niepokoju o doczesny i wieczny los ludzi i ludów”.

Akt oddania narodu polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi

W sposób szczególny Niepokalanemu Sercu Maryi oddana została również Polska. Po zakończeniu II wojny światowej polscy biskupi z inicjatywy prymasa Augusta Hlonda, w obliczu trudnej sytuacji społeczno-politycznej państwa poddanego ideologii komunistycznej, zwrócili oczy wiernych raz jeszcze ku Tej, która od wieków czczona jest jako Królowa Polski. Wskazując na Jej Niepokalane Serce, ukazali drogę serca napełnionego Bogiem, które zawsze pozostaje wolne, nawet w obliczu zagrożenia i zła. 8 września 1946 r. na Jasnej Górze pod przewodnictwem prymasa Augusta Hlonda z udziałem episkopatu Polski oraz ponadmilionowej rzeszy pielgrzymów dokonano aktu oddania narodu polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi. Słowa aktu oddania wypowiedziane na Jasnej Górze stały się wskazaniem drogi ocalenia wielowiekowego dziedzictwa narodu i jego siłą w czasie zniewolenia. To siła, która wypływa nie z przewagi liczebnej, materialnej czy militarnej, ale z tej o wiele większej – siły serca czerpiącego swą moc z nieskończonej Bożej miłości.

Zgromadzeni na Jasnej Górze powtarzali więc w imieniu wiernych w całej Polsce: „W tę dziejową chwilę my, dzieci narodu polskiego, stajemy przed Twym tronem w hołdzie miłości, czci serdecznej i wdzięczności. Tobie i Twojemu Niepokalanemu Sercu poświęcamy siebie, cały naród i wskrzeszoną Rzeczpospolitą, obiecując Ci wierną służbę, oddanie zupełne oraz cześć dla Twych świątyń i ołtarzy. Synowi Twojemu, a naszemu Odkupicielowi ślubujemy dochowanie wierności Jego nauce i prawu, obronę Jego Ewangelii i Kościoła, szerzenie Jego królestwa. (...) Narodowi polskiemu uproś stałość w wierze, świętość życia, zrozumienie posłannictwa. Złącz go w zgodzie i bratniej miłości. Daj tej polskiej ziemi, przesiąkniętej krwią i łzami, spokojny i chwalebny byt w prawdzie, sprawiedliwości i wolności. Rzeczypospolitej Polskiej bądź Królową i Panią, natchnieniem i Patronką”.

Niepokalane Serce Maryi, jak przypomniał Jan Paweł II w homilii na Krzeptówkach w Zakopanem, zostało otwarte dla nas na Kalwarii słowami umierającego Jezusa: „Niewiasto, oto syn Twój” (J 19, 26). Pod krzyżem Maryja stała się Matką wszystkich ludzi odkupionych przez Chrystusa. Zapatrzeni w Jej Serce i wraz z Nią możemy na życiowych ścieżkach powtarzać słowa skierowane do Jezusa: „Z bólem serca szukaliśmy Ciebie” (Łk 2, 48).

Autorka jest doktorem teologii dogmatycznej, członkiem Polskiego Towarzystwa Mariologicznego.