MARIA FORTUNA-SUDOR: – Księże Infułacie, jaką rolę przez wieki pełniły w parafii dzwony?

KS. DARIUSZ RAŚ: – Dzwony mariackie od wieków związane są nie tylko z życiem społecznym krakowian, ale również, a może przede wszystkim, z wiarą naszych parafian. Głoszą chwałę Boga i wzywają na modlitwę, np. na Anioł Pański. Wskazują najważniejsze święta kalendarza liturgicznego, powiadamiają o śmierci. Dzwony są i były głosem wspólnoty wierzących i stanowią świadectwo jej żywotności.

– A jaką rolę pełnią dzisiaj?

– Dokładnie taką samą. Mimo że ludzie stracili jakby wrażliwość na ich dźwięk, to one nadal do nas wołają o wiarę. Ciągle je słyszymy. Dzwony są wezwaniem do wzniesienia serca ku górze, są głosem chrześcijan zamieszkujących to miasto, skierowanym również do gości z dalekich nawet krajów.

– W odpust, 15 sierpnia w bazylice Mariackiej zostanie poświęcony dzwon „Święty Józef z Nazaretu”. Z jakiej okazji ten prezent?

– Kilka lat temu okazało się, że w niższej wieży kościoła Mariackiego, czyli dzwonnicy, jest pozostawione, przez fundatorów gotyckich dzwonów, wolne miejsce. Patrząc na nie, pomyślałem, aby powstał jeszcze jeden dzwon. W rodzeniu się pomysłu miał udział dzwonnik krakowski Andrzej Bochniak. Jednak powstawanie dzwonu to długotrwały proces. Postanowiliśmy, że Święty Józef będzie prezentem na 700-lecie konsekracji obecnego gotyckiego kościoła, pochodzącego z 1320 r.

– Gdzie powstawał dzwon?

– Został zaprojektowany i odlany w pracowni ludwisarskiej Jana Felczyńskiego w Przemyślu. Szatę graficzną przygotował artysta plastyk Ryszard Paprocki, a szczegółów doglądał wspomniany już dzwonnik Andrzej Bochniak. Oczywiście, wszystko było konsultowane z naszą parafią. Wygląd dzwonu zawiera tradycyjne herby: Krakowa, arcybiskupa metropolity Marka Jędraszewskiego i historycznego fundatora parafii z ok. 1222 roku biskupa Iwo Odrowąża. Są również inne elementy wystroju, jako że wszystko nawiązuje do gotyckiego porządku fundatorskiego.

– Dlaczego „Święty Józef z Nazaretu”?

– Aż się prosiło, aby Panna Maryja otrzymała dzwon św. Józefa. Ale są i inne powody; św. Józef jest patronem Krakowa od ponad 300 lat, a bazylika Mariacka jest niejako sercem tego miasta. Ponadto św. Józef to opiekun Pana Jezusa i oblubieniec Maryi, której ta świątynia jest poświęcona. W naszym kościele znajduje się ołtarz św. Józefa z jego wizerunkiem. Do tego obrazu nawiązuje także ornamentyka dzwonu.

– Dzwon dołączy do gotyckich braci. Jak się odnajdzie w tym towarzystwie?

– W bazylice Mariackiej mamy unikalny na skalę światową zespół średniowiecznych dzwonów, które są ciągle używane. Tenebrat wzywa na uroczystą sumę w niedzielę i święta. Półzygmunt dzwoni codziennie o 21.05 i w piątki o 15.04, natomiast Misjonał i najstarszy mieszczański można usłyszeć o 12.04 na Anioł Pański. Właśnie do tych dwóch ostatnich dołączy św. Józef z Nazaretu. To trio będzie dzwonić w jednej tonacji. Nowy dzwon zostanie zawieszony na VIII kondygnacji wieży. Najmłodszy, 700-kilogramowy brat wydatnie wspomoże dźwiękiem, a może i czasami wyręczy starszych braci. Tak więc średniowiecze połączy się ze współczesnością. Dodam jeszcze, że od ubiegłego roku można w niektóre dni z bliska zobaczyć nasze dzwony. Ktoś żartobliwie nazwał to ofertą „dla koneserów muzyki i dzwonników”. Zapraszamy!

– Po raz pierwszy Święty Józef zadzwoni 1 stycznia 2020 roku…

– W 1320 r. został konsekrowany kościół Mariacki w jego obecnej, gotyckiej formie. Wydaje się, że wzniesiono go na fundamentach wcześniejszego, parafialnego kościoła romańskiego. Z początkiem roku zaczniemy więc obchodzić w sposób symboliczny wielki jubileusz 700-lecia powstania naszej krakowskiej fary, natomiast w następnych latach dzwon będzie wieścił 800-lecie parafii Mariackiej, która powstała równocześnie ze sprowadzeniem do Krakowa oo. Dominikanów.

– Czy są już znane plany świętowania tego jubileuszu?

– Przygotowania do jubileuszu mają charakter duchowy, tworzymy specjalne kazania, programujemy rekolekcje, liturgie, modlimy się wraz ze wspólnotami mariackimi w intencji miasta i Ojczyzny. Mamy również nadzieję na nowe wydawnictwa. Oprócz tego, w ramach jubileuszu, parafia sprawi sobie dwa prezenty. Będziemy mogli zobaczyć efekty naszych prac konserwatorskich, które zakończymy w latach 2020-21. Na 800-lecie parafii przygotowujemy całkowicie odnowione organy główne z ich zabytkowymi głosami. Będziemy też, mam nadzieję, podziwiać wkrótce w całej okazałości wspaniały Ołtarz Wita Stwosza po 8-letnim procesie konserwacji i badań. Właśnie prace przy scenie głównej, opowiadającej historię zaśnięcia i wniebowzięcia Matki Zbawiciela, wchodzą w decydującą fazę.