– Jak sobie radzić z problemami ze snem?

– Bezsenność, częste przebudzenia w nocy, zmęczenie i otumanienie rano po nieprzespanej nocy – większość z nas doskonale zna te sytuacje. Z badań wynika, że połowa Polaków przynajmniej raz w tygodniu śpi mniej niż 6 godzin na dobę. Z zaburzeniami snu można i należy walczyć. Na pomoc w tej sytuacji przychodzi m.in. melatonina.

– Czy brak snu to wynik niskiego poziomu melatoniny?

– Funkcjonujemy w rytmie dobowym. Kiedy dochodzi do rozregulowania naszego wewnętrznego zegara, zaczynają się zaburzenia w wydzielaniu melatoniny w ogranizmie, a przez to – kłopoty z bezsennością. Melatonina to naturalna substancja wytwarzana w organizmie. Ma ona duży wpływ na cykl dobowy i odpowiada za zdrowy sen.

– Kto może mieć niski poziom melatoniny?

– Głównym czynnikiem odpowiedzialnym za spadek produkcji melatoniny w organizmie jest wiek. Już po 40. roku życia obserwuje się silny spadek stężeń nocnych melatoniny, który postępuje wraz z wiekiem, początkowo powoli, a od 50. roku życia coraz szybciej. To powoduje, że u osób w podeszłym wieku różnice w poziomie między dziennym a nocnym wydzielaniem melatoniny są znikome.
Obserwuje się również, że nieregularny tryb życia, brak kontaktu z naturalnym światłem oraz coraz częstsze przebywanie w sztucznie oświetlonych pomieszczeniach wpływają negatywnie na syntezę tej substancji bez względu na wiek.
Zaburzenia snu dosięgają więc także ludzi młodych, głównie mieszkańców dużych aglomeracji. Są to osoby, które zmagają się z rosnącymi wyzwaniami zawodowymi. Nadmiar pracy często uniemożliwia wygospodarowanie odpowiedniej ilości czasu na odpoczynek i regenerację sił witalnych. Większość dnia osoby te spędzają w zamkniętych pomieszczeniach przy sztucznym oświetleniu, które ma zbyt słabe natężenie i w przeciwieństwie do naturalnych promieni słonecznych nie reguluje cyklu dobowego. Problemy z zaburzeniami snu mogą wynikać też z cyklu pracy zmianowej i wystąpić u osób pracujących w nocy, jak np. lekarze, pielęgniarki, kierowcy, piloci czy stewardesy.
Reasumując: wiek, praca zmianowa i niekorzystne czynniki cywilizacyjne mają znaczący wpływ na funkcjonowanie człowieka w naturalnym rytmie dobowym i to one prowadzą do zaburzeń snu.

– Jak długo trzeba zażywać melatoninę, aby wyregulować swój sen?

– W odróżnieniu od środków nasennych – również tych pochodzenia roślinnego – melatonina w naturalny sposób reguluje pracę wewnętrznego zegara, przywracając organizmowi właściwe rozpoznanie dnia i nocy. Przez to organizm nabiera naturalnej chęci do spania. Człowiek śpi zdrowo i głęboko, a o poranku jest rześki i wypoczęty. Trzeba jednak czasu, aby wyregulować sen, więc należy stosować melatoninę regularnie przez minimum 2 tygodnie. Dzięki regularnemu stosowaniu melatoniny uzupełniamy niedobory substancji, której organizm potrzebuje dla prawidłowego snu.

– Czy można się uzależnić od melatoniny?

– Melatonina nie uzależnia, a wydatnie poprawia jakość snu.

* * *

Dr n. med. Michał Rabijewski
Klinika Chorób Wewnętrznych, Diabetologii i Endokrynologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego