Choroba, choć powszechna, często jest niezdiagnozowana, bo pacjenci przyzwyczajają się do objawów takich jak np.: zablokowany nos, przewlekły katar, zaburzenia węchu i smaku, chrapanie.

Doceńmy nos

Dwa pierwsze, najbardziej charakterystyczne objawy PZZPzPN, czyli upośledzenie drożności i spływająca wydzielina, powodują, że nos nie może prawidłowo spełniać swoich funkcji. A należą do nich m.in. oczyszczanie powietrza, którym oddychamy, zapewnienie jego optymalnej temperatury i wilgotności. To rodzi dalsze konsekwencje, bo nieoczyszczone, zbyt zimne lub zbyt suche powietrze wpadające do gardła i tchawicy może się przyczyniać do częstszych infekcji i wysychania błony śluzowej gardła. Nie bez znaczenia jest również utrata węchu lub upośledzenie smaku. Węch daje nam możliwość odczuwania przyjemnych zapachów, spełnia także funkcję ostrzegawczą w przypadku wielu niebezpiecznych substancji, np. ulatniania się gazu, dlatego jego brak może stwarzać niebezpieczne sytuacje. Niedrożność zatok powoduje również zmianę barwy głosu na mniej dźwięczną. Kolejna uciążliwość to fakt, że taka niedrożność może być jedną z przyczyn chrapania.

Diagnoza

O PZZPzPN mówimy wtedy, gdy stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok trwa dłużej niż 12 tygodni. Choroba może się rozwijać m.in. na podłożu alergicznym, w wyniku infekcji, z przyczyn środowiskowych, z powodu odmiennej budowy anatomicznej i in. Diagnozę, na podstawie zaobserwowanych objawów, może postawić już lekarz pierwszego kontaktu. Dobrze jednak, aby pacjent zgłosił się na dokładniejsze badania do laryngologa, który wykona lub zleci badania specjalistyczne. Wśród badań, które wykonuje laryngolog, są tradycyjna rynoskopia, czyli ocena jam nosa przy użyciu wziernika, oraz – bardziej nowoczesne – badanie endoskopowe przy pomocy wprowadzonej na cienkim przewodzie minikamerki. W celu oceny rozległości zmian laryngolog może również zlecić tomografię komputerową zatok.

Leczenie

Podstawą w leczeniu stanu zapalnego błony śluzowej zatok są podawane miejscowo sterydy, które działają przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo. Jak zapewniają specjaliści, są to leki bezpieczne, nawet jeżeli są stosowane przez wiele miesięcy. Nie powodują skutków ogólnoustrojowych, mogą jednak spowodować wysuszenie błony śluzowej nosa. Stosowanie sterydów powinno się odbywać pod kontrolą lekarza, musi być regularne i zgodne ze zleconym dawkowaniem. Warto zwrócić uwagę na precyzyjne, zgodne z opisem w ulotce, aplikowanie leku – w taki sposób, aby preparat dotarł do zatok. Ważne jest dbanie o czystość aplikatora.

Jeżeli terapia farmakologiczna nie przynosi oczekiwanych rezultatów, możliwy jest zabieg chirurgiczny. Już od kilku dekad w przypadku PZZPzPN wykonywane są operacje endoskopowe. Zabiegi, nazywane od angielskiego skrótu FESS, u wielu chorych przynoszą poprawę stanu zdrowia i jakości życia. Polipy nosa mają jednak tendencję do odrastania i u części pacjentów dochodzi do nawrotu choroby. W celu przywrócenia drożności nosa i zatok zabieg trzeba powtórzyć, u niektórych chorych nawet kilkakrotnie. Dla sporej grupy pacjentów, u których widoczna jest tendencja do nawrotów PZZPzPN, dużą nadzieją jest obecnie możliwość leczenia przy zastosowaniu terapii biologicznej.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej