Reklama

Serce poety

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Och wiosno! W ślicznym świecie
Świeć ty dla mnie, długo świeć!
Skowronku! Boży dzwonku,
Z mojem sercem w niebo leć!
Promienie, woń i kwiecie!
Ja w nich dźwięczę nito zdrój -
W pokorze ręce złożę:
Boże dobry!... Mój Ty, mój!
("Tłumaczenia Chopina")

Latem 1857 r. do medyckiego pałacu przyjechał Kornel Ujejski. I tak oto rozpoczął się jeden z najważniejszych etapów w życiu tego wielkiego poety - niestety dzisiaj już niemal zapomnianego - i patrioty.
Medyka była dla Ujejskiego miejscem wewnętrznej odnowy. W liście do Mieczysława Pawlikowskiego, przebywającego we Lwowie, pisał: "Ja sobie chodzę po ogrodzie i rozmawiam z tobą, a zawsze o Bogu, przed którego miłującym dla mnie ojcostwem coraz głębiej się korzę, kiedy mi dał w moim tu ziemskim sieroctwie takiego jak ty opiekuna".
Do Medyki Kornel Ujejski przybył z niemałym dorobkiem literackim, wszak miał poza sobą 5 tomików poezji: Pieśni Salomona; Skargi Jeremiego; Zwiędłe liście; Melodie biblijne; Kwiaty bez woni . Był także autorem Maratonu i Chorału.
Jednym z pierwszych wierszy napisanych w Medyce były Błonia Medyckie, które poeta dedykował Mieczysławowi Pawlikowskiemu.
Po Błoniach ukazały się dalsze utwory poetyckie Ujejskiego: Pługiem i szablą; Dla synów światłości oraz Rozbitki. Tak bardzo dostosował on tematykę swoich utworów do miejsca pobytu, że zaczęto go nazywać "poetą małopolskim".
Na łamach Dziennika Literackiego ukazywały się prace Ujejskiego nad poetyckimi parafrazami mazurków Chopina pod seryjnym tytułem Tłumaczenia Chopina. Była to próba przekładu elementów ludowości muzyki wielkiego kompozytora w sposób literacki.
Wielkim - niespełnionym - marzeniem Kornela Ujejskiego była podróż do Ziemi Świętej. "... Pójdę jak pielgrzym - pisał - do grobu Chrystusa. Potrzebuję wzmocnienia; duch mój zawsze pochopny do lotu, ale ciało często głupie, niedołężne, ołowiane. Z nadchodzącą zimą znowu mi nerwy dokuczają; innym radzą na taką chorobę kąpiele morskie - ja pojadę wykąpać się w Jordanie".
W połowie 1858 r. Ujejski otrzymał od lwowskiego magistratu zgodę na dzierżawę Zubrzy i opuścił Medykę. Los go jednak boleśnie doświadczył. Wkrótce dzierżawiona Zubrza doszczętnie spłonęła.
W styczniu 1863 r. Kornel Ujejski prowadził agitację na rzecz powstania wśród podmedyckiej szlachty. Relację z owej akcji zostawiła działaczka patriotyczna i zbieraczka pamiątek narodowych Celina z Dominikowskich Treterowa. Relację tę przekazał do druku jej przyjaciel i redaktor sanockiej Reformy Jakub Gordon. Kiedy w Medyce reorganizował się pułk Borelowskiego, Dominikowska, spotkawszy poetę na dworcu kolejowym we Lwowie, wsiadła z nim do pociągu zdążającego w kierunku Przemyśla. Wysiadając w Medyce Ujejski - którego kiedyś prosiła o autograf - wręczył jej, napisany pospiesznie na odwrocie zawiniętej odezwy powstańczej do szlachty, następujący wiersz albumowy:
Od dawna wezwany,
W przelocie zdybany,
Ach! Cudnym jak słowem
dług płacę:
"Polska zmartwychwstała!
Polska zmartwychwstałych"
W czerwcu 1863 r., w bitwie pod Korytnicą, poległ brat Kornela Ujejskiego, Kalikst.
Podczas obchodów rocznicy śmierci Adama Mickiewicza, w listopadzie 1876 r., zorganizowanych przez lwowską młodzież akademicką, Kornel Ujejski powiedział: "Żyjemy w strasznych czasach: kto mówi «Bóg!» tego posądzają o klerykalizm; kto mówi: «duch» - o tym prawią, że jest mistykiem, sekciarzem, lub wizjonerem; kto wykrzyknie: «ojczyzna» - ten już chyba marzy o nowem powstaniu. Wypowiedziałem prawie nawiasowo trzy słowa, a teraz widzę, że jest w nich wielkie, zasadnicze dla Polski znaczenie: «Bóg - duch - ojczyzna!» Ah! gdyby jedno młode pokolenie chciało wypisać te święte słowa nie tylko na chorągwi, ale w sercach swoich - byłaby Polska! I nie ta wyżebrana dyplomatycznemi sztukami, nie ta, któryby mogła stać się jednym więcej fałszywym dźwiękiem w orkiestrze świata - ale ta, ocalona własną siłą i wolą, ta prowadzicielka całej orkiestry, strojąca ją do swego wysokiego tonu, prowadząca ją z piętra na piętro, coraz wyżej, coraz jaśniej, aż do stóp niezbadanego Stwórcy, i tam dyrygowałaby wiecznym hymnem na cześć Jego...". Jakże piękne słowa, skłaniające i nas dzisiaj do głębszej refleksji.
Kornel Ujejski zmarł w 1897 r. Jego poezja w pełni zasługuje na to, aby ją wydobyć z "mroku zapomnienia". Wielką w tym zakresie rolę mają do spełnienia nauczyciele. Warto byłoby zorganizować sesję naukową poświęconą temu poecie. Ujejski to także, albo przede wszystkim patriota, gotowy do największego poświęcenia dla Ojczyzny. Takich serc i umysłów III Rzeczpospolita tak bardzo potrzebuje.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Pan wyrzucony przed drzwi własnego Kościoła nie odchodzi

