Reklama

Niedziela na Podbeskidziu

Śladem judaików

Nowa propozycja Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej.

Niedziela bielsko-żywiecka 4/2021, str. V

[ TEMATY ]

Dzień Judaizmu

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej

Mezuza (z hebrajskiego futryna drzwiowa) – zwitek pergaminu z tekstami Księgi Powtórzonego Prawa

Mezuza (z hebrajskiego futryna drzwiowa) – zwitek pergaminu z tekstami Księgi Powtórzonego Prawa

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Na bielskim zamku szykuje się wymiana ekspozycji historycznej. Z tego względu siedem rycerskich komnat zostanie na nowo zaaranżowanych. W jednej z nich zobaczyć będzie można obraz religii Śląska Cieszyńskiego, którego integralną część tworzyła wspólnota Mojżeszowa. Propozycja muzealników to tylko pretekst do poszukiwania regionalnych judaików na znacznie szerszą skalę.

Tryptykowa gablota poświęcona dwóm religiom dominującym w śląskim Bielsku i w galicyjskiej Białej Krakowskiej to nowa propozycja w dziale historycznym Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej. W jej wnętrzu znajdą się precjoza powiązane z chrześcijaństwem (wyznania: katolickie i protestanckie) oraz judaizmem. Kolekcję judaików wzbogaci depozyt pozyskany w grudniu 2019 r. od śląskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków – zwój klaf (tekstów) mezuzy (z hebrajskiego futryna drzwiowa), który znaleziono w jednej z kamienic na bielskim Rynku.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Muzealnicza gablota obok mezuzy wypełni się m.in. jadem – wskazówką do czytania Tory.

Podziel się cytatem

Reklama

– Mezuza to jest kawałek pergaminu wkładanego do pojemnika znajdującego się przy framudze drzwi, który był przy wyjściu i wejściu do domu zawsze dotykany, aby pozyskać błogosławieństwo dla domowników – tłumaczy Grzegorz Madej, pracownik bielskiego muzeum. Eksponowany pergamin o wymiarach 13,1 na 13 cm datowany jest na II połowę XIX wieku. Wnęka po nim widoczna jest do dziś. Wyznacza ją wgłębny ukośny otwór na kamiennych ościeżach widziany od prawej strony. Właścicielami kamienicy, z której pochodzi mezuza, byli od ok. 1875 r. Gustav Johanny junior, a od 1904 r. Mückenbrunn Abraham.

Tekst znalezionej modlitwy zawiera wyimki z Księgi Powtórzonego Prawa (6, 4-9 i 11, 13-21), w których odnajdziemy przykazanie miłości wsparte ponagleniem: „Wypisz je na odrzwiach swojego domu i na twoich bramach”.

Muzealnicza gablota obok mezuzy wypełni się m.in. jadem – wskazówką do czytania Tory; naczyniami liturgicznymi, zwanymi balsaminkami, lampą chanukową, kubkiem kiduszowym oraz fotografiami synagog z Bielska i Białej Krakowskiej, a także macewy z cieszyńskiego cmentarza. To wszystko będzie można zobaczyć w dziale poświęconym wielokulturowości Bielska-Białej zaraz po zniesieniu ograniczeń pandemicznych.

2021-01-20 10:48

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

17 stycznia: XXIV Ogólnopolski Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce

[ TEMATY ]

Dzień Judaizmu

judaizm

TER

Pod hasłem: Życie i śmierć. „Kładę dziś przed tobą życie i szczęście, śmierć i nieszczęście” (Pwt 30,15) w niedzielę 17 stycznia odbędzie się XXIV Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce. W tym roku z uwagi na pandemię koronawirusa i obowiązujące ograniczenia wszystkie wydarzenia będą odbywać się w przestrzeni Internetu.

