Ślady obecności

Zarówno życie, jak i niespodziewana śmierć abp. Józefa Życińskiego, który odszedł do domu Ojca w Rzymie 10 lutego 2011 r., wpłynęły na historię pojedynczych osób oraz całych wspólnot. Mimo upływu lat postać charyzmatycznego Pasterza archidiecezji lubelskiej mocno wpisuje się w serca i pamięć.

Dla społeczności Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 5. rocznica śmierci wybitnego profesora i wielkiego kanclerza stały się okazją do zorganizowania konferencji naukowej „Między empirią a teorią. Abp Józef Życiński (1948 – 2011) in memoriam”. Do udziału w sesji przygotowanej przez Wydział Filozofii w dniach 26-27 stycznia zostali zaproszeni nie tylko ludzie nauki, ale wszyscy, którym droga jest pamięć o przedwcześnie zmarłym Arcybiskupie. – Jego cenny wkład w kulturę intelektualną na przełomie XX i XXI wieku znalazł społeczny rezonans, chcemy więc o tym przypomnieć w przededniu 5. rocznicy jego śmierci – wyjaśniał ks. Marek Słomka, współpracownik abp. Józefa Życińskiego w Katedrze Relacji między Nauką a Wiarą, a w latach 2002-08 jego osobisty sekretarz. Szczególne miejsce w programie sesji inspirowanej myślą abp. Życińskiego, który konsekwentnie podkreślał, że filozofię warto uprawiać w kontekście nauki, był wieczór wspomnień.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Jestem Józef, wasz brat

Reklama

W wieczorze prowadzonym przez ks. Mieczysława Puzewicza uczestniczył m.in. abp Stanisław Budzik. Metropolita Lubelski, dzieląc się doświadczeniem 21-letniej przyjaźni ze swoim poprzednikiem na stolicy biskupiej, porównał abp. Józefa Życińskiego do Apostoła Narodów. – Abp Józef Życiński radykalnie realizował postulat św. Pawła, by być wszystkim dla wszystkich. Jak św. Paweł ciągle przemierzał ewangelizacyjne szlaki, zawsze w pośpiechu, biegu, drodze. Zawsze szukał spraw istotnych. Z odwagą stawał na areopagach świata – podkreślał abp Budzik. Parafrazując słowa, którymi abp Życiński często się przedstawiał i podpisywał, mówił: – Józefie, nasz bracie, tak bardzo byłeś podobny do apostoła Pawła. Jak on w dobrych zawodach wystąpiłeś, bieg ukończyłeś, wiary ustrzegłeś. Jesteśmy przekonani, że Pan oddał Ci wieniec sprawiedliwości.

Wspominając swoje pierwsze spotkanie z abp. Życińskim w 1990 r. podczas jego święceń biskupich w katedrze tarnowskiej, Metropolita mówił, że „pierwszy dzień był symbolem dalszej dynamicznej działalności abp. Życińskiego”. Kreśląc sylwetkę swojego przyjaciela, przywołał jedną z jego charakterystycznych wypowiedzi. Podczas spotkania z alumnami tarnowskiego seminarium abp Życiński mówił do nich: „Przemieńcie energię kinetyczną waszych oklasków na adorację przed Chrystusem eucharystycznym”. Abp Budzik wspominał również swój pierwszy przyjazd do Lublina, gdy w czerwcu 1997 r. przywiózł abp. Życińskiego do powierzonej mu archidiecezji. Podkreślał wielki dynamizm, z jakim wszedł w nowe obowiązki.

Reklama

Abp Stanisław Budzik zaświadczył, że przemierzając archidiecezję lubelską wciąż napotyka na ślady swojego poprzednika. – Ciągle się z nim spotykam, kiedy odwiedzam parafie i wspólnoty; ciągle widzę ślady jego obecności zapisane w pamięci ludzkiego serca, kronikach, dedykacjach i obrazkach. Wpisał się w historię, ale i serdeczną pamięć zwyczajnych ludzi – mówił Ksiądz Arcybiskup. Jak podkreślał, po zmarłym Pasterzu pozostały wielkie dzieła, np. Kongres Kultury Chrześcijańskiej, którego kolejna edycja (październik 2016) będzie swego rodzaju hołdem za to, że podjął tę inicjatywę. – Choć Arcybiskup Józef żyje w naszej pamięci, to jednak brakuje go nam. To nieprawda, że nie ma ludzi niezastąpionych – mówił abp Budzik.

