Reklama

Niedziela Zamojsko - Lubaczowska

Święty chleb

Muzeum Sakralne Katedry Zamojskiej przygotowało wystawę, dzięki której możemy poznać historię opłatka, pieczywa liturgicznego i obrzędowego.

Niedziela zamojsko-lubaczowska 52/2020, str. II

[ TEMATY ]

Boże Narodzenie

opłatek

Ks. Krzysztof Hawro

Opłatek – chleb, który jednoczy

Opłatek – chleb, który jednoczy
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

W czasie pandemii, gdy obostrzenia i przepisy sanitarne nie pozwalają nam zwiedzać muzeów i organizowanych wystaw, zapraszam Państwa do wędrówki po Skarbcu Historii, Sztuki i Nauki, który mieści się w budynku Wikarówki przy zamojskiej katedrze. To właśnie tam możemy poznać historię wypieku i prac związanych w powstawaniem opłatka, którym się dzielimy w te świąteczne dni. Poznać też możemy historię i rodzaje pieczywa liturgicznego i obrzędowego.

Podzielony opłatek

Prezentowana wystawa przypomina nam, że zwyczaj łamania i dzielenia się opłatkiem zawiera dalekie echo form kultowych i życia wspólnotowego pierwszych chrześcijan. Jednakże bliższym naszej polskiej tradycji jest patriarchalny rytuał powstały w dawnych wiekach na południu Europy i polegający na wzajemnym obdarowywaniu się przez duchowieństwo i wiernych tzw. eulogiami. Były to chleby błogosławione, symbolizujące zjednanie wspólnot chrześcijańskich z Bogiem i świętymi, które wymieniały pomiędzy sobą zakony i bractwa religijne. Rozdawano je także przychodzącym do kościoła wiernym, aby w święto Bożego Narodzenia łamali je i spożywali na znak braterstwa i przynależności do wspólnoty chrześcijańskiej.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

W Polsce początki dzielenia się opłatkiem sięgają końca XVIII stulecia. Od razu też zwyczaj upowszechnił się nie tylko w środowisku dworskim, ale także wśród mieszczan i chłopów, na obszarze prawie całej Polski, z wyjątkiem części Pomorza oraz Warmii i Mazur; tam jeszcze w początkach XX wieku nie znano obyczaju łamania opłatka.

Wiejskie tradycje

W wielu regionach Polski, zwłaszcza na wsiach, znany i zachowywany jeszcze dotąd przez ludzi starszych, przywiązanych do tradycji, jest zwyczaj obdzielania opłatkiem i resztkami potraw wigilijnych zwierząt gospodarskich, przede wszystkim krów i koni, a niekiedy wszystkich zwierząt hodowlanych i domowych. Uważano bowiem, że tak wielkiego święta, jakim jest Boże Narodzenie, dostąpić winien także świat zwierzęcy. Chrystus się w onej godzinie narodził, to niech każde stworzenie krzepi się tym chlebem świętym. Zwykle dla zwierząt przeznaczone były opłatki określonego koloru. W Galicji np. dla bydła wydzielony był opłatek żółty, ponieważ żółte masło dają krowy, którym w paśniku dano żółty opłatek, konie zaś otrzymywały opłatki czerwone, bo taki miał najskuteczniej chronić je przed zołzami. W niektórych regionach podawano zwierzętom opłatki zielone lub fioletowe.

Ozdoby, naczynia i palenisko

Oprócz historii, zwyczajów i powstawania opłatka, poznać możemy proces zasiewu i wzrostu ziarna siewnego, z którego wyrabiano mąkę i różnego rodzaju kasze. Widzimy sierpy, kosy, cepy, ale również koła i moździerze, w których męło się ziarno, z której powstawała mąka. Ważnym punktem wystawy jest ekspozycja opłatków wigilijnych oraz sposobów ich produkowania i wycinania. Obok opłatków widzimy służące do wypieku naczynia i przyrząd do wycinania komunikantów i hostii.

Okiem wyobraźni

Powędrujmy myślą w tym świątecznym czasie do zamojskiej Wikarówki, by zobaczyć, a może nawet przypomnieć sobie, jak to kiedyś na wsi bywało. Zobaczymy babcine Kaciuby, niecki, formy do wypieku bab i korowaja.

2020-12-19 20:15

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Abp Jędraszewski: Boże Narodzenie jest każdego dnia

[ TEMATY ]

Boże Narodzenie

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Każdego dnia jest Boże Narodzenie, kiedy wznosimy nasze myśli, pełne miłości i czystości do Matki Najświętszej. Kiedy Ona patrzy na nas, na nasze łzy i nas pociesza - mówił metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski podczas rorat akademickich w kolegiacie św. Anny.

Metropolita krakowski odprawił Mszę św. roratnią w kolegiacie św. Anny w Krakowie, podczas której wygłosił swe słowo do zebranej młodzieży akademickiej.
CZYTAJ DALEJ

Ostatnia Msza św. Leona XIV w tej podróży apostolskiej. Papież w Limie: podróż dobiega końca, ale misja trwa

2026-11-16 18:37

[ TEMATY ]

Leon XIV w Ameryce Południowej

Lima

ostatnia Msza św.

Vatican Media

Papież Leon XIV w Limie

Papież Leon XIV w Limie

Naród peruwiański jest także moim narodem! – powiedział Leon XIV podczas Mszy św. w Limie, kończącej jego podróż apostolską do Urugwaju, Argentyny i Peru. W ostatniej homilii pielgrzymki Papież podkreślił, że siłą Kościoła jest miłość, a nie światowa potęga. Przywołał przykład św. Turybiusza z Mogrovejo, który poświęcił życie ewangelizacji i pomocy rdzennym mieszkańcom. Wezwał też wiernych do kontynuowania misji Chrystusa.

To było pożegnanie Papieża z jego ukochanym Peru i ostatnie spotkanie z wiernymi podczas podróży apostolskiej do Ameryki Łacińskiej. Na Mszy św. zgromadziło się półtora miliona ludzi, ale wielkie rzesze żegnały Ojca Świętego także na trasie jego przejazdu do bazy lotniczej Las Palmas w Limie.
CZYTAJ DALEJ

Leon XIV żegna Peru: Głosiłem wam Chrystusa, zabieram świadectwo wiary

2026-11-16 19:03

[ TEMATY ]

świadectwo wiary

Leon XIV w Ameryce Południowej

żegna Peru

Vatican Media

Leon XIV żegna Peru

Leon XIV żegna Peru

„Przybyłem, aby głosić wam Chrystusa, a zabieram ze sobą świadectwo wiary i pobożności, które zawsze w was podziwiałem” – mówił Papież Leon XIV na zakończenie pożegnalnej Mszy św. w Limie. Ojciec Święty podziękował za obfitość łask, podkreślając, że Peru przypomniało mu, iż Kościół jest naprawdę rodziną.

W poniedziałek, 16 listopada, na terenie bazy lotniczej Las Palmas w Limie odbyła się Msza św. na zakończenie podróży apostolskiej Ojca Świętego do Ameryki Południowej. Papież Leon XIV wyznał zgromadzonym wiernym, że czuł się w Peru jak w domu.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję