Kryzysy są nieuniknione. Powstają w wyniku konieczności przystosowania się do pojawiających się nowych okoliczności – czy to na skutek wejścia w kolejny etap rozwoju naturalnego i duchowego, czy to w związku z wystąpieniem sytuacji losowych. Ten, kto wzrasta, przechodzi wielokrotnie takie okresy w swoim życiu.

Na płaszczyźnie naturalnej są one związane z rodzeniem się w osobie podstawy fundamentalnego zaufania wobec rzeczywistości, umiejętności poruszania się w niej i zdobywania jej przez pracę, z kształtowaniem tożsamości, wyjściem z izolacji egoizmu w głęboką relację z drugim, nabyciem umiejętności współtworzenia rzeczywistości, w końcu – osiągnięciem bezinteresownej miłości wobec świata. To są naturalne kryzysy, czyli etapy rozwoju człowieka.

Także na płaszczyźnie duchowej jest niemało sytuacji tego typu. Są to momenty przebudzenia z życia zmysłowego ku duchowemu, wejścia na drogę wiary przez całkowite zaufanie Bogu, wytrwania w próbie braku zabezpieczeń, w momencie zniechęcenia walką wewnętrzną i z pokusami zewnętrznymi, znudzenia i monotonii codzienności, jak również przejścia przez Hiobową czarną serię, która może stać się udziałem chrześcijanina. Ostatni etap tej drogi także ma swoje niebezpieczne zakręty, są nimi: konieczność odrzucenia pokusy szukania świętego spokoju i wytrwania w walce ostatniej godziny – godziny śmierci.

Kryzys często jest związany z sytuacjami, które w sposób niespodziewany pojawiają się w życiu człowieka: ze śmiercią bliskiej osoby, nagłą utratą pracy, koniecznością przeprowadzki w celach zarobkowych itp. Te okoliczności także wymagają umiejętności, dzięki którym można zminimalizować straty psychiczne z nimi związane.

W zintensyfikowanej dynamice życia w czasie kryzysów ważne są kontrola zarówno myśli, jak i zachowań, walka o utrzymanie poczucia dobrze rozumianej własnej wartości i godności, o utrzymanie kondycji fizycznej, krótko mówiąc – umiejętność podtrzymywania dobrostanu psychicznego, a przede wszystkim trwania w relacji z Bogiem i rozpoczęcie lub kontynuowanie praktyk religijnych.

W próbach utrzymania wysokiej jakości życia w czasie kryzysu we wszystkich wymienionych obszarach pomaga maksymalna koncentracja na rzeczywistości, zarówno tej materialnej, jak i duchowej. Umiejętność koncentracji uwagi jest najlepszą formą odpoczynku fizycznego, umysłowego i duchowego.

Powyżej przedstawionej problematyce poświęcony jest warsztat pt. „Kryzys (Jak radzić sobie z trudnościami w codzienności?)”. W trakcie dwudniowego spotkania staramy się pokazać rodzaje kryzysów, nauczyć, jak je rozpoznać oraz jak optymalnie przez nie przejść, a także poznać metody, dzięki którym można z nich wyjść. Zapraszamy na warsztaty wszystkie osoby będące w trudnej sytuacji i pragnące zachować wysoką jakość swojego życia w codzienności.

* * *

Danuta Ługowska
doktor filozofii, psycholog, socjoterapeuta, psychoterapeuta uzależnień

Iwona Tabulska
psychoterapeuta z jasnogórskiej Poradni Psychologiczno-Religijnej w Częstochowie