...barokowe organy z bazyliki Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Leżajsku należą do najcenniejszych instrumentów tego typu w Europie? Dźwiękiem i bogactwem zdobień konkurują z najprzedniejszymi organami, które kiedykolwiek powstały. Mają łącznie 6 tys. piszczałek różnej wielkości – od 5 cm do 10,5 m, wykonanych z drewna, metalu i bambusa. Ich centralna część zajmuje całą szerokość chóru nawy głównej i ma czterdzieści głosów. Mniejsze organy ulokowane są w nawach bocznych – mają dwadzieścia jeden i trzynaście głosów. Każda z trzech części organów zaopatrzona jest w oddzielną klawiaturę, co umożliwia równoczesne koncertowanie trzech muzyków.

Organy zostały ufundowane przez rodzinę Potockich – ówczesnych właścicieli Leżajska. Powstały pod koniec XVII wieku, a ich twórcami byli kolejno dwaj organmistrzowie: Stanisław Studziński z Przeworska oraz Jan Głowiński z Krakowa. Pełnię możliwości tego barokowego instrumentu zaprezentowano w 1693 r., co wzbudziło podziw słuchaczy. Organy wielokrotnie przebudowywano i restaurowano.

Leżajski instrument zachwyca swoimi zdobieniami. Jest przykładem najwyższego kunsztu snycerstwa. Podziwiać możemy przedstawienia świętych, aniołów, papieży czy założycieli zakonów: bernardynów, franciszkanów i dominikanów. W dekoracji organów nie zabrakło detali zaczerpniętych z mitologii: rzeźb Herkulesa z hydrą i Samsona z lwem, które symbolizują walkę z grzechem. To elementy maryjne są jednak kluczowymi motywami zdobniczymi. Wszystkie te walory sprawiają, że leżajskie organy są dziełem wyjątkowym i jednocześnie unikatowym przykładem potrydenckiej sztuki sakralnej.