Bliski każdemu

Podczas spotkania głos zabrali również: ks. Wojciech Kotowicz, Maksymilian Kuźmicz, Janusz Wrona i Khasan Khazdrijev. Prelegenci w swoich wystąpieniach ukazali bogactwo dorobku abp. Józefa Życińskiego nie tylko w zakresie filozofii i nauki, ale także w zakresie posługi pasterskiej.

Ks. Wojciech Kotowicz, były doktorant abp. Życińskiego, przedstawił dorobek naukowy swojego mistrza. Przywołując jego wypowiedzi, dowodził, że abp Józef był żywo zainteresowany spójną, racjonalną wizją rzeczywistości, w której nauka i wiara istniejąc obok siebie, przenikają się, uzupełniają i prowadzą do poznania Boga, człowieka i świata. – Chrześcijanin, który podlega zbawieniu w całym wymiarze swego człowieczeństwa, musi pozwolić kształtować się przez naukę, która obok Objawienia jest darem Boga – mówił prelegent.

Reklama

Maksymilian Kuźmicz, student KUL, ukazał sylwetkę Arcybiskupa Józefa z perspektywy ludzi młodych. Przywołując liczne działania abp. Życińskiego, podkreślał, że będzie go zawsze postrzegał przez pryzmat wrażliwości, która dostrzega zło, ale szuka dobra i dobro promuje niezależnie od tego, gdzie i w kim się ono przejawia. Khasan Khazdrijev, „starszy” ze wspólnoty czeczeńskiej w Lublinie, przywołał swoje spotkanie z Księdzem Arcybiskupem, które ugruntowały go w przekonaniu, że ma do czynienia z zacnym człowiekiem. – Był to wielki z człowiek z gorącym, otwartym na wszystkich sercem, który swoje myśli i sprawy poświęcał służbie Bogu i ojczyźnie. Był to niezwykle życzliwy i uprzejmy człowiek, który starał się pomóc każdemu niezależnie od wiary i narodowości. Traktował wszystkich z szacunkiem – podkreślał Khazdrijew.

Prof. Janusz Wrona, historyk z UMCS, mówiąc o swoich spotkaniach z abp. Życińskim skoncentrował się na sprawie lustracji. Wskazywał, że obrona godności każdego człowieka była jedną z głównych zasad życia i działalności śp. Księdza Arcybiskupa. Jak podkreślał, Pasterz wyznawał ewangeliczny radykalizm i szedł z Chrystusem po niepopularnych szlakach.

In memoriam

10 lutego o godz. 12.30 w kościele akademickim KUL rektor ks. prof. Antoni Dębiński będzie sprawował Mszę św. w intencji śp. abp. Józefa Życińskiego. O godz. 19 w archikatedrze lubelskiej uroczystej Liturgii w intencji swojego poprzednika będzie przewodniczył abp Stanisław Budzik. 14 lutego o godz. 18 w auli im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego KUL, w cyklu „Opus Magnum – KUL-owskie wieczory z muzyką” z nadzwyczajnym recitalem fortepianowym poświęconym pamięci abp. Józefa Życińskiego wystąpi Ingolf Wunder, austriacki pianista, laureat II nagrody na XVI Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina. W programie koncertu: L. van Beethoven, F. Chopin i F. Schubert.

