Diecezja rzeszowska, która została erygowana przez św. Jana Pawła II wiele mu zawdzięcza. Kolejna rocznica jego śmierci jest okazją do przypomnienia niektórych związków Świętego Proroka naszych czasów z tym regionem.

Święty Jan Paweł II poznał tereny obecnej diecezji rzeszowskiej jeszcze jako profesor KUL, a potem jako biskup krakowski i jako kardynał. Podczas wizyty w Krośnie w 1997 r., już jako Jan Paweł II, powiedział: „Wędrowałem tędy wielokrotnie, albo w stronę Bieszczad, albo też w kierunku przeciwnym, od Bieszczad, poprzez Beskid Niski, aż do Krynicy. Mogłem też poznać tutejszych ludzi, uprzejmych i gościnnych”.

W czasie tych wędrówek poznał dzisiejszego błogosławionego ks. Władysława Findysza, proboszcza w Nowym Żmigrodzie, kapłana i męczennika czasów komunistycznych. Podczas jednej z pielgrzymek do Ojczyzny 2 czerwca 1991 r. Jan Paweł II odwiedził Rzeszów. W stolicy Podkarpacia odprawił Mszę św. na błoniach przy nowo wybudowanym wówczas kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa. Podczas tej Eucharystii Jan Paweł II beatyfikował bp. Józefa Sebastiana Pelczara, a następnie konsekrował tę świątynię. Wizyta w Rzeszowie, jak potem wspominał, była dla niego wielkim przeżyciem i pozostała w pamięci.

Kiedy po tej wizycie podjęto prace nad reorganizacją sieci diecezji polskich, Jan Paweł II osobiście miał upomnieć się o utworzenie diecezji ze stolicą w Rzeszowie. 25 marca 1992 r. Papież opublikował bullę Totus Tuus Poloniae Populus. Wśród nowo erygowanych diecezji znalazła się diecezja rzeszowska, a poświęcony przez niego kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa stał się katedrą. Patronami diecezji zostali św. Józef Sebastian Pelczar i bł. Karolina Kózka. Jan Paweł II mianował pierwszym biskupem diecezji rzeszowskiej swego dawnego współpracownika bp. Kazimierza Górnego.

Nauczanie Jana Pawła II przekładało się na wiele inicjatyw duszpasterskich, społecznych i kulturalnych w diecezji. Można tu wymienić powstanie Wyższego Seminarium Duchownego i Instytutu Teologicznego św. Józefa Sebastiana Pelczara, zaangażowanie misyjne diecezji przez wysyłanie wielu kapłanów do krajów misyjnych i cierpiących na brak powołań, szeroką działalność Caritas Diecezji Rzeszowskiej, inicjatywy kulturalne podejmowane przez instytucje diecezjalne i parafie.

Jan Paweł II wsparł także powołanie uniwersytetu w Rzeszowie. Dlatego Uniwersytet Rzeszowski uchwałą z 24 listopada 2005 r. nadał mu pośmiertnie tytuł pierwszego doktora honoris causa Uniwersytetu Rzeszowskiego, choć jeszcze za życia Jan Paweł II wyraził zgodę na przyjęcie tego tytułu. W Rzeszowie utworzono parafię św. Jana Pawła II, a ziemia podkarpacka usłana jest licznymi znakami pamięci o Papieżu w postaci pomników, dzieł pobożnych i szkół noszących jego imię.