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Z siedmiu listów Apokalipsy liturgia wybiera dziś dwa ostatnie adresy, Sardes i Laodyceę. Żaden inny fragment Pisma nie mówi ostrzej do wspólnot urządzonych. Sardes ma opinię i ma diagnozę: „masz imię, które mówi, że żyjesz, a jesteś umarły”. Onoma echeis hoti zēs, masz markę żywotności. Renoma przeżyła rzeczywistość. Miasto Sardes dwukrotnie w historii padło przez zaskoczenie, bo załoga ufała niedostępności cytadeli. List gra tą pamięcią: „stań się czujnym i umocnij resztę, która miała umrzeć... jeśli więc czuwać nie będziesz, przyjdę jak złodziej”. Nawet w martwej statystycznie wspólnocie jest „reszta”: „masz w Sardes kilka osób, co swoich szat nie splamiły”. Bóg liczy imiennie tam, gdzie opinia liczy hurtowo. Laodycea, bogate miasto bankowości, tkactwa i medycyny okulistycznej, otrzymuje list bez jednej pochwały: „znam twoje czyny, że ani zimny, ani gorący nie jesteś... a tak, skoro jesteś letni, chcę cię wyrzucić z mych ust”. Chliaros, letni. Sąsiednie Hierapolis miało gorące źródła lecznicze, Kolosy zimną wodę pitną, Laodycea zaś wodę dowożoną, letnią i mdłą. Metafora była dla adresatów geograficznie dotkliwa. Autoportret miasta: „jestem bogaty i wzbogaciłem się, i niczego mi nie potrzeba”, zostaje odwrócony punkt po punkcie: „nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny, i ślepy, i nagi”. Trzy branże Laodycei dostają swoje rachunki. Kup u Mnie złota w ogniu oczyszczonego, białe szaty i balsam do namaszczenia oczu. Potem, w liście najsurowszym, staje zdanie najczulsze całej księgi: „oto stoję u drzwi i kołaczę: jeśli ktoś posłyszy mój głos i drzwi otworzy, wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, a on ze Mną”. Pan wyrzucony przed drzwi własnego Kościoła nie odchodzi. Stoi i puka. Klamka jest po stronie letnich. Wieczerza czeka na jeden gest zawiasu. Dzisiejsza patronka, Elżbieta Węgierska, księżna, która po śmierci męża oddała wszystko ubogim i umarła w szpitalu własnej fundacji, mając dwadzieścia cztery lata, jest żywą odpowiedzią na list do Laodycei. To bogata, która kupiła złoto w ogniu oczyszczone. Jej róże z legendy pachną dokładnie tym, czego letnim brakuje, żarem.
CZYTAJ DALEJ

Szacunek dla ciała sprawcy nie pomniejsza krzywdy ofiar

2026-11-16 17:44

[ TEMATY ]

szacunek

sprawca

ciało

nie pomniejsza

krzywda ofiar

Karol Porwich/Niedziela

Wydarzenia z 7 listopada 2026 roku wstrząsnęły całą Polską. Michał O. zamordował swoich rodziców oraz siostrę, a także strzelał do nieznanych sobie osób na krakowskim Rynku i odebrał życie 6 osobom, raniąc przy tym kilkanaście innych. Ta tragedia rodzi również pytania dotyczące losu ciała sprawcy.

Wśród nich jest pytanie o pogrzeb zmarłego zbrodniarza. Co zrobić z ciałem sprawcy, skoro nikt z rodziny się po nie nie zgłasza? i drugie, czy należy mu się pogrzeb katolicki?
CZYTAJ DALEJ

„Jasna Góra ma jednać, a nie dzielić”. Oświadczenie Ojców Paulinów

2026-11-17 17:50

[ TEMATY ]

Jasna Góra

oświadczenie

Monika Książek

Oświadczenie Rzecznika Jasnej Góry o. Marcina Ciechanowskiego OSPPE.

W związku z informacjami, które w ostatnich dniach pojawiły się w mediach i w przestrzeni publicznej na temat spotkania zorganizowanego przez „Kluby Gazety Polskiej” w dniu 14 listopada 2026 roku w Auli O. Augustyna Kordeckiego, w imieniu Ojca Grzegorza Prusa, Przeora Jasnej Góry, przedstawiam następujące stanowisko:
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję