Monika Kanabrodzka: Na kartach historii zapisały się czasy programowej laicyzacji wychowania oraz utrudniania bądź eliminowania religii w szkołach. Z jakimi problemami i wyzwaniami mierzą się dziś katecheci?

Ks. Michał Siduniak: Pamiętam, jak bp Tadeusz Pikus w jednej z homilii powiedział kiedyś, że w latach 90. Polska straciła miliony katechetów. Chodziło oczywiście o rodziców, którzy zwolnili się z obowiązku wychowania religijnego, gdy katecheza powróciła do szkół. Uczę w szkole rok i mam wrażenie, że zainteresowanie rodziców jest niewielkie, niektórzy nie widzą problemu, gdy dziecko chce wypisać się z zajęć katechezy. Do tego argumenty finansowe, czyli rosnące w siłę przekonania o konieczności wyprowadzenia religii ze szkół czy źle pojęta neutralność światopoglądowa szkoły tworzą złą atmosferę wokół samego przedmiotu i katechetów. Katecheta to ktoś więcej. Jeśli nie ma tego na uwadze, może przedstawiać krzywy obraz przedmiotu, który należy jedynie wyłożyć i zaliczyć.

Ostatnio w ramach sprzeciwu wobec orzeczenia TK ws. aborcji eugenicznej zostały zorganizowane marsze, w tym w kilku miastach naszej diecezji. Wśród protestujących przeciwko życiu była m.in. „nasza” młodzież. Co poszło nie tak?

Renata Suchta: Moim zdaniem nie chodzi o to, że coś poszło nie tak. Mówimy dzieciom od najmłodszych lat, że Bóg dał nam wolną wolę, że po tym, jak nauczymy się odróżniać dobro od zła, mamy prawo wyboru drogi, którą chcemy kroczyć. Świat, którym fascynuje się duża grupa współczesnej młodzieży, pokazuje zakłamany obraz tego, co jest dobre, a co złe. Myślę, że wielu ludzi, nie tylko młodzieży, dało się po prostu zmanipulować.

Jak zrozumieć skłonne do buntu młode pokolenie i ustrzec je przed neomarksistowską pułapką?

Ks. MS: Po pierwsze, zawsze trzeba chcieć. Trzeba zrozumieć realia i środowisko, w jakim się wychowują i żyją. Ono z każdym rokiem jest inne. Nie mówiąc już o tym, jakie było 20 czy 30 lat temu. Przeczytałem kiedyś historię wikariusza, który prowadził w swojej parafii grupę ministrantów. Z jego pracy proboszcz był bardzo niezadowolony. Mówił, że jak on był wikariuszem to w takiej parafii jak ta, było blisko 100 ministrantów. Zdecydował, że to on weźmie pod opiekę służbę liturgiczną. Po jakimś czasie, lekko załamany oddaje ją swojemu wikariuszowi, kwitując krótko, że to już nie jest ta sama młodzież, z którą on kiedyś pracował. Chcąc zrozumieć młodego człowieka, trzeba znaleźć wspólny mianownik – wejść w jego kategorie myślowe. Choć, przechodząc korytarzem szkoły, widzę ogromną większość młodych ludzi posługujących się telefonami i niezainteresowanych światem. Kiedy ich zagaduję, interesuję się nimi i z nimi rozmawiam, widzę, jaki głód relacji mają. Tego potrzebują.
RS: Żeby zrozumieć, trzeba być przy nich i słuchać. Mimo różnicy zdań, dawać poczucie bezpieczeństwa i troski. Czasami jest to trudne, ponieważ młodzi myślą, że dorośli chcą ich na siłę zmieniać. Stąd mamy te wszystkie kłótnie i prowokacyjne zachowania z ich strony. Co zrobić, żeby ustrzec? Najpierw odpowiedzmy sobie na pytanie: czy naszym bliskim udało się ustrzec nas przed wszystkimi niewłaściwymi wyborami? Obawiam się, że nie. Tu potrzeba własnego bagażu doświadczeń. To nie znaczy, że muszą wszystkiego spróbować. Myślę, że ważne jest, by usłyszeli świadectwa tych, którzy przeszli w swoim życiu różne trudne chwile i odnaleźli drogę, prawdę i życie.

W jaki sposób zachęcić młodzież na katechezie do poszukiwania prawdy i zaszczepiać w nich miłość do Pana Boga i bliźniego?

RS: Samemu być prawdziwym. Nie udawać kogoś, kim się nie jest. Umieć przyznać się do błędu czy niewiedzy na jakiś temat. Nieustannie dawać świadectwo własnego dążenia do poszukiwania prawdy i doświadczania miłości Bożej w codziennym życiu.
Ks. MS: Jeśli zobaczą w katechecie pasję, jako otwarcie się na nich i ciągłą chęć pokazywania im Pana Boga, to coś w nich drgnie. Młodzież musi zobaczyć, że nam na nich zależy, że mamy i oddajemy im w miarę możliwości nasz czas. Że nie przeliczamy ich tylko na godziny i zrealizowany materiał. W Internecie wiele jest teraz informacji o śmierci księży. Tak jak wszyscy, w większości starsi umierają również na Covid-19. Czytając komentarze można znaleźć podziękowanie za katechezę, która w latach młodości tych ludzi była pełną szacunku i przyjaźni rozmową i towarzyszeniem. Takim świadectwem, które będzie ukierunkowane ostatecznie na Pana Boga można zaszczepić w nich obraz miłości Boga, który zrealizują w stosunku do bliźniego.

Z jednej strony mamy świat mediów elektronicznych, w którym doskonale odnajduje się współczesna młodzież, zaś z drugiej rzeczywistość wiary pogłębianą na katechezie. Jak zgrać te dwa światy?

Ks. MS: Chyba najprościej jak się da – wejść w Internet z Dobrą Nowiną. Co więcej, my tam już jesteśmy – profile na Facebooku, strony i inicjatywy ewangelizacyjne, eventy, transmisje, konferencje itp. W krajobrazie Internetu to już normalne, że znajduje się jego chrześcijańska strefa. Warto pamiętać, jak to działa. Konieczne jest, żeby budowanie relacji i przekazywanie wartości w świecie katechezy czy duszpasterstwa miało swój pozytywny wydźwięk w głoszeniu Ewangelii przez Internet.
RS: Dzisiaj to wcale nie jest takie trudne, jak się wydaje niektórym. Media elektroniczne zawierają mnóstwo treści ewangelizacyjnych. Wystarczy samemu je odkryć, poznać, przekonać się do nich i przekazywać uczniom. Ważne jest, byśmy się nie upierali przy swoich „starych” metodach katechizacji, tylko byli otwarci na to, co nowe. W tym miejscu pragnę skierować wielkie „Bóg zapłać” tym, którzy sami tworzą wspaniałe pomoce katechetyczne w sieci i uczą nas, jak z nich korzystać.