Reklama

Aspekty

Wielcy z naszego regionu

Opat Felbiger z Żagania

Z terenu Środkowego Nadodrza pochodzi wielu znanych i uznanych badaczy, odkrywców i artystów. O niektórych z nich pisałem już na łamach Aspektów. Tym razem chcę krótko przybliżyć postać pewnego opata z Żagania.

Niedziela zielonogórsko-gorzowska 48/2020, str. IV

[ TEMATY ]

historia

Żagań

Archiwum Aspektów

Opat żagański Johann von Felbiger

Opat żagański Johann von Felbiger

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Sytuacja pandemii spowodowała, że w szkołach trzeba było zastosować na nieznaną do tej pory skalę metodę nauczania zdalnego on-line. Każde nauczanie opiera się o jakąś metodę. Wypracowanie tej najskuteczniejszej jest zapewne pragnieniem każdego nauczyciela. Jeśli zaś chodzi o nowoczesne metody, to trzeba wspomnieć o Żaganiu i miejscowym klasztorze.

Reformator edukacji

Opactwo Kanoników Regularnych Reguły Świętego Augustyna w Żaganiu było bardzo ważnym ośrodkiem naukowym i kulturalnym Księstwa Żagańskiego i szerzej całego Śląska. Związanych z nim było wielu wybitnych duchownych. Pośród nich na szczególną uwagę zasługuje opat Johann von Felbiger, główny komisarz edukacji cesarstwa, reformator edukacji i pedagog.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Felbiger urodził się 6 stycznia 1724 w Głogowie. W 1746 r. wstąpił do zakonu. Święcenia kapłańskie otrzymał dwa lata później. Musiał być bardzo poważany w swojej wspólnocie, bo już po dziesięciu latach został opatem klasztoru. Szczególną uwagę przywiązywał do pracy i organizacji nauczania szkół elementarnych. Dostrzegając ich niski poziom nauczania, rozpoczął od zreformowania szkół, które podlegały klasztorowi.

Reklama

W 1762 r. udał się z prywatną wizytą do Berlina, gdzie odwiedził założone przez Jana Juliusza Heckera seminarium dla kształcenia nauczycieli. Zainteresował się stosowanymi tam metodami i stał się ich propagatorem. Wysłał tam też swoich uczniów, aby dokładnie zapoznali się z metodami nauczania w szkole realnej.

Centrum edukacyjne Śląska

W 1764 r. Felbiger przygotował ustawę szkolną dla katolików mieszkających na Śląsku i w Hrabstwie Kłodzkim. Opierała się ona na rozporządzeniach dotyczących szkół, zastosowanych wcześniej w szkołach podległych klasztorowi w Żaganiu. To za jego czasów Żagań stał się centrum edukacyjnym całego Śląska. Dzięki jego zabiegom wydano tzw. Katechizmy śląskie w językach niemieckim i polskim. Jemu zawdzięczamy też tak wspaniałe wydawnictwo, jak Nowo zebrane obiecadło do sylabizowania y czytania dla potrzeby osobliwie Gornego Sląska szkół, po polsku y po niemiecku wyprawione. Również za jego czasów założono na wieży klasztoru stałe obserwatorium astronomiczne i stację meteorologiczną, a na wieży kościoła w 1769 r. położono jeden z pierwszych w Europie piorunochronów.

Jeśli chodzi o nowoczesne metody nauczania, to trzeba wspomnieć o Żaganiu i miejscowym klasztorze.

Podziel się cytatem

Reklama

Do historii wychowania i dydaktyki przeszedł nasz opat jednak głównie dzięki metodzie, którą na Śląsku, a także później w Polsce i Austrii nazywano „metodą sagańską” (żagańską). Zasadniczym jej założeniem było stwierdzenie, że nauczyciel pracując z dzieckiem, ma przechodzić od rzeczy łatwiejszych do tych trudniejszych. W praktyce chodziło np., by na początku uczenia czytania stosować metodę głoskową. Metoda żagańska zakładała także wspólne nauczanie dzieci w klasie oraz sprawdzanie zdobytej przez uczniów wiedzy na lekcji. Częścią tej metodą było również używanie na lekcji tabel oraz podział uczniów na klasy, w zależności od stopnia zaawansowania w nauce.

