W dniach 5-7 lipca w Szklarskiej Porębie obradowali specjaliści od nauczania katechezy w szkole. Zespoł ds. opracowania nowego programu nauczania religii rzymskokatolickiej tworzą 22 osoby duchowne i świeckie. Obradom przewodniczył bp Marek Mendyk, przewodniczący Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski. Uczestnicy spotkania podzieleni byli na grupy tematyczne, obejmujące okres przedszkolny, klasy 1-4, 5-8 oraz szkoły ponadpodstawowe.

– Intensyfikacja naszych prac, wiąże się z tym, że na początku czerwca Konferencja Episkopatu Polski przyjęła nową podstawę programową katechezy. Dokument ten będzie obowiązywał od 1 września 2019 r. Ale poza podstawą potrzebne są programy i podręczniki. Program musi powstać najpierw, zanim autorzy zasiądą do pisania podręczników. Program jest zatwierdzany przez Komisję Wychowania Katolickiego i stąd ta intensyfikacja prac. Ponieważ ten sam zespół opracował podstawę programową, to także zamierza przedstawić Komisji nowy program. Na poprzednim spotkaniu w Rzeszowie spotkali się przewodniczący grup związanych z poszczególnymi etapami edukacyjnymi, a tu, w Szklarskiej Porębie, odbywa się trzydniowe plenarne zebranie wszystkich członków zespołów, powołanych przez Przewodniczącego Komisji – mówi ks. prof. Piotr Tomasik, koordynator Biura Programowania Katechezy przy Komisji Wychowania Katolickiego KEP.

Przebywający w Szklarskiej Porębie uczestnicy wiedzą co robić. Prace zostały rozdzielone, a członkowie grup mówią już o odpowiednim rozplanowaniu materiału, aby nauczanie miało charakter integralny.

Ks. prof. Zbigniew Marek SJ, stoi na czele zespołu zajmującego się nauczaniem religii na poziomie przedszkolnym. Przed jakim wyzwaniem stoi ten zespół? – W tej katechezie jest zawsze ważna osoba dziecka, które wchodzi w życie i nawiązuje pierwsze relacje z Panem Bogiem. Stąd musimy brać pod uwagę możliwości poznawcze, doświadczenia, jakie gromadzi dziecko i odkrywanie ich w kontakcie z Panem Bogiem, że Pan Bóg już na tym etapie życia, ma coś dziecku do zaoferowania, chce pomagać w spełnianiu dziecięcych oczekiwań, życzeń i dążeń. Wszystko to domaga się pokazania, że Bóg zawsze jest po stronie człowieka, że umacnia go w dobrym – mówi.

Podpowiada także, że są możliwości studiów podyplomowych dla nauczycieli przedszkola, które dają uprawnienia do tego, by w przedszkolu zostać katechetami. Informacje o tych studiach dostępne są na Wydziałach Teologicznych.

Pierwszym etapem nauczania szkolnego zajmuje się zespół kierowany przez ks. dr. Marka Korgula, sekretarza Komisji ds. Wychowania. – Szkoła Podstawowa, to czas obowiązkowej edukacji. Dla Kościoła jest to wezwanie do tego, że zaczyna się systematyczna katechizacja, zapoznawanie dzieci z prawdami wiary. Klasy I-IV koncentrują się wokół przygotowania i przyjęcia przez dzieci I Komunii św. Według nowej podstawy programowej do I Komunii św. dzieci będą przystępowały w klasie III. Dlatego na tym etapie program nauczania koncentruje się wokół Eucharystii rozumianej jako Uczta. Pierwszy rok nauczania mówi o rodzinie, ukierunkowanej na rodzinę Bożą, której Ojcem jet Bóg. Następnie zmierzamy do związania dzieci z Jezusem, Synem Bożym, który jest darem Ojca i budowania z Nim relacji przez modlitwę i udział w sakramentach świętych. W klasie III tematyka związana jest z przyjęciem I Komunii św., a w czwartej ukazaniem jeszcze bliższych relacji z Jezusem, wyrażających się w określonych postawach religijnych.

