Konferencja została zorganizowana w mieście, które dla Zofii Kossak – po opuszczeniu stolicy po upadku Powstania Warszawskiego – było ważnym przystankiem między życiem w kraju i 12-letnim pobytem na emigracji. Tutaj spisała dramatyczne wspomnienia z pobytu w Auschwitz-Birkenau i przyczyniła się do reaktywowania zamkniętej w czasie okupacji „Niedzieli” – drukowała na jej łamach i wchodziła w skład zespołu redakcyjnego. Pozostawiła też inne trwałe i mocne ślady – niektóre są dopiero odkrywane.

Honorowymi gośćmi, których przywitała dziekan Wydziału Filologiczno-Historycznego AJD dr hab. Agnieszka Czajkowska, prof. AJD, byli: wnuczka Zofii Kossak Anna Fenby Taylor, rektor AJD prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska, senatorowie RP: Artur Warzocha – który był inicjatorem konferencji, oraz Ryszard Majer, o. Mariusz Tabulski – definitor generalny Zakonu Paulinów, a także redaktor naczelna „Niedzieli” Lidia Dudkiewicz.

Do bogactwa wątków życia Zofii Kossak, w które była wpisana działalność literacka, społeczna i polityczna, nawiązał sen. Warzocha. Przypomniał m.in., że zaangażowanie pisarki w działalność konspiracyjną w ramach Rady Pomocy Żydom „Żegota” podczas okupacji doprowadziło do uratowania kilku tysięcy ludzkich istnień. Warto pamiętać również o jej heroicznej postawie w czasach państwa komunistycznego.

– Jednocząca się Europa musi mieć fundamenty, a mówiąc o fundamentach, musimy powiedzieć też o patriotyzmie i o wartościach chrześcijańskich – stwierdził sen. Majer. Zauważył, że Zofia Kossak łączy w swojej twórczości wartości chrześcijańskie i patriotyczne, a w jej życiu widoczne są miłość do ojczyzny i szacunek dla ludzi – zarówno rodaków, jak i tych, którzy wybrali Polskę jako miejsce swojego zamieszkania.

O wartościach, które wyznaczały kierunek życia i twórczości Zofii Kossak, mówiła red. Dudkiewicz. Zwróciła uwagę, że pisarka, poproszona o wypowiedź po swoim powrocie z emigracji, powitała zgromadzonych na lotnisku pozdrowieniem: „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!”. Te słowa nie zostały nigdzie zacytowane, a część przedstawicieli mediów w popłochu opuściła lotnisko. Red. Dudkiewicz mówiła o związkach Zofii Kossak z „Niedzielą”. Przypomniała, że pisarka udała się do bp. Teodora Kubiny z inicjatywą, by wznowić to ważne przedwojenne pismo katolickie. W odrodzonej „Niedzieli” publikowała przez rok swoje wspomnienia z obozu Auschwitz-Birkenau, pt. „Lager”. Redaktor naczelna zapewniła, że „Niedziela” nadal będzie pielęgnować pamięć o pisarce. Wiele tekstów poświęconych Zofii Kossak, którą red. Dudkiewicz nazwała „strażniczką cywilizacji łacińskiej”, opublikowano już w „Niedzieli”, kolejne są w przygotowaniu. – Za odwagę, mądrość i wartość twórczości Zofii Kossak należy się hołd. Kwiaty, które w 50. rocznicę śmierci przysłał na jej grób prezydent RP Andrzej Duda, są w pełni zasłużone – powiedziała naczelna „Niedzieli”.

Także w okresie komunizmu Zofia Kossak była wierna wyznawanym wartościom, m.in. w 1966 r. odmówiła przyjęcia nagrody państwowej – był to jej protest przeciwko „zaaresztowaniu” Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, który nawiedzał polskie parafie. Mówił o tym o. Tabulski z Jasnej Góry.

Ogromne wrażenie wywarła na słuchaczach wypowiedź wnuczki pisarki: Anny Fenby Taylor. Wspominała Zofię Kossak jako kochającą i troskliwą babcię, która nie zaniedbywała żadnej okazji, aby ukazywać wnukom piękno i harmonię świata. W listach kierowała do nich serdeczne słowa, które rodzice po wielokroć odczytywali im na dobranoc.

Podczas konferencji w AJD wykłady wygłosili: prof. dr hab. Krystyna Heska-Kwaśniewicz z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, dr Joanna Jurgała-Jureczka oraz przedstawiciele Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie: dr Konrad Ludwicki, dr Beata Łukarska, dr Joanna Warońska, dr Leszek Będkowski, mgr Ewelina Dziewońska-Chudy i dr Elżbieta Wróbel.

Jak zaznaczyła na zakończenie prof. dr hab. Elżbieta Hurnik z Wydziału Filologiczno-Historycznego AJD, konferencja ukazała wymiar patriotyczny i duchowy twórczości, a także życia Zofii Kossak.

Dla AJD konferencja była prologiem innego ważnego wydarzenia: przekształcenia uczelni w Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza, co nastąpi już 1 czerwca 2018 r. O tym fakcie mówiła rektor AJD prof. Anna Wypych-Gawrońska. W odniesieniu do osoby Zofii Kossak podkreśliła, że jest to wielowymiarowa postać, o której „nie dość mówić, nie dość ją poznawać, nie dość ją rozumieć”.