Główny powód stanowi wysokie kryterium dochodowe przewidziane przez ustawę wprowadzającą wparcie finansowe dla działaczy opozycji. – Ustawa wprowadziła bardzo rygorystyczne kryterium, według którego można ubiegać się o taką pomoc – przyznaje Jan J. Kasprzyk, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. – Ustawodawca wykazał się ostrożnością, obawiając się, że zgłoszą się zastępy chętnych i budżet państwa tego nie wytrzyma. Teraz wiemy, że tak nie będzie.

Dwa etapy

Drugą przyczyną niewielkiej liczby korzystających jest fakt, że wnioski o pomoc złożyło stosunkowo niewiele osób. – W pracach nad ustawą zakładano, że zgłosi się ok. 10 tys. działaczy dawnej opozycji – zaznacza Jan J. Kasprzyk. – W tej chwili wniosków o potwierdzenie statusu działacza opozycji wpłynęło ponad 1500. To niewiele. Jednak dopóki działacze nie zgłoszą się do nas, nie możemy przyznać świadczeń. Wniosek każdy musi złożyć sam, nie mogą tego zrobić np. byli współpracownicy. Możemy tylko apelować – i robimy to – żeby te osoby zgłaszały się do nas.

Zgodnie z ustawą, osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, a mają przyznany status działacza lub osoby represjonowanej, można wypłacać 400 zł miesięcznie, jako dodatek do emerytury czy renty oraz jednorazowe wsparcie w sytuacjach, gdy jest potrzeba zakupu środków rehabilitacyjnych, itp.

Procedura jest prosta, choć dwuetapowa. Oprócz wniosku o przyznanie wspomnianego statusu potrzebne jest zaświadczenie z IPN, który sprawdza, czy składający wniosek nie współpracował w żaden sposób z komunistycznymi organami bezpieczeństwa.

Pieniądze na nowelizację

Dotychczas wpłynęło ponad 1500 wniosków (miesięcznie po 100-150), ale tylko nieco ponad 300 spełniało wymagane kryterium dochodowe. – Najczęściej zgłaszają się działacze drugiego, trzeciego szeregu – tak zresztą o sobie mówią – którzy po 1989 r. z trudem odnaleźli się w rzeczywistości, nie piastowali żadnych stanowisk, żyją w trudnych warunkach finansowych – mówi Jan J. Kasprzyk. – Jak przyznają są zadowoleni ze świadczeń, jakie otrzymują. Problem jest kryterium, od którego to świadczenie można się ubiegać, przyjęte od wysokości najniższej emerytury, czyli 883 zł.

Nikt nie ma wątpliwości, że to obostrzenie trzeba zmienić. Nic dziwnego, że Senat rozpoczął prace nad nowelizacją ustawy, która ma zmienić kryteria, od których można starać się o wparcie finansowe. – Gorąco te zmiany wspieramy – mówi Jan J. Kasprzyk. – Pieniądze w budżecie są zabezpieczone – w tym roku jest to 50 mln zł, podczas, gdy w 1 kwartale tego roku wypłaciliśmy raptem 1,5 mln zł. Więcej, żeby być z zgodzie z prawem – nie mogliśmy.

Działacz w sanatorium

Zdaniem UdsKiOR, kryterium dochodowe musi być podwyższone lub wręcz zniesione. Wtedy automatycznie osoba ze statusem działacza opozycji, otrzyma dożywotnio, tak jak kombatanci, świadczenie w wysokości 400 zł. Wprowadzenie nowelizacji to kwestia kilku miesięcy. UdsKiOR proponuje jednak także wprowadzenie zniżek na przejazdy komunikacją i pierwszeństwo w ubieganiu się o opiekę zdrowotną, czego poprzedni parlament nie uwzględnił. – Uważamy to za zasadne, bo przecież dotyczy to osób, które z uwagi na represje, więzienie, internowanie, doznały uszczerbku na zdrowiu, a dodatkowo wiek też już swoje zrobił – podkreśla Szef Urzędu.

Zupełną nowością jest finansowanie przez UdsKiOR wyjazdów sanatoryjnych dla działaczy opozycji. – W ramach NFZ często czekają na sanatoria bardzo długo, można to przyspieszyć poprzez wykupienie prywatnego sanatorium lub prywatnego pobytu w sanatorium państwowym. W oparciu o składane do nas wnioski, będziemy opłacać te pobyty – podkreśla Jan J. Kasprzyk. – Gorąco zachęcamy o składanie wniosków o wszystkie formy wsparcia, bo to... nic nie kosztuje.

* * *

W celu uzyskania uprawnień należy skontaktować się z Urzędem do Spraw i Osób Represjonowanych (Warszawa, ul. Wspólna 2/4). Punkt informacyjny – pokój N04 (wejście od ul. Żurawiej 3/5), w poniedziałek w godz. 8.15-18, a od wtorku do piątku – 8.15-16.15.

Informacji można również zasięgnąć dzwoniąc pod nr tel. 22-661-81-29, 22-661-87-06 lub pisząc na adres e-mail: info@udskior.gov.pl