W Eucharystii uczestniczyli przedstawiciele Wojska Polskiego, służb mundurowych, organizacji społecznych, kombatanci, reprezentanci wrocławskich instytucji oraz liczni mieszkańcy miasta. Uroczystość uświetniły poczty sztandarowe.– Gromadzimy się w tej świątyni, aby dziękować Bogu za dar wolnej Ojczyzny. Przeżywamy 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. To dzień szczególny – dzień narodowej pamięci, wdzięczności i dumy – mówił w homilii metropolita wrocławski.Przypomniał, że 11 listopada 1918 r. był dniem odzyskania tego, co przez 123 lata niewoli próbowano nam odebrać – własnego państwa, narodowej suwerenności i prawa do samostanowienia.– Dobrze wiemy, że polska niepodległość została okupiona cierpieniem pokoleń, krwią powstańców, żołnierzy i zesłańców. Ludzi prześladowano za polskość, język, wiarę i miłość do Ojczyzny. Dzisiaj wspominamy tych, którzy w godzinie próby zachowali polską mowę w rodzinnych domach, przekazywali dzieciom historię narodową, bronili wiary i kultury, wychowywali kolejne pokolenia w duchu patriotyzmu – mówił arcybiskup.Przypomniał m.in. postacie Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Paderewskiego, Wincentego Witosa i wielu innych, którzy mimo różnic poglądów potrafili służyć Polsce.– Dzisiaj musimy sobie zadać pytanie: Co uczyniliśmy z darem niepodległości? Czy potrafimy być godnymi dziedzicami tych, którzy ją wywalczyli? Ojczyzna nie jest tylko wspomnieniem przeszłości, ona jest naszą matką. Mamy wobec niej dług wdzięczności – mówił hierarcha.Nawiązał do fragmentu Ewangelii o dziesięciu trędowatych. Wszyscy zostali uzdrowieni przez Jezusa, ale tylko jeden powrócił, by podziękować. Jezus pyta, czy nie dziesięciu zostało oczyszczonych.– To pytanie Jezusa jest pytaniem o ludzką pamięć, o wdzięczność, o zdolność rozpoznania otrzymanego dobra. Te słowa Chrystusa możemy dzisiaj odnieść także do naszej Ojczyzny. A zatem – czy potrafimy powiedzieć Bogu i tym, którzy wywalczyli naszą wolność i niepodległość: dziękujemy za Polskę? Czy ciesząc się z niepodległości, widzimy w niej dar, który trzeba chronić, rozwijać i przekazywać następnym pokoleniom? – pytał metropolita. Tłumaczył, że wdzięczność jest postawą człowieka, który nie zapomina, komu zawdzięcza dobro.– Jest postawą narodu, który zna swoją historię, szanuje swoich bohaterów i nie pozwala, by pamięć o ofierze poprzednich pokoleń została roztrwoniona – podkreślał abp Kupny.Zaznaczył, że dlatego podczas tej Eucharystii chcemy być podobni do uzdrowionego, który powrócił do Jezusa, by Mu podziękować.– Chcemy uklęknąć przed Bogiem i powiedzieć: Panie, dziękujemy Ci za Polskę! Dziękujemy Ci za jej historię, kulturę, chrześcijańskie dziedzictwo, za ludzi, którzy ją budowali, bronili, kochali. I dziękujemy za tych, którzy oddali życie, abyśmy mogli żyć w wolnym kraju – zaznaczył arcybiskup.Zauważył, że nasza wdzięczność musi wyrażać się w postępowaniu. Nie wystarczy raz do roku wywiesić biało-czerwoną flagę, odśpiewać hymnu narodowego czy złożyć bukiet kwiatów pod pomnikiem, choć są to ważne gesty.– Jednak patriotyzm musi być czymś znacznie głębszym. Trzeba to wyraźnie powiedzieć: patriotyzm zaczyna się w rodzinie, szkole, miejscu pracy, w uczciwym wykonywaniu obowiązków, szacunku dla drugiego człowieka oraz odpowiedzialności za słowo i podejmowane decyzje – mówił hierarcha.Podkreślił, że tegoroczne Święto Niepodległości przeżywamy w szczególnych okolicznościach.– Nasza narodowa radość została głęboko naznaczona bólem i żałobą. Wydarzenia, które rozegrały się 7 listopada w Krakowie, w samym centrum tego historycznego miasta, wstrząsnęły całą Polską – mówił arcybiskup, nawiązując do brutalnego zamachu terrorystycznego, w którym zginęło sześć osób, a wiele zostało rannych. Wezwał do modlitwy za tych, którzy stracili życie, oraz za ich rodziny i bliskich. Podkreślił bohaterstwo policjantów, ratowników medycznych i wszystkich, którzy nieśli pomoc.