Figurę Niepokalanej Patronki miasta przy gorlickiej Bazylice Narodzenia Najświętszej Maryi Panny poświęcono 21 maja 2024 r. Uroczystej Mszy św. przewodniczył, pochodzący z Gorlic, bp Krzysztof Kudławiec, ordynariusz diecezji Daule w Ekwadorze. Homilię wygłosił bp Edward Białogłowski. Eucharystię koncelebrowało kilkudziesięciu kapłanów posługujących w gorlickich parafiach oraz wywodzących się z nich.

W sierpniu 2012 r. gorliccy radni, władze miasta wraz z proboszczami gorlickich parafii, przedstawiciele lokalnych grup i stowarzyszeń zwrócili się z prośbą do biskupa rzeszowskiego Jana Wątroby o podjęcie starań, aby Stolica Apostolska ustanowiła Matkę Bożą Niepokalaną – patronką miasta Gorlice. Uroczystość ogłoszenia tego faktu miała miejsce 27 czerwca 2015 r. na miejskim rynku. Inicjatorem powstania pomnika Niepokalanej było Stowarzyszenie Rodzin Katolickich przy parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach. Pomysł poparły władze miejskie, a zrealizowali gorliczanie. Budowę sfinansowano wyłącznie ze składek mieszkańców miasta i ludzi dobrej woli.

Uczestników zgromadzonych na uroczystości w gorlickiej bazylice przywitał ks. Stanisław Ruszel, proboszcz parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny oraz dziekan dekanatu gorlickiego. Homilię wygłosił bp Edward Białogłowski. Nawiązując do tegorocznego hasła XXVIII Spotkania Młodych na Polach Lednickich, zauważył, że figura stojąca na placu przed bazyliką zachęca przechodzących: „Wracajcie do domu, do tego domu, który jest domem Bożym”. Po zakończeniu Mszy św. celebransi wraz z wiernymi zgromadzili się przed figurą Maryi, gdzie obrzędu poświęcenia wizerunku Niepokalanej dokonał bp Kudławiec.

Autorem rzeźby jest Edward Haluch. Pomnik stanął na terenie wygospodarowanym z Placu Kościelnego i części ul. Wróblewskiego. Rzeźba stylizowana jest na postać Maryi Niepokalanej z obrazu Jana Styki z głównego ołtarza kościoła. To sylwetka ze złożonymi rękami i uniesioną ku niebu głową, stojąca na kuli ziemskiej i depcząca pod swoimi stopami węża. Na cokole pomnika umieszczona jest dedykacja, taka, jaka znajduje się na frontonie bazyliki Gorlicenses Virgini Deipare – „Gorliczanie Bogurodzicy Dziewicy”. Boczne ściany cokołu zdobią herby miasta i województwa małopolskiego.