Anna Janowska: Duży sukces kliniki Provisus to operacja zaćmy u najstarszego pacjenta w Polsce. Jak czuje się pacjent?

Dr Michał Nowak: 12 grudnia 2019 r. w klinice Provisus w Częstochowie zespół pod moim kierownictwem wykonał zabieg usunięcia zaćmy u mieszkańca Częstochowy, który w tym roku ukończy 104 lata. Chirurgiem operującym był dr n. med. Wojciech Kołodziejczyk. Zabieg trwał 10 minut i przebiegł bez komplikacji. Po dwóch godzinach pacjent opuścił klinikę. Miesiąc później był u nas na badaniu kontrolnym. Stwierdziliśmy, że jego stan jest bardzo dobry. Sam pacjent także mówi, że jest zadowolony z wyniku operacji.

Z zaćmą wiążą się różne pytania i wątpliwości pacjentów.

Współczesna medycyna zna odpowiedzi na wiele z tych pytań. W ciągu ostatnich 20 lat w operacjach usunięcia zaćmy zmieniło się niemal wszystko. Często pacjenci z zaćmą odczuwają, że widzą gorzej, bo na oko nachodzi im jakby błonka, albo stwierdzają, że widzą świat jak przez brudną szybę. Mówiąc językiem medycznym, choroba polega na zmętnieniu naturalnej ludzkiej soczewki i zwykle postępuje wraz z wiekiem. Po 75. roku życia zaćma dotyka ponad 70% populacji. Co najbardziej istotne – jest to choroba całkowicie uleczalna. Nie ma możliwości leczenia farmakologicznego – metodą leczenia jest operacja, która pozwala zobaczyć świat na nowo.

Na jakie objawy trzeba zwrócić uwagę?

Pierwsze objawy, które mogą sugerować wystąpienie zaćmy, to częstsza potrzeba wymiany szkieł okularowych i pogorszenie widzenia, zwłaszcza wieczorem. Mogą wystąpić również swędzenie oczu, nadwrażliwość na światło i łzawienie. Szybkość rozwoju choroby jest różna. Czasami zaćma może rozwijać się latami, czasami w ciągu kilku miesięcy, a nawet tygodni.

Wielu starszych pacjentów uważa, że w ich wieku nie warto się operować.

Wiek nie jest przeciwwskazaniem do operacji usunięcia zaćmy. Kiedyś, przy innej technice operacji, czekano, aż soczewka całkowicie zmętnieje. Teraz stosujemy inną technikę i odkładanie operacji do czasu, aż soczewka zmętnieje całkowicie, jest niekorzystne dla pacjenta. Wiadomo, że pacjenci, którzy gorzej widzą, częściej ulegają urazom i wypadkom, które grożą złamaniem kości, co w starszym wieku jest niebezpieczne. Im wcześniej pacjent zdecyduje się na zabieg, tym lepiej. Rokowanie jest wtedy lepsze, rana pooperacyjna szybciej się goi. Poprawa widzenia, która następuje już po kilku godzinach, pozwala odzyskać radość życia.

Na czym polega operacja?

Zaćma to choroba soczewki oka, a operacja polega na zastąpieniu naturalnej, zmętniałej soczewki przez soczewkę sztuczną. W naszej klinice stosujemy cięcie o szerokości 2 mm. Operacja trwa 10-20 minut i najczęściej przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym. Przed operacją wykonujemy badania biometryczne i oceniamy, jaką soczewkę należy wszczepić. Dobór soczewki pozwala skorygować dotychczasową wadę wzroku pacjenta, jak np. nadwzroczność, krótkowzroczność czy astygmatyzm. Mamy nowoczesny sprzęt i znakomitych specjalistów. Niestety, nie mamy kontraktu NFZ na wykonywanie zabiegów. Natomiast w ramach NFZ działają nasze poradnie okulistyczne. Naszą chlubą jest poradnia leczenia chorób siatkówki – jedyna w tym regionie.

Ilu Polaków choruje na zaćmę?

Choroba jest dużym problemem zdrowotnym i demograficznym. W Polsce zaćma jest drugą, po chorobach siatkówki, przyczyną ślepoty i pogorszenia widzenia. W skali kraju notujemy ok. 400 tys. nowych przypadków zaćmy rocznie. Problemem jest nierówny dostęp do świadczeń. Na przykład w regionie częstochowskim na operację zaćmy w ramach NFZ czeka się ok. roku, podczas gdy w skali kraju jest to średnio ok. pół roku.