– Wyrażamy wdzięczność tym wszystkim, którzy z narażeniem własnego życia stanęli w obronie innych. Zbrodnia dokonana w Krakowie jest nie tylko tragedią poszczególnych rodzin, ale także bolesną raną zadaną całej wspólnocie. Jest wezwaniem do zastanowienia się nad tym, jaki świat budujemy, jakie wartości przekazujemy młodemu pokoleniu i jak chronimy ludzkie życie oraz bezpieczeństwo naszych obywateli – mówił arcybiskup.Zaznaczył, że nie znamy jeszcze wszystkich odpowiedzi na pytania rodzące się w związku z tą tragedią. Nie powinniśmy więc pochopnie osądzać ani rozpowszechniać nieprawdziwych informacji.– Ale jedno musimy powiedzieć z całą stanowczością: żadna ideologia, żadna osobista frustracja ani żaden konflikt nie dają człowiekowi prawa do odbierania życia niewinnym ludziom. Bo życie ludzkie jest święte. Każde życie – podkreślał arcybiskup.Zauważył, że historia naszej Ojczyzny uczy, iż Polska była szczególnie zagrożona wtedy, gdy brakowało jej jedności, co niejednokrotnie wykorzystywali zaborcy.– Ale historia pokazuje również, że potrafimy się jednoczyć w sprawach najważniejszych. Czy potrafimy to dzisiaj? Czy przez nasze nieodpowiedzialne słowa i działania nie otwieramy pola naszym wrogom, którzy, tak jak w historii, próbują wykorzystać nasze wewnętrzne konflikty i spory? – pytał metropolita i zaznaczył: – Niepodległość odzyskana w 1918 r. była wysiłkiem wielu ludzi, którzy nie zawsze myśleli tak samo. Ale w godzinie historycznej próby potrafili uznać, że Polska jest ważniejsza niż osobiste ambicje. Czy potrafimy dzisiaj wyciągnąć z tego lekcję?Tłumaczył, że nie chodzi o to, by wszyscy mieli takie same poglądy.– Demokracja zakłada bowiem pluralizm. Ale spór nie może niszczyć wspólnoty. Przeciwnik polityczny nie może być nazywany wrogiem Ojczyzny. Możemy różnić się w ocenach, prowadzić trudne debaty, spierać się o kształt państwa, ale nie wolno nam zapominać, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą Ojczyznę. Niepodległość nie jest własnością takiej czy innej partii, jednego środowiska ani jednej grupy społecznej. Jest wspólnym dobrem wszystkich Polaków – podkreślał metropolita.Zaznaczył, że Polska potrzebuje mniej wzajemnej pogardy, a więcej szacunku; mniej języka nienawiści, a więcej odpowiedzialności za wypowiadane słowa; mniej egoizmu, a więcej troski o wspólne dobro.– Nie zbudujemy silnego państwa na pogardzie, kłamstwie, poniżaniu przeciwnika, wzajemnym oskarżaniu się i nieustannym podważaniu godności drugiego człowieka. Dlatego potrzebujemy dzisiaj chrześcijańskiego spojrzenia na Ojczyznę. Takiego, które uczy szacunku do każdego człowieka i troski o przyszłość kolejnych pokoleń. Troska o niepodległość musi być troską o moralny fundament państwa i społeczeństwa – przekonywał arcybiskup.Zaznaczył, że niepodległość potrzebuje ludzi uczciwych; rodzin, w których dzieci uczą się miłości i odpowiedzialności; nauczycieli, którzy nie tylko przekazują wiedzę, ale także wychowują; polityków, dla których służba publiczna jest zobowiązaniem, a nie przywilejem; ludzi pracy, budujących pomyślność kraju swoją rzetelnością, a wreszcie – młodego pokolenia.Zwracając się do młodych obecnych na Eucharystii, arcybiskup zaznaczył:– Kochani, Ojczyzna was potrzebuje! Potrzebuje takiej młodzieży, która się nie wstydzi swojej historii, języka, kultury i chrześcijańskich korzeni!Podkreślił, że Kościół nie chce zastępować państwa ani przejmować zadań instytucji publicznych. Nie może jednak milczeć, kiedy zagrożone są wartości, na których powinno się opierać życie społeczne: wolność człowieka, świętość życia, sprawiedliwość, solidarność i odpowiedzialność.– Kościół chce służyć Polsce przez formowanie sumień, wychowanie młodego pokolenia, budowanie pojednania i przypominanie, że człowiek nie jest narzędziem w rękach innych ludzi, lecz osobą obdarzoną niezbywalną godnością. Niepodległość potrzebuje bowiem nie tylko silnych instytucji i dobrze zorganizowanego państwa, lecz także ludzi prawego sumienia – mówił arcybiskup.Wezwał również do modlitwy za sprawujących władzę w naszym państwie, za wojsko, służby mundurowe i wszystkich strzegących bezpieczeństwa Ojczyzny: – Módlmy się za Polskę, aby była krajem wolnym, bezpiecznym, sprawiedliwym i solidarnym. I módlmy się za nas samych, abyśmy nigdy nie zapomnieli, że miłość do Ojczyzny jest zadaniem, które zaczyna się od wierności Bogu, prawdzie i drugiemu człowiekowi.