KS. TOMASZ ZMARZŁY: – To już V edycja festiwalu. Skąd idea takiego przedsięwzięcia?

MICHAŁ FIUK: – Przed pięciu laty w głowach młodych będzińskich muzyków zrodził się pomysł, aby ukazać piękno organów piszczałkowych znajdujących się w najbliższej okolicy. I tak oto idące ze sobą w parze wielka pasja i młodzieńcza determinacja spowodowały, że z kilku koncertów powstał festiwal, który jest jedynym w swoim rodzaju wydarzeniem artystycznym promującym instrumenty piszczałkowe w diecezji sosnowieckiej. Większości z nas organy kojarzą się z instrumentem towarzyszącym podczas liturgii, ale to także doskonałe, precyzyjne narzędzie do wykonywania koncertowych, solowych popisów, które w zależności od bogactwa i możliwości technicznych samego instrumentu potrafią oczarować niejednego zwykłego śmiertelnika.

– Każdy koncert jest inny. Jaka jest formuła festiwalu. Jakie niespodzianki muzyczne czekają słuchaczy?

– Śmiało można powiedzieć, że każdy koncert jest inny i niezapomniany z wielu względów. Przede wszystkim występujący artyści, różnorodność repertuarowa oraz sam instrument w połączeniu ze specyfiką miejsca koncertu dają możliwość uniesień artystycznych i duchowych. Sama formuła festiwalu jest otwarta i można powiedzieć, że ewoluuje z roku na rok, oczywiście zachowując swój organowy, tożsamościowy charakter. Podczas koncertów, oprócz samych organistów, zaczyna przybywać wokalistów oraz instrumentalistów, co nas bardzo cieszy, ponieważ widzimy, jak rozrasta się nasza muzyczna, festiwalowa rodzina. Można wtedy usłyszeć muzykę organową zarezerwowaną absolutnie dla tego instrumentu oraz wiele pięknych utworów, w których organy akompaniują, tworząc niezwykłe muzyczne tło. Ale to nie koniec niespodzianek! Możemy usłyszeć utwory, które są zaadoptowane na potrzebę koncertu i instrumentu, czyli mówiąc fachowo, transkrybowane na organy ale także w odwrotnym kierunku, czyli utwory organowe transkrybowane np. na akordeon – jak to będzie miało miejsce w wykonaniu fantastycznego tria akordeonowego z Ukrainy w będzińskiej świątyni pw. Świętej Trójcy.

– Festiwal nie odbyłby się bez zaangażowanych instytucji i osób. Kto wspiera to wyjątkowe wydarzenie?

– Oczywiście, przygotowując wydarzenie tego formatu, nie jesteśmy w stanie sami wszystkiemu sprostać. Pragnę podkreślić, że nasz festiwal jest otwarty i wstęp na wszystkie koncerty jest darmowy. Z tego wynika jasno, że festiwal nie ma na celu funkcji zarobkowej, co czyni go w pewien sposób zależnym od instytucji czy sponsorów. Wiele instytucji samorządowych to nasi przyjaciele, wspierający nas, organizatorów – np. Stowarzyszenie Artystów Spectrum – w czasie organizacji festiwalu. Zawsze możemy liczyć na wsparcie oraz patronat włodarzy zagłębiowskich miast i gmin: Będzin, Bolesław, Dąbrowa Górnicza, Olkusz czy Sosnowiec. W tym roku do grona przyjaciół wspierających festiwal dołączyli marszałkowie województw małopolskiego i śląskiego. Po raz drugi nasz festiwal został objęty patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

– Czy potrzebne są tego typu inicjatywy? Po co i komu festiwal muzyki organowej?

– Ależ oczywiście! Zapraszamy na nasze koncerty! Wówczas można się przekonać, jak tego typu wydarzenie jest potrzebne. Koncerty, festiwale żyją dzięki publiczności, a nasza Zagłębiowska jest oczywiście najlepsza i zawsze nam towarzyszy podczas muzycznych, organowych spotkań. Żyjemy w takim czasie i przestrzeni, w której ludzie potrzebują możliwości wyboru tego, co wpada do ich uszu. Odkrywają na nowo piękno muzyki, sztuki, potrzebują wyciszenia, doszukują się tego, co ponadczasowe, doskonałe. Chcą odnaleźć Boży pierwiastek, zanurzając się właśnie w muzyce organowej, która potrafi zaspokoić nawet najbardziej wymagającego słuchacza.

– Każdy koncert to oprócz muzycznej uczty także skarbnica wiedzy o muzyce. Czy słowo o muzyce pomaga słuchaczom w odbiorze utworów?

– „Muzyka zaczyna się tam, gdzie kończą się słowa” – powiedział Claude Debussy. Zgadzam się z tym francuskim kompozytorem, wybitnym przedstawicielem impresjonizmu muzycznego. Dlatego prowadząc koncert, staram się, by słowo było wstępem do tego, co za chwilę usłyszymy. Czasem jest to trudne, gdy mówimy o muzyce największych geniuszy. Rola słowa podczas koncertów to umiejscowienie prezentowanej muzyki danego kompozytora w przestrzeni muzycznych dziejów. Zamiast przygotowywać profesorską narrację wykładu, chcemy pokazać publiczności wiedzę merytoryczną w formie ciekawostki, tak by zachęcić ją do dalszego studiowania.

– Kiedy i gdzie będą koncerty? Czym jest festiwal na mapie Zagłębia?

– Już odmierzamy godziny do koncertu inaugurującego V Zagłębiowski Międzynarodowy Festiwal Organowy, którego pierwsze takty wybrzmią w sosnowieckiej katedrze 8 września br. o godz. 19.00. Przy organach zasiądzie Lidia Książkiewicz – pełniąca funkcję organisty tytularnego katedry Notre-Dame w Laon (Francja). I tak w każdą kolejną niedzielę, aż do 6 października włącznie, będziemy przemierzać mapę festiwalowych koncertów, podróżując kolejno do Olkusza, Będzina, Bolesławia. Podczas tych koncertowych przystanków wystąpi Jesus Sampedro (Malaga – Hiszpania), zespół muzyki dawnej „Chiaroscuro” (Litwa) oraz Trio Akordeonowe „Harmonia” (Ukraina). Na wielki finał w pierwszą niedzielę października tradycyjnie zapraszamy do bazyliki Matki Bożej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej, a tam swój talent ukażą profesorowie ks. Paweł Sobierajski oraz Władysław Szymański – rektor Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach.