Mówię to, co ludzie myślą i co mi opowiadają często bardzo osobiście, a nie mają odwagi, nie mają możliwości wypowiedzenia głośno. Mówię to, kiedy uznaję, że jest to prawda (...). To mówienie prawdy w kościele powoduje, że ludzie nabierają do mnie zaufania, bo wypowiadam to, co oni czują i myślą”. Tak ks. Jerzy Popiełuszko odpowiedział brytyjskiemu dziennikarzowi, gdy ten zapytał go o przyczyny fenomenu Mszy św. za ojczyznę, na które do kościoła św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu przychodziły tłumy. Za mówienie głośno o tym, o czym ludzie w latach 80. XX wieku bali się nawet myśleć, ks. Jerzy zapłacił życiem. W 40. rocznicę jego męczeńskiej śmierci przypominamy postać tego duszpasterza robotników Huty Warszawa, służby zdrowia i nieoficjalnego kapelana podziemnej Solidarności. Człowieka, który dla mnie osobiście, i zapewne dla wielu z mojego pokolenia, na zawsze pozostanie przykładem księdza odważnego, heroicznego. Odwaga płynąca z wiary, odwaga głoszenia prawdy, odwaga bycia autentycznym świadkiem – wszystko to, co charakteryzowało czyny ks. Jerzego, jest wciąż potrzebne współczesnej Polsce i Kościołowi.

Gdy postępujemy odważnie, stajemy się odważni. Nie każdy jednak w tamtych czasach był odważny tak jak ks. Jerzy. Na szczęście on był i dzięki jego postawie, jego nieustępliwości ludzie przestawali się bać; czuli, że ktoś przemawia w ich imieniu, staje w obronie ich praw (s. 13-14).

Odwaga przezwycięża strach, lecz go nie zastępuje. Tak jak radość przezwycięża cierpienie, lecz go nie zastępuje. Ksiądz Jerzy dobrze wiedział, że ubecja depcze mu po piętach. Niektórzy świadkowie przyznają, że wyglądał na zastraszonego. Jak więc ten przeciętny, wydawało się – zwyczajny kapłan znajdował w sobie odwagę, by stawić czoła tak potężnej sile, jaką był ówczesnym reżim komunistyczny? System ten łamał przecież karki i sumienia dużo twardszym ludziom. Grzegorz Polak wspomina słowa swojej koleżanki, która miała usłyszeć od ks. Jerzego: „Wiesz, ja już przestałem się ich bać” (s. 14-15).

Postać ks. Popiełuszki przypomina nam fundamentalną prawdę: wiara wymaga odwagi w jej wyznawaniu, przeżywaniu i dzieleniu się nią z innymi, podejmowania decyzji nie do końca zrozumiałych dla reszty świata. Mądry św. Augustyn ujął to w ten sposób: „Świat będzie was nienawidził. Świat niszczy, ale nie zniszczy, walczy, ale nie zwalczy. Przeciw żołnierzom Chrystusa wysyła dwie armie: schlebia, aby zwieść, trwoży, aby załamać”. Osoby niezłomne, które mają w sobie odwagę, by się przeciwstawić złu i niegodziwości – tak jak czynił to ks. Jerzy – jednych inspirują i mobilizują, innych natomiast taka postawa zatrważa, a potem prowadzi do odczuwania wyrzutów sumienia, że nie sprostali wyzwaniu.

Po 40 latach od męczeńskiej śmierci błogosławionego dziś ks. Popiełuszki niewiele się zmieniło w tym sensie, że jedni nadal są znakiem sprzeciwu, bo jako wierzący w Chrystusa mają odwagę pójścia pod prąd, inni zaś układają się ze światem, choć dobrze wiedzą, że w ten sposób zdradzają przesłanie Ewangelii. Dla jednych wiara jest podstawą, trwałym gruntem, na którym opierają swoje życie. Inni, choć nazywają siebie katolikami, do swojej wiary przykładają miarę podsuwaną im przez współczesność i zamykają się w ten sposób na prawdziwy przekaz, który niesie chrześcijaństwo.

Jaka więc lekcja płynie z życia ks. Jerzego? O czym dziś mówiłby legendarny kapłan w swoich kazaniach? O czym by przypominał, za co by ganił, przed czym by przestrzegał?

– Nie zwalniajmy się z odważnego przyznawania się do Boga w każdej życiowej sytuacji. – Nie bójmy się oszczerców i kłamców, oni zawsze lekceważą przeciętniaków, a czepiają się wielkich. – Przeświadczenie, że prawda obroni się sama i prędzej czy później wyjdzie na jaw, nie może nas zwolnić z jej obrony. Mówienie prawdy jest znakiem wierności Bogu. – Choć i dzisiaj kłamstwo w różnej postaci triumfuje, nie zniechęcajmy się, wiedzmy, że o losie człowieka rozstrzyga nie władza, ale prawda... Ksiądz Jerzy potrafił nazywać rzeczy po imieniu. I doskonale diagnozował ludzkie słabości – może to gorzka konkluzja, ale jego słowa sprzed ponad 40 lat nadal pasują do nas jak ulał.