Weronika Różycka: - Już w wieku 18 lat pracowała Pani na oddziałach szpitalnych jako pielęgniarka, potem jako magister rehabilitacji na Oddziale Opieki Paliatywnej. Doświadczenie jest więc niemałe. Proszę powiedzieć, czym powinna cechować się pielęgniarka pracująca w hospicjum?

Elżbieta Jargusz-Grzegorzewska: - Zawód pielęgniarki to przede wszystkim powołanie i miłość do drugiego chorego człowieka. Tu przede wszystkim musi dominować spokój, opanowanie. Ważny jest uśmiech, który przynosi nadzieję chorej osobie.

- Co może powiedzieć Pani o pacjentach objętych opieką paliatywną?

- Podopieczni najczęściej leżą, patrzą w okno. Mają smutne oczy, zapatrzone gdzieś w dal, oczekujące rodziny. Zazwyczaj pacjent jest zamyślony, małomówny, tęskniący, nie ma apetytu, płacze…

- Jaka jest więc rola personelu w takiej sytuacji?

- Lekarze, pielęgniarki powinny dużo rozmawiać, pocieszać, nie tylko lekiem, ale i słowem koić ich ból. Pielęgniarka musi się zorientować, jakie pacjent ma wykształcenie, zainteresowania. Jeżeli np. interesuje się sportem, można mu włączyć telewizyjny kanał sportowy. Najpierw trzeba zapytać, czy ma ochotę na oglądanie telewizji, czy nie jest zmęczony, czy ma dobre okulary itp. Trzeba przy tym zastosować wygodne ułożenie. Ważne jest pocieszenie, przytulenie i, co najważniejsze, chwycić za rękę i powiedzieć, że będzie dobrze.

- Czy nie jest to czasem okłamywanie pacjenta?

- Nie. To jest podejście psychologiczne do pacjenta. Jeżeli widzę, że jest smutny, płacze, podchodzę do niego i pytam się, czy czegoś nie potrzebuje. Pytam, czy coś go boli. Jeżeli mi się zwierza ze swoich zmartwień słucham i mówię na koniec, żeby nie płakał, że będzie dobrze. To jest taka nadzieja dla chorego, to pomaga w chorobie. Nie można być obojętnym. Trzeba być w chorobie razem z pacjentem. Trzeba mu pomóc walczyć. Jak wiadomo cierpienie dotyczy zawsze całej osobowości: ciała, psychiki i duszy. Opieka musi dążyć do zaspokojenia wszystkich potrzeb chorego i poprawy jakości jego życia. Ważne jest wsparcie psychiczne. Hospicjum wspiera również jego bliskich, którzy też cierpią i od których w dużym stopniu zależy sytuacja chorego. Ważne jest przede wszystkim łagodzenie bólu lekami, a także toaleta, przewijanie, karmienie, zmiana opatrunków. Najważniejsza jest jednak obecność. Trzeba znaleźć czas, co w dzisiejszym, zwariowanym świecie jest trudne.

- Jaki jest zakres działalności hospicjum?

- Przede wszystkim całodobowa opieka stacjonarna, bezpośrednia opieka lekarska i pielęgniarska, pomoc wolontariuszy towarzyszącym chorym w tym najtrudniejszym okresie życia, bezpłatna pomoc psychologiczna dla rodzin, pomoc duszpasterska, szkolenie rodzin w zakresie opieki nad chorymi w domu, wsparcie osieroconym rodzinom, szkolenie lekarzy i nas - pielęgniarek, nabór i szkolenie wolontariuszy oraz współpraca z innymi ośrodkami opieki paliatywnej.

- Czy wolontariusze są pomocni w opiece nad chorymi?

- Oczywiście, że tak. Są bardzo pomocni. Pomagają w okazjonalnych akcjach prowadzonych przez hospicjum oraz zajmują się utrzymaniem czystości, chodzeniem na zakupy, pomocą przy chorych itp. Cieszę się, że wielu młodych ludzi decyduje na wstąpienie do wolontariatu. Zajmują się opieką nad chorymi w ich domach oraz w hospicjum, organizowaniem lub pomocą w organizowaniu imprez charytatywnych, pozyskiwaniem sponsorów dla hospicjum.

- Czy praca na takim oddziale jakoś nie pogrąża w smutku człowieka, który przecież musi normalnie żyć i cieszyć się życiem?

- Nie lubię mówić o sobie. Dla mnie to jest normalne, by pomagać drugiemu człowiekowi, będącemu w potrzebie. Moim celem zawsze było i jest pomaganie drugiemu, słabszemu, choremu. Tak mam od dzieciństwa. To radość, że przynosi się ulgę w cierpieniu. Oczywiście, jest i wiele smutku, kiedy ktoś odchodzi, ale takie jest życie i posługujący na tego typu oddziałach liczą się z tym i jakoś sobie radzą. Tacy ludzie muszą być, bo wciąż są potrzebujący i konający. A tymczasem okazuje się, że oddziałów hospicyjnych, ośrodków opiekuńczych, wolontariuszy jest stale za mało.