Temat tegorocznych obchodów nawiązuje do wydarzeń minionego roku. Kryzys związany z pandemią koronawirusa dotknął cały świat w wielu dziedzinach życia: społecznej, ekonomicznej, ale także duchowej. „Konieczność wielomiesięcznej izolacji domowej, zamknięte świątynie, niemożność uczestnictwa we wspólnotowym życiu religijnym wraz z narastającym lękiem o własne życie i życie swoich bliskich, wszystko to stawia nas wobec pytania o sens tego doświadczenia, a zarazem stanowi swoisty sprawdzian naszej wiary” – pisze bp Rafał Markowski w Słowie przewodniczącego Komitetu Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem na XXIV Dzień Judaizmu.
CZYTAJ DALEJ

Wybór ludzi prostych odsłania sposób Boga, który buduje wspólnotę od dołu

2026-01-14 21:02

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Grażyna Kołek

Izajasz mówi do ziemi, która zaznała upokorzenia. Zabulon i Neftali leżały na północy. W VIII wieku przed Chr. te okolice pierwsze przyjęły cios Asyrii i doświadczyły przesiedleń. Prorok pamięta o „drodze nadmorskiej” i o „Zajordaniu”, o szlakach, którymi przechodzili obcy. W takich miejscach rodzi się zdanie o światłości. „Naród kroczący w ciemnościach” opisuje ludzi idących dalej, choć widzą mało. Ciemność w Biblii dotyka nocy, lęku i utraty sensu. Światłość (’ôr) jest znakiem obecności Pana. Ona wschodzi nad tymi, którzy „mieszkają w krainie mroków”, w przestrzeni naznaczonej śmiercią i przemocą. Izajasz mówi o świetle „wielkim”. Ono zmienia sposób widzenia. W tekście brzmi też obietnica pomnożenia narodu. To język życia, które wraca, gdy lud przestaje się kurczyć pod naciskiem. Radość zostaje nazwana „przed Tobą”, przed obliczem Boga. Prorok porównuje ją do radości żniwiarzy i do podziału zdobyczy. To obrazy ulgi po ucisku i oddechu po czasie ciężkiej pracy. Prorok opisuje rozbicie jarzma, kija na barkach i rózgi ciemięzcy. Przywołuje „dzień Midianu”, pamięć zwycięstwa Gedeona. To zwycięstwo przyszło bez siły wielkiej armii. Wskazuje na Boga, który potrafi przerwać spiralę strachu i oddać godność uciskanym. „Galilea pogan” brzmi jak przestrzeń (goyim), narodów. To miejsce mieszane, słabiej chronione, często lekceważone przez centrum. Izajasz widzi tam początek odnowy. Światło rozpala się właśnie na pograniczu. Proroctwo pokazuje Pana, który wchodzi w historię ran i czyni ją miejscem nowego początku. W tej obietnicy Pan sam staje się światłem drogi.
CZYTAJ DALEJ

Generał Paulinów w święto patronalne Zakonu: św. Paweł Pustelnik wzorem Bożego dziedzica

2026-01-15 18:24

[ TEMATY ]

Jasna Góra

Paulini

św. Paweł Pierwszy Pustelnik

BPJG

O tym, co tracić, by zyskać świętość przypomniał w święto patronalne Zakonu o. Arnold Chrapkowski. Przełożony generalny Zakonu Paulinów przewodniczył Mszy św. wspólnotowej w obchodzoną dziś uroczystość św. Pawła Tebańczyka.

To pierwszy pustelnik, który przez 90 lat w samotności modlił się za świat, stanął u początku rozwoju życia monastycznego najpierw w Egipcie, a później w Kościele. Znalazł licznych naśladowców. Jako swego patriarchę obrali go pustelnicy jednoczący się w XIII w. na ziemi węgierskiej we wspólnotę, którą od ponad 700 lat znamy jako Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Dziś w swoje święto patronalne paulini również ponowili profesję zakonną: śluby czystości, ubóstwa i posłuszeństwa.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję