Wykład odbył się w ramach cyklu „Dom z kulturą”. Spotkania takie organizowane są dla wspólnoty „Betlejem” raz w miesiącu – w oratorium lub Galerii św. Dominika. Z założenia są to spotkania z twórcami kultury i ich dziełami. – Gościmy muzyków, malarzy, fotografików, podróżników, dziennikarzy, pisarzy, społeczników – ciekawych i kreatywnych ludzi różnych fachów, dziedzin i profesji. Spotkania te dają sposobność wymiany myśli i dyskusji; inspirują i motywują do piękniejszego życia, większej otwartości na innych oraz uwrażliwiają na bogactwo i różnorodność stworzonego świata. Do tej pory gościliśmy m.in. zespół „New Life’M”, Antoninę Krzysztoń, zespół „Raz Dwa Trzy”, Jasia Melę z Fundacji „Poza Horyzonty” – powiedział ks. Mirosław Tosza, założyciel wspólnoty „Betlejem”.

Podczas spotkania o. Eugeniusz Grzywacz podkreślił, że w powszechnej świadomości ikona łączona jest z duchowością wschodniego chrześcijaństwa, lecz faktycznie jest ona dziedzictwem całego, niepodzielonego Kościoła. – Pierwsze ikony powstawały już w czasach apostolskich. Te najstarsze nie zachowały się do naszych czasów, zostały zniszczone wskutek szerzenia się herezji ikonoklazmu. We wczesnym średniowieczu w całej Europie ikona pełniła rolę Biblii dla ubogich – przeważnie niepiśmiennych ludzi; miała poprzez zmysł wzroku oddziaływać na wiernych, zastępując słowo pisane i mówione. Na ikonach najczęściej możemy zobaczyć postacie Chrystusa i świętych, szczególnie zaś Matki Bożej – tłumaczył prelegent. Ojciec profesor omówił także kilka sposobów przedstawiania Maryi. Podobnie jak na ikonie Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Maryja często jest przedstawiana z małym Jezusem, który trzyma rękę swej Matki i z niepokojem patrzy na postacie aniołów trzymających symbole męki i śmierci krzyżowej. Dobrze nam znana ikona Matki Bożej Częstochowskiej to tzw. Hodogetria – czyli przewodniczka, wskazująca na swego boskiego Syna. Maryja tuląca do policzka maleńkiego Jezusa to Eleusa, czyli Matka Boża słodko miłująca. Pokrowa to Maryja otaczająca wiernych płaszczem swej opieki. Prelegent porównując ikony ze sztuką sakralną zachodnioeuropejskich artystów renesansu i baroku zwrócił uwagę, iż o ile zachodni twórcy dążyli do odwzorowania świata widzialnego, to ikona miała przedstawiać prawdy wiary i ukazywać rzeczywistość duchową. – Doskonale to widać na przykładzie ikony ukrzyżowania Jezusa na Golgocie – nie jest w niej przedstawiane cierpienie, jak w sztuce Zachodu, lecz chwała i panowanie Zbawiciela. Dzięki takiemu sposobowi obrazowania odbiorca zyskuje możliwość głębokiego wglądu w istotę Boskich tajemnic. Ikona jest jak otwarte przed człowiekiem okno, za którym rozpościera się rzeczywistość Boga. Dla wiernych ikona jest miejscem modlitwy, a więc spotkania z Bogiem – przekonywał o. Eugeniusz Grzywacz.

Prelegent przedstawił także, czym jest i jak działa Centrum Wiara i Kultura w Hebdowie (ok. 30 km od Krakowa). Jest to ośrodek duchowości chrześcijańskiej, edukacji i kultury prowadzony przez Polską Prowincję Zakonu Pijarów, do którego należy o. Eugeniusz Grzywacz. Jest zlokalizowany w murach XII-wiecznego klasztoru norbertańskiego. Służy pogłębianiu więzi człowieka z Bogiem i uszlachetnianiu relacji do innych ludzi, rozwojowi intelektualnemu i zdobywaniu nowych umiejętności oraz otwieraniu się na piękno. Idea centrum posiada swoje zakorzenienie w haśle pijarów: „Pobożność i nauka”. Uprzywilejowanym obszarem działalności centrum jest – zgodnie z misją charyzmatyczną pijarów – sfera edukacji, przez co ośrodek wspiera cel fundamentalny posłannictwa pijarskiego: „ewangelizować edukując”. Z tej racji swoją szczególną ofertę kieruje do nauczycieli, wychowawców, pedagogów, katechetów, psychologów i tych pracowników szkół i placówek oświatowych, którzy postrzegając swoją pracę jako powołanie, pragną misję nauczania i wychowywania czynić nie tylko ogólnie skuteczniejszą, ale przede wszystkim służącą wszechstronnemu rozwojowi wychowanka: towarzyszą mu w procesie budowania osobistej relacji z Bogiem, formują jego wnętrze i pomagają w mądry i odpowiedzialny sposób uczyć się żyć. Adresatami działań centrum są przez to także rodzice, którzy swoją odpowiedzialność za dzieci chcą wyrazić w osobistej formacji duchowej i wychowawczej.

W centrum można także odbyć rekolekcje, ćwiczenia duchowe, dni skupienia, warsztaty, seminaria. Rekolekcje skupione są najczęściej wokół tematów biblijnych, z modlitwą o uzdrowienie, czy liturgicznych – wskazujących na inspirującą dla duchowości rolę sztuki. Osoby zainteresowane uczestnictwem w rekolekcjach mogą zgłaszać swój udział na adres e-mail: info@wiaraikultura.pl.