Ks. Korgul podkreśla też, że przygotowanie do I Komunii św. obejmuje w dalszym ciągu udział w katechezie szkolnej oraz w parafii. W szkole katecheza ma charakter poznawczy, a katecheza parafialna służy wprowadzaniu w doświadczenie wspólnoty przez wspólne modlitwy, udział w nabożeństwach i wydarzeniach parafialnych.

– Było wiele głosów katechetów, aby była zmieniona podstawa programowa. W pracy w Zespole zastanawiamy się co możemy zmienić? Dochodzimy do wniosków, że treści przekazu pozostają, ale musimy szukać nowych form dostosowanych do współczesnego odbiorcy. To zadanie stoi przed samym katechetą, który musi się wykazać dużą kreatywnością – dodaje dr Magdalena Stach-Hejosz, wizytator w diecezji bielsko-żywieckiej.

Prof. Anna Zelma uczestniczy w pracach zespołu zajmującego się programem nauczania religii w klasach V-VIII. To przynosi także nowe wyzwania. – Z jednej strony musimy uwzględnić zmiany strukturalne, które następują w polskiej szkole, czyli dostosować się do ośmioklasowego kształcenia, a z drugiej strony, mamy też świadomość, że na tym etapie osoba katechizowana powinna zostać zaproszona do tego, by włączyć się w przygotowania do przyjęcia sakramentu bierzmowania. Dlatego oprócz tematyki dotyczącej treści wiary, zwracamy także uwagę na formację liturgiczną, moralną, wychowanie do wspólnoty, do misji, ale i bezpośrednie przygotowanie do sakramentu bierzmowania.

Okresem katechezy w szkołach ponadpodstawowych zajmuje się zespół pod kierunkiem ks. dr. Radosława Mazura.

– Zespół nasz także staje przed zadaniem dostosowania programu do nowej struktury, bo liceum obejmuje już cztery lata nauczania. Tak więc całość dotychczasowego programu chcemy przemodelować i nadać temu nową jakość. Pojawiają się także 5-letnie technika oraz 2 stopniowe szkoły branżowe, które wymagają nowych opracowań. Modelowym zapewne będzie program nauczania katechezy w liceach, który wymaga od nas pracy nad tym, aby dostosować go także do nauczania w pozostałych szkołach. Głównym tematem, wokół którego chcemy skoncentrować program, to przedstawienie młodym ludziom propozycji tego, czym jest wiara dojrzała. Ponieważ jest to czas wchodzenia w dorosłość, podejmowania pierwszych wiążących decyzji w życiu, pragniemy aby jedną z nich była decyzja wyboru wiary jako drogi życia.

– Poprzez podejmowane obecnie prace przygotowujemy szczegółowy program nauczania religii dla polskiej szkoły – mówi podsumowując obrady bp Marek Mendyk. – Dopiero wtedy, kiedy będziemy mieli podstawę programową i program nauczania, na bazie tego będą się tworzyć przy wydawnictwach, diecezjach, ośrodkach naukowych, edukacyjnych czy duszpasterskich zespoły, które będą tworzyć nowe podręczniki. Spotkanie obecne oceniam bardzo dobrze. To nie jest pierwsze, ale już kolejne z wielu spotkań, które odbywały się w różnych miejscach w Polsce przez ostatnie trzy lata. Można powiedzieć że Zespołowi pracuje się łatwiej, bo to jest ten sam Zespół, który przygotowywał, zatwierdzoną już przez Konferencję Episkopatu, podstawę programową. Aktualnie w dalszym ciągu zbieramy doświadczenia katechetów z terenu. Nie ma dnia, żeby nie wpływały różne sugestie, podpowiedzi, uwagi, niektóre bardzo krytyczne, i za to zaangażowanie bardzo dziękujemy. Cieszymy się, że możemy znowu być tu razem na terenie diecezji legnickiej, że możemy razem się tu modlić, pracować, aby jak najlepiej służyło to polskiej szkole i Kościołowi.