Ks. Paweł Gabara: Jak to się stało, że zagrał Pan w filmie dokumentalnym prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego?

Przemysław Janiszewski: Rolę w filmie Wyszyński – wróg numer jeden otrzymałem „przypadkiem”, ale że dla nas, ludzi wierzących, nie ma przypadków, to wierzę i ufam, że było to działanie opatrznościowe. Otóż jeden z członków naszej wspólnoty – Wojowników Maryi – Jacek Piotr Tarasiuk jest reżyserem i scenarzystą współpracującym z Telewizją Polską, dla której zrealizował już kilka filmów dokumentalnych. Kilka miesięcy przed rozpoczęciem zdjęć do filmu poprosił mnie, nie zdradzając szczegółów i zamiarów, o selfie w kapeluszu. Wysłałem mu je, a kilka miesięcy później zaprosił mnie na plan zdjęciowy, proponując zagranie roli zarówno młodego ks. Stefana Wyszyńskiego, jak i Prymasa Tysiąclecia. Początkowo odmówiłem, ponieważ nie jestem aktorem, ale Jacek mi nie odpuścił, mówiąc kolokwialnie, co zaowocowało tym, że w październiku 2020 r. spotkaliśmy się na planie zdjęciowym.

Kim dla Pana, młodego człowieka, jest Prymas Tysiąclecia?

Zapewne osobą, która może młodych nauczyć samodyscypliny i odpowiedzialności. Szczególnie teraz, kiedy w mediach społecznościowych nieustannie rozlewa się na wszystko i wszystkich hejt. Błogosławiony kard. Stefan Wyszyński znany był z tego, że wymagając od innych, najpierw sam od siebie wymagał, stając się wzorem dla tych, z którymi dzielił codzienność. Wstawał wcześnie rano (godz. 5) i każdą godzinę dnia miał zaplanowaną, rozpisaną i podzieloną między obowiązki. Obecnie młody człowiek jest zaopatrzony w telefon komórkowy, ipoda, laptopa i „apki”, które mu planują dzień i przypominają o obowiązkach, które nie są twórcze z perspektywy rozwoju intelektualno-duchowego.

Czy przygotowując się do odegrania roli kard. Wyszyńskiego, sięgnął Pan do jego zapisków? Na ile pomogły Panu wejść w to wszystko, co on przeżywał?

Muszę się przyznać, że do czasu zagrania roli Prymasa Tysiąclecia sama postać kard. Wyszyńskiego, a zatem i jego zapiski, były mi mało znane. Myślę, że tak, jak większości Polaków. Niestety, my zachwycamy się świętymi, ale nie zawsze potrafimy i chcemy ich słuchać. Dopiero przed rozpoczęciem zdjęć zacząłem przeglądać zarówno filmy dokumentalne, poświęcone postaci kard. Wyszyńskiego, jak i czytać napisane przez niego przemówienia czy też książki, by niejako od wewnątrz – poznać sposób myślenia i wrażliwość serca prymasa. Chciałem wzbudzić w sobie swego rodzaju jego wewnętrzne usposobienie, czyli w miarę możliwości upodobnić się do niego.

W swojej historii życia ma Pan doświadczenie bycia klerykiem? Na ile znajomość życia seminaryjnego pozwoliła Panu wejść w zrozumienie Kościoła, które towarzyszyło kard. Wyszyńskiemu?

Dobre pytanie! Zaraz na początku pracy na planie filmowym zadano mi pytanie: Nie przewrócisz się w sutannie? Zatem od strony praktycznej pobyt w Wyższym Seminarium Duchownym i to, że tam chodziłem w stroju duchownym, ułatwił mi poruszanie się w nim na planie. Gra w filmie była swojego rodzaju „powrotem do przeszłości”, bo choć nie zostałem kapłanem, to jednak w sercu noszę miłość do kapłaństwa. Scenę przyjęcia święceń kapłańskich, w czasie której leżałem krzyżem na posadzce kościoła, w którym obecnie znajdują się doczesne szczątki błogosławionego Prymasa Tysiąclecia, przeżywałem jak rekolekcje. Zimna posadzka, brud, chłód oraz świadomość, że diakon Wyszyński przeżywał swoje święcenia w stanie ciężkiej choroby, która mogła pokrzyżować mu całe jego dalsze życie, było czymś niesamowitym.

Czy beatyfikacja kard. Wyszyńskiego i m. Czackiej jest dla nas znakiem czasu? Jak Pan uważa?

Dwoje błogosławionych, dwie historie i dwa konkretne znaki czasu. Święci lubią chodzić parami, bo Kościół jest wspólnotą. Nikt z nas nie jest w nim samotną wyspą. Zło nieustannie nam wmawia, że sami damy sobie z wszystkim radę, a nie damy. Błogosławiony kard. Stefan Wyszyński uczy nas, że z prawdziwą wolnością jest związana odpowiedzialność, o której dziś niewielu mówi. Idąc dalej, tam, gdzie człowiek wykazuje odpowiedzialność za siebie i innych, jest prawdziwa, bezinteresowna miłość. Widać to pięknie na przykładzie bł. m. Elżbiety Róży Czackiej, która jako osoba niewidoma widziała potrzeby osób ociemniałych i całe swoje życie oddała pracy na ich rzecz. Duchowo doświadczała również nieba, do którego mówiąc ewangelicznie, wchodzi się przez ciasną, ale pewną bramę, którą są uczynki miłosierdzia względem duszy i ciała. Zarówno bł. kard. Stefan Wyszyński, jak i bł. m. Elżbieta Czacka są przykładami na to, że jeśli wszystko postawimy na Maryję, to otrzymamy od Boga dużo więcej, niż jesteśmy sobie w stanie wyobrazić. Dobrze to wiedzieć w kontekście zbliżających się świąt Bożego Narodzenia.