Anna Wyszyńska: W wywiadach Pan Profesor zachęca do wykonywania raz w roku morfologii krwi z rozmazem. Dlaczego jest to tak ważne?

Prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna: Podstawowe badanie krwi, czyli morfologia – nawet wykonane odpłatnie, kosztuje niewiele – pomaga ocenić stan naszego zdrowia. Informacje zawarte w wyniku mogą pozwolić na wykrycie kilkudziesięciu chorób, takich jak: stany zapalne w organizmie, choroby immunologiczne, niedokrwistość, niedobór żelaza, alergie, białaczki i inne choroby nowotworowe, także niektóre choroby rzadkie. Ważne, aby badanie zostało wykonane z rozmazem, w którym oceniana jest liczba różnych rodzajów krwinek białych: limfocytów, eozynofilów, granulocytów obojętnochłonnych i bazofilów. Takie badanie jest powszechnie dostępne. Każdy mieszkaniec dużego czy małego miasta, nawet wioski, może je wykonać bez problemów. Mamy, oczywiście, świadomość, że kropla krwi zbadana pod mikroskopem nie zawsze da pełną ocenę, ale może dać sygnał, że badanie trzeba pogłębić, aby wyjaśnić wątpliwości.

Często Pan Profesor zwraca uwagę na potrzebę wnikliwej oceny poziomu eozynofilów. Dlaczego jest to tak ważne?

Eozynofile wchodzą w skład leukocytów, czyli krwinek białych. Z jednej strony odgrywają ważną rolę w utrzymaniu równowagi immunologicznej i odporności organizmu, zwalczają bakterie, wirusy i grzyby, odpowiedzialne są również za walkę z nowotworami. Z drugiej strony jeśli jest ich za dużo, to szkodzą. Takich chorób o podłożu eozynofilowym znamy obecnie kilkanaście. Podwyższony poziom eozynofilów może świadczyć m.in. o chorobach alergicznych, które dziś występują powszechnie. Inne choroby z podwyższoną eozynofilią to astma oskrzelowa eozynofilowa i choroby pasożytnicze. Najpoważniejsze choroby z dużą liczbą eozynofilów to ziarniniakowatość eozynofilowa z zapaleniem naczyń i zespół hypereozynofilowy, które są chorobami zagrażającymi życiu.

Jakie są normy? O czym świadczy wynik niezgodny z normą?

U osoby zdrowej liczba komórek eozynofilowych nie powinna przekraczać 300 na mikrolitr. Optymalny wynik mieści się w przedziale między 50 a 300. W Danii przeprowadzono badania na dużej populacji pacjentów, by ocenić związki między ryzykiem różnych chorób a liczbą eozynofilów. Wyniki pokazały, że jeżeli liczba eozynofilów spada poniżej 50, to rośnie ryzyko zgonu, głównie z powodu chorób nowotworowych. Jeżeli natomiast przekracza 300, to rośnie ryzyko wystąpienia chorób alergicznych, autoimmunologicznych, stanów zapalnych i innych. Współczesna medycyna nieustannie się rozwija i oferuje skuteczne leczenie oraz przedłużenie życia u prawie każdego człowieka, ale warunkiem tego jest wczesne i prawidłowe rozpoznawanie zaburzeń, które występują w organizmie. Dla właściciela samochodu naturalny jest fakt, że raz w roku zgłasza się z autem do przeglądu. Proponuję, abyśmy tę zasadę zastosowali do siebie i raz w roku zrobili taki „przegląd”. Skierowanie na morfologię możemy otrzymać od lekarza rodzinnego, możemy też wykonać je w każdym laboratorium za niewielką opłatą.

Taką możliwość daje także program NFZ „Profilaktyka 40 PLUS”, w którym osoby powyżej 40. roku życia mogą bezpłatnie wykonać nie tylko morfologię, ale cały zestaw badań. Od 1 lipca br. nowy numer infolinii, a zarazem centralnej rejestracji, to: 989. Jest on czynny codziennie od godz. 7 do 20.

Prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna jest kierownikiem II Katedry Chorób Wewnętrznych oraz Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, wiceprezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chorób Cywilizacyjnych, przewodniczącym Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chorób Metabolicznych.