Austria i Węgry

Owocna praca Felbigera na Śląsku została przerwana w roku 1774. W tym roku udał się do Austrii na zaproszenie Marii Teresy. Cesarzowa oddała w całości pod zarząd szkolnictwo ludowe Felbigerowi. Już w grudniu 1774 r. nasz opat przygotował i wydał zarządzenie regulujące system szkolny w Austrii.

Wiedeń nie był jednak ostatnim etapem działalności Felbigera. Po śmierci Marii Teresy popadł w niełaskę. Ostatecznie został skierowany do Bratysławy, gdzie zajmował się administrowaniem szkołami węgierskim. Zmarł 17 maja 1788 w Bratysławie.

2020-11-25 11:08

Oceń: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Poszli w bój bez broni - modlitewnik z 1861 r.

„Poszli w bój bez broni” to książka, w której do rąk czytelników powraca modlitewnik z 1861 r. Jego oryginał, liczący 48 stron rękopis, znalazła w krakowskim antykwariacie prof. Joanna Sobczykowa.

Zbiór patriotycznych tekstów modlitewnych spisany starannym kaligraficznym pismem stworzyła, niemal w całości, ta sama, nieznana z nazwiska, osoba. Jak przypuszcza po przeanalizowaniu rękopisu prof. Joanna Sobczykowa prawdopodobnie była to kobieta, świadek manifestacji i nabożeństwa w intencji uczestników lub poległych, które miało miejsce w kościele PP. Wizytek w Warszawie. Nie można wykluczyć, że rękopiśmienny zbiorek, zawierający ponad 30 tekstów, stanowi kopię innego modlitewnika o charakterze osobistym lub rodzinnym. Jest prawdopodobne, że tego rodzaju zbiorki często powstawały w czasach niewoli narodowej i krążyły w odpisach w kręgach patriotycznych.
CZYTAJ DALEJ

Ks. Maciej Będziński został ponownie dyrektorem Papieskich Dzieł Misyjnych w Polsce

Watykańska Dykasteria ds. Ewangelizacji mianowała ks. dr. Macieja Będzińskiego z diecezji radomskiej dyrektorem krajowym Papieskich Dzieł Misyjnych (PDM) w Polsce na drugą, pięcioletnią kadencję.

Dr Maciej Będziński jest księdzem diecezji radomskiej. Urodził się 29 stycznia 1981 r. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk abpa Zygmunta Zimowskiego 27 maja 2006 r. W latach 2014-2021 był sekretarzem krajowym Papieskiego Dzieła Rozkrzewiania Wiary i Papieskiego Dzieła św. Piotra Apostoła w Polsce. W 2021 r. został dyrektorem Papieskich Dzieł Misyjnych w Polsce.
CZYTAJ DALEJ

84-letni kapłan z Polski wystartował w zawodach narciarskich

2026-02-23 17:09

[ TEMATY ]

narciarstwo

diecezja.bielsko.pl

Ks. Władysław Nowobilski

Ks. Władysław Nowobilski

Były proboszcz parafii św. Maksymiliana w Ciścu, budowniczy „kościoła jednej doby”, 84-letni ks. Władysław Nowobilski, rodem z Białki Tatrzańskiej, oraz liczne grono górali w strojach regionalnych wzięli udział w 41. Otwartych Zawodach Narciarskich o Puchar Przechodni Związku Podhalan. Wydarzenie odbyło się 22 lutego 2026 r. na stoku „Na Zadziale” w Nowym Targu. Zanim rozpoczęto sportową rywalizację, uczestnicy zgromadzili się na polowej Mszy św., której przewodniczył ks. Nowobilski.

Kapłan był także jednym z zawodników. Podkreślał wdzięczność Bogu za możliwość ponownego startu na nartach, mimo wieku. Silną grupę stanowili górale z Nowego Targu. Wystartowali m.in. Andrzej Rajski i Danuta Rajska-Hajnos, którzy z humorem komentowali swoje szanse w poszczególnych kategoriach wiekowych. Z kolei emerytowany kapitan PLL LOT Józef Wójtowicz żartował, że zamienił stery boeinga na narciarskie kijki. Wsparcie dla zawodników zapewniała grupa kibiców z góralskimi dzwonkami. Uczestnicy mogli skosztować regionalnych potraw, m.in. moskoli oraz chleba ze